Kết thúc phần chất vấn của kỳ họp thứ 9 Quốc hội khoá 11

Là người lãnh đạo cao nhất của Chính phủ, Thủ tướng Phan Văn Khải đã nhận được 14 câu hỏi chất vấn. Tuy nhiên, theo Thủ tướng, phần lớn các câu hỏi nhằm các vấn đề cụ thể, thuộc chức năng của các Bộ, nên đã được chuyển cho các Bộ trưởng trả lời. Thủ tướng đề nghị việc chất vấn và trả lời chất vấn không nên giới hạn trong các buổi họp Quốc hội, mà nên làm thường xuyên hơn, bằng nhiều hình thức hơn ở mọi lúc, mọi nơi để đáp ứng kịp thời với các vấn đề trong cuộc sống.

Trên quan điểm không trả lời chất vấn mà chỉ trình bày những vấn đề chung, Thủ tướng Phan Văn Khải thừa nhận những yếu kém của bộ máy công quyền. Bộ máy hành chính thiếu chuyên nghiệp, chưa phân định rõ chức năng hành chính và thực hành pháp luật.

"Tôi hết sức day dứt trước tệ quan liêu, lãng phí, tham nhũng, tiêu cực, đục khoét của công diễn ra có phần tệ hại hơn mấy năm qua. Trước những việc như vậy, có phần trách nhiệm của các Bộ có trách nhiệm, của Chính phủ, của cá nhân tôi là người đứng đầu. Tôi xin nhận lỗi, nhận trách nhiệm trước nhân dân.", Thú tướng thẳng thắn.

Thủ tướng cam kết sẽ xử lý nghiêm các vụ tiêu cực đã được phát hiện và xác định: cuộc đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực này phải dựa vào dân cũng như việc chỉnh đốn Đảng, làm trong sạch bộ máy, xây dựng nhà nước pháp quyền cũng phải dựa vào dân. Thủ tướng cũng đề nghị Quốc hội, Chính phủ tích cực đổi mới tư duy về quản lý hành chính, nghiên cứu và thực hiện triệt để hơn nữa việc phân cấp chức năng, quyền hạn, trách nhiệm, xây dựng hành lang pháp lý... để Thủ tướng và các Phó Thủ tướng không bị ngập vào các vụ việc cụ thể, có điều kiện dành thời gian và tâm sức cho các chiến lược lâu dài.

* Về phần chất vấn trước đó của 3 vị Bộ trưởng và Thống đốc Ngân hàng nhà nước (NHNN), nhiều ĐB đã đặt nhiều câu hỏi xung quanh các vấn đề mà cử tri cả nước đang quan tâm liên quan đến từng ngành và lĩnh vực cụ thể.

Bộ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường Mai Ái Trực mở màn phiên chất vấn ngày 16/6 với một loạt các câu hỏi về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thực trạng thị trường bất động sản, giải pháp khắc phục hạn chế công tác dự báo khí tượng thủy văn, ô nhiễm môi trường.

Bộ trưởng Mai Ái Trực đã thừa nhận khuyết điểm không hoàn thành việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) trong năm 2005 và hứa sẽ cố gắng làm tốt hơn trong thời gian tới.

Để đẩy nhanh tiến độ cấp GCNQSDĐ, Bộ trưởng cho biết, sẽ giải quyết cá vướng mắc về cơ chế, kiểm tra, thanh tra việc này đồng thời các chính quyền địa phương cũng phải củng cố bộ máy tổ chức cho tốt. Về giải quyết tranh chấp trong đền bù, giải tỏa đất đai, Bộ trưởng Mai Ái Trực cho biết, Bộ Tài Nguyên Môi trường đã kết hợp với Bộ Tài chính tìm cách khắc phục vấn đề này theo hướng định giá đất bồi thường theo mục đích sử dụng tại thời điểm chuyển nhượng và việc này được nhân dân hưởng ứng. Giải trình câu hỏi thị trường nhà đất đóng băng do một số qui định điều chỉnh của Bộ, Bộ trưởng Mai Ai Trực cho rằng, thị trường nhà đất là một thị trường đặc biệt bởi đất đai là có hạn. Hiện tượng đóng băng như vừa qua là đóng băng của tình trạng mua đi bán lại. Hiện tại việc đóng băng chỉ đang diễn ra ở những khu vực không hoàn thiện về cơ sở hạ tầng còn những nơi có điều kiện tốt, thị trường nhà đất vẫn sôi động.

Nhìn lại cơn bão số 1 vừa qua, Bộ Trưởng Mai Ái Trực đã thừa nhận lỗi của Bộ mà trách nhiệm chính thuộc về Bộ trưởng trong công tác dự đã dẫn tới hậu quả nặng nề cho 3 tỉnh miền Trung. Bộ trưởng nhìn nhận, nguyên nhân là do cơ chế dự báo bão hiện nay chi lo cho đất liền và không nắm được thông tin ngư dân trên biển. ''Chúng tôi chịu trách nhiệm nhà nước và công tác dự báo nên sai bao nhiêu Bộ trưởng phải chịu trách nhiệm hết. Ngay cơn bão tới, những thiếu sót đó sẽ được xử lý ngay''. Bộ trưởng Mai Ái Trực khẳng định.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Hồng Quân nhận được các câu hỏi về chất lượng công trình, rút ruột công trình, kiến trúc đô thị, cải cách thủ tục xây dựng. Bộ trưởng đã đồng tình với ý kiến đại biểu cho rằng có biểu hiện chất lượng công trình Nhà nước kém hơn chất lượng công trình tư nhân. Theo Bộ trưởng Nguyễn Hồng Quân, có ba chủ thể cùng tác động lên công trình xây dựng là chủ đầu tư, nhà tư vấn thiết kế, nhà thầu xây dựng. Nếu một trong ba nhà này yếu kém thì chất lượng sẽ không cao. Hơn nữa, chất lượng công trình không tốt còn do cách làm, cách tổ chức hiện nay chưa chặt chẽ chẳng hạn như Ban quản lý giữ tiền Nhà nước lại nghĩ giữ ''tiền chùa'' nên việc quản lý không chặt chẽ. Để khắc phục hiện tượng này, Bộ trưởng cho biết, các văn bản quy phạm đã từng bước được hoàn thiện, đi vào đúng bản chất và quy định rõ trách nhiệm của từng chủ thể trong xây dựng. Về khắc phục vi phạm kiến trúc đô thị, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Quân thừa nhận có trách nhiệm trong vấn đề này và phải nghĩ ra biện pháp để xử lý và tuyên truyền thực hiện. Bộ trưởng cho biết, bộ đang chuẩn bị trình Chính phủ nghị định về quản lý đô thị.

Xây dựng hệ thống thông tin trên biển bảo đảm an toàn đánh bắt xa bờ là chủ đề được nhiều ĐB chất vấn Bộ trưởng Bộ Thủy sản Tạ Quang Ngọc. Bộ trưởng thừa nhận thiếu sót đã chưa được coi trọng đúng mức đến bảo đảm an toàn cho ngư dân song song với phát triển sản xuất. Bộ cũng chưa sâu sát để có thể giúp đỡ ngư dân cụ thể hơn trong những khó khăn về kinh tế, về học vấn, kiến thức...

Giải trình tình trạng bấp bênh của nghề nuôi tôm, Bộ trưởng cho biết là do bà con đua nhau nuôi theo phong trào mà chưa theo qui hoạch, chưa chuẩn bị tốt về cơ sở vật chất cũng như kiến thức khoa học kỹ thuật. Tuy nhiên về mặt Nhà nước, cũng còn hạn chế do chưa hướng dẫn đầy đủ, cũng như chưa hỗ trợ kịp thời cả về đầu vào, đầu ra, kỹ thuật cho ngư dân.

Thống đốc NHNN Lê Đức Thuý bị các ĐB chất vấn về một loạt các vấn đề tiền tệ như chất lượng đồng tiền, hệ thống ngân hàng Việt Nam khi gia nhập WTO... và đặc biệt là có hay không sự tham gia của con trai Thống đốc với tư cách môi giới nhập khẩu thiết bị in tiền. Trả lời những vấn đề này, Thống đốc Lê Đức Thuý cho biết, việc đàm phán ký kết mua sắm, giao nhận giấy in tiền, mực in tiền, máy móc in tiền được thực hiện trực tiếp qua nhà cung cấp, không thông qua trung gian. "Tôi xin khẳng định, thông tin nói con trai tôi là người môi giới là không đúng. Tôi xin chịu trách nhiệm về tính trung thực của ý kiến của tôi trước Quốc hội.", Thống đốc khẳng định.

Liên quan đến những băn khoăn về chất lượng của đồng tiền Việt Nam, Thống đốc khẳng định: "Thông tin tiền Việt Nam chất lượng thấp là không đúng. Nhưng tôi cũng thừa nhận việc sau hơn 1 năm lưu hành đồng tiền pilymer đã xuất hiện đồng tiền giả quả là có nhanh. Nhưng nếu so sánh đồng tiền euro ngay sau khi đưa ra lưu hành cũng bị làm giả mà không phải dợi đến 1 năm. Đồng đô la Mỹ mới in màu mới cũng chỉ sau 8 tháng cũng bị làm giả... Thống đốc lý giải. Về đồng tiền kim loại, NHNN thừa nhận có hai đồng tiền mệnh giá 1.000 đồng và 2.000 đồng có chất lượng kém hơn, chóng xỉn màu là do ta chưa có kinh nghiệm in đúc tiền, nên khi chọn vật liệu, chọn phôi không lường hết được tác động của môi trường Việt Nam lên vật liệu; còn chất lượng đồng tiền 5.000 đồng, 500 đồng và 200 đồng chất lượng bình thường. Hiện, NHNN đã trình TTCP phương án khắc phục trong thời gian tới.

Thống đốc Lê Đức Thuý cũng cho biết, gia nhập WTO hệ thống ngân hàng đứng trước nhiều thách thức, không chỉ riêng về huy động tín dụng. Theo đánh giá của chúng tôi, hiện huy động tín dụng của toàn hệ thống NHVN khoảng 65% GDP. Vấn đề ở chỗ là so với các nước, điều này có nghĩa là dư địa cho hoạt động tín dụng NH ở VN còn khá lớn, các nước có thể huy động tín dụng (độ sâu tín dụng) có thể trên 100% GDP.", Thống đốc dẫn giải. Để khắc phục nhược điểm này, theo Thống đốc, các ngân hàng phải tăng thêm năng lực tài chính và khả năng quản trị để huy động và sử dụng có hiệu quả đồng vốn. "Tăng vốn của các TCTD là để tạo điều kiện nâng cao khả năng huy động vốn, nhưng tăng vốn cũng không đủ mà phải gắn liền với quản lý vốn có hiệu quả, lãi suất huy động phải hợp lý và sử dụng cho vay có hiệu quả.", Thống đốc Thuý nhấn mạnh./.