Kết hợp hài hòa giữa tính dân tộc và tính hiện đại trong văn học, nghệ thuật

Sáng ngày 4-8, tại thành phố Hội An (tỉnh Quảng Nam), Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương tổ chức khai mạc Hội thảo khoa học với chủ đề “Tính dân tộc và tính hiện đại  trong văn học, nghệ thuật Việt Nam hiện nay”. Đồng chí Tô Huy Rứa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương đến dự.

Quang cảnh Hội thảo.

Tham gia Hội thảo có hơn 100 nhà nghiên cứu, đại diện các chuyên ngành văn học, nghệ thuật, hoạt động trên các lĩnh vực sáng tác, phê bình, quản lý, chỉ đạo văn hóa, nghệ thuật...

Phát biểu khai mạc Hội thảo, PGS, TS Phùng Hữu Phú, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương, Trưởng Ban chỉ đạo Hội thảo nêu rõ:
 
Tính dân tộc và tính hiện đại trong văn học, nghệ thuật Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế thị trường đã và đang đặt ra nhiều vấn đề mới cần giải quyết về nhận thức cả về lý luận và hoạt động thực tiễn. Hiện nay, vẫn còn có không ít những ý kiến khác nhau, nhất là về mối quan hệ giữa hai thành tố tính dân tộc và tính hiện đại.

Do vậy, chúng ta vẫn lúng túng trong việc định hướng và triển khai các giải pháp thiết thực, hiệu quả để kết hợp hài hòa giữa tính dân tộc và tính hiện đại. Chính vì thế, thông qua Hội thảo, Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương muốn xác định khái niệm, làm rõ mối quan hệ giữa tính dân tộc và tính hiện đại của văn học, nghệ thuật nước ta; trên cơ sở đó, đề xuất với Đảng, Nhà nước phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp khả thi, tạo một định hướng chung để mỗi văn nghệ sĩ soát xét lại những sáng tạo của mình, đóng góp tích cực hơn nữa cho sự nghiệp xây dựng nền văn học, nghệ thuật dân tộc vừa hiện đại vừa phát huy được truyền thống của cha ông.

Tại Hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng, chủ đề của Hội thảo mang ý nghĩa rất thời sự, đồng thời cũng rất cơ bản, liên quan đến sự phát triển của văn học, nghệ thuật nước nhà. Thực tiễn đang đòi hỏi những nhận thức mới, sâu sắc hơn, phù hợp với những yêu cầu mới của đời sống văn học, nghệ thuật trong bối cảnh giao lưu, tiếp biến văn hóa ngày càng diễn ra mạnh mẽ.

Phát biểu chỉ đạo Hội thảo, đồng chí Tô Huy Rứa nhấn mạnh: “Văn hóa, văn học, nghệ thuật Việt Nam là thành quả hàng nghìn năm lao động sáng tạo, đấu tranh kiên cường dựng nước, giữ nước, xây dựng và phát triển đất nước của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, là kết quả giao lưu và tiếp thu tinh hoa của nhiều nền văn minh, văn hóa thế giới để không ngừng được bồi đắp, phát triển và hoàn thiện mình. Đặc điểm đó đã diễn ra trong quá khứ và lúc này, khi đất nước bước vào thời kỳ lịch sử mới - thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH, thực hiện kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập kinh tế quốc tế.

Đó là nền văn hóa, văn học, nghệ thuật đậm đà, giàu bản sắc dân tộc đang trong quá trình hiện đại hóa. Để tiếp tục phát triển phong phú, đa dạng nền văn học, nghệ thuật Việt Nam đương đại, chúng ta phải xử lý trong thực tiễn mối quan hệ giữa tính dân tộc và tính hiện đại.
 
Không thể tách rời hai phạm trù này trong thực tiễn, vì sự xuyên thấm lẫn nhau giữa tính dân tộc và tính hiện đại trong quan hệ biện chứng của chúng là cơ sở vững chắc tạo ra một chỉnh thể văn nghệ Việt Nam thời kỳ mới.

Đảng và Nhà nước bảo đảm sẽ “tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển mạnh mẽ, đa dạng của văn học, nghệ thuật về đề tài, nội dung, loại hình, phương pháp sáng tác, sự tìm tòi, thể nghiệm, nâng cao chất lượng toàn diện nền văn học, nghệ thuật nước nhà” như Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị khẳng định.
 
Tin và ảnh: VĂN NỞ