Kết quả điều tra vụ máy bay rơi, tổng thống Ba Lan tử nạn

Theo kết quả điều tra ban đầu của Nga, máy bay Ba Lan chở Tổng thống Lech Kaczynski đã bị rơi tại Nga có thể do phi công cố hạ cánh khẩn cấp theo yêu cầu của chính Tổng thống Kaczynski. 

Tổng thống đã ra lệnh?

Người ta đang nghi ngờ, chính Tổng thống đã ra lệnh cho máy bay hạ cánh, dẫn đến tai nạn thảm khốc

Theo các nhà điều tra Nga, phi công lái máy bay chở Tổng thống Ba Lan Lech Kaczynski đã phớt lờ chỉ thị từ các nhà kiểm soát không lưu Nga là không hạ cánh xuống sân bay Smolensk.

Trưởng nhóm điều tra vụ tai nạn của Nga Alexander Bastrykin cho biết rõ, hộp đen của máy bay cho thấy chiếc máy bay chở Tổng thống Ba Lan không có vấn đề gì về kỹ thuật.

Phi công đã quyết định hạ cánh, bất chấp cảnh báo về điều kiện thời tiết xấu với sương mù dày đặc rồi chạm vào cành cây, nổ tung trong nỗ lực hạ cánh lần thứ tư.

Phó Thủ tướng Nga Sergei Ivanov cũng nói thêm, cả hai chiếc hộp đen ghi lại những dữ liệu của chuyến bay đã được tìm thấy từ đống tro tàn và đã được giải mã.

Tuy nhiên, một số phương tiện thông tin đại chúng đưa tin, chính Tổng thống Lech Kaczynski – người dẫn đầu đoàn đại biểu Ba Lan trên chuyến bay - có thể đã ra lệnh máy bay phải hạ cánh.

Tuy nhiên, công tố viên trưởng Ba Lan Andrzej Seremet lại nói không có bằng chứng để kết luận Tổng thống Kaczynski đã ra lệnh như vậy với phi công. 

Theo một số nguồn tin, trước đây Tổng thống Lech Kaczynski đã từng định sa thải một phi công không tuân theo yêu cầu của ông là hạ cánh xuống một khu vực nguy hiểm.

Theo đó, tháng 8/2008, Tổng thống Kaczynsky đã yêu cầu một viên phi công phải hạ cánh xuống khu vực có chiến sự Gruzia, nhưng phi công đã không tuân lệnh. Sau đó, cơ trưởng máy bay này là Grzegorz Pietuczak đã suýt bị sa thải khỏi lực lượng không quân Ba Lan, nhưng đã được Thủ tướng Donald Tusk “cứu” thoát. Sau đó, Pietuczak được thưởng huân chương vì làm việc độc lập và có quyết định sáng suốt.

 Lần này, theo dữ liệu được ghi lại trong hộp đen của chiếc máy bay rơi, các nhà điều tra Nga cho rằng, viên phi công Arkadiusz Protasiuk đã phớt lờ lời cảnh báo của các nhân viên kiểm soát không lưu là phải chuyển hướng, khuyến cáo máy bay nên hạ cánh ở Minsk hoặc Matxcơva.

Được biết, Arkadiusz Protasiuk là một viên phi công dày dạn kinh nghiệm của không quân Ba Lan. Tuy nhiên, một chuyên gia hàng không Nga chắc chắn rằng, phi hành đoàn đã báo cáo lại vấn đề thời tiết không thuận với Tổng thống nhưng có thể vì một lý do nào đó, Tổng thống đã ra lệnh hạ cánh.

Trong khi đó, một kiểm soát viên không lưu giàu kinh nghiệm ở sân bay Smolensk lại đưa ra một dự đoán gây tranh cãi rằng có khả năng phi công Ba Lan không hiểu tiếng Nga, nên mới gây ra thảm kịch.  

Lấp “khoảng trống” quyền lực

Có mặt trên chiếc máy bay Tupolev cũ kỹ của Nga, Tổng thống Ba Lan Kaczynski và đoàn lãnh đạo quân sự, những gương mặt đối lập và cả Thống đốc ngân hàng Trung ương Ba Lan đã gặp nạn khi chiếc máy bay lao vào ngọn cây ở gần sân bay Smolensk vào thứ Bảy định mệnh (10/4), cướp đi mạng sống của họ.

Thảm họa đã khiến cho chính trường Ba Lan rơi vào cảnh khuyết nhiều vị trí quan trọng, song nó không tạo ra nguy cơ đe dọa sự ổn định ở đất nước có 38 triệu dân này.

Mặc dù Tổng thống có quyền phủ quyết các đạo luật ở Ba Lan, song Chính phủ của Thủ tướng Donald Tusk lại quyết định chính sách và trên chuyến bay định mệnh nói trên có 3 thứ trưởng. 

Hôm 12/4, Quyền Tổng thống Bronislaw Komorowski, người được đánh giá là sẽ chiến thắng cánh hữu của Tổng thống Kaczynski trong cuộc bầu cử dự kiến vào tháng 10 tới, cho biết, ông đã tính toán lấp “khoảng trống quyền lực” cho những vị trí quan trọng trong văn phòng Tổng thống đã bị khuyết sau thảm họa máy bay.

 Komorowski nói, ông không muốn vội vàng đưa ra quyết định về việc chọn ai thay thế Slawomir Skrzypek, Thống đốc Ngân hàng Trung ương. Tuy nhiên, hôm 12/4, Hội đồng Chính sách Tiền tệ của ngân hàng này đã họp và nhất trí cấp phó của ông Skrzypek là Piotr Wiesiolek phải điều hành công việc của ngân hàng cho tới khi một thống đốc mới được chọn.

Hôm qua, một phiên họp đặc biệt của Nghị viện Ba Lan cũng đã được tổ chức. Tại phiên họp, ông Komorowski đã thảo luận với các đảng phái chính trị của Ba Lan về việc chọn ngày cho cuộc bầu cử tổng thống.

“Tôi muốn hỏi đại diện của các đảng đối lập về sự lựa chọn ngày bầu cử của họ”, ông Komorowski nói trên truyền hình Ba Lan. “Nếu không đi đến kết quả, tôi sẽ sẵn sàng kêu gọi cuộc bầu cử trong thời gian sớm nhất có thể. Ngày gần nhất có thể là ngày 4/7 tới”.

Liên Hợp Quốc đã treo cờ rủ tại trụ sở ở New York (Mỹ) để tang cố Tổng thống Ba Lan Lech Kaczynski và các nạn nhân khác trong vụ tai nạn máy bay nói trên./.

Quang Minh (Theo AFP, CNN)