Kết cấu hạ tầng thiếu, chế tài xử lý yếu

Với gần 6 nghìn đầu kéo rơ-mooc, Hải Phòng hiện có số đầu kéo rơ-mooc lớn thứ hai cả nước, chỉ sau thành phố Hồ Chí Minh. Thế nhưng, với hạ tầng kỹ thuật giao thông, trong đó các  bãi đỗ xe thiếu trầm trọng, cùng với chế tài chưa đủ mạnh, hoạt động của loại xe này đang gây ra nỗi bức xúc đối với người dân nói chung và hoạt động giao thông nói riêng.

Bãi đỗ xe ô-tô hiện đại vẫn trong mơ
Giám đốc Sở Giao thông Vận tải Đàm Xuân Lũy cho biết: Hải Phòng có 58102 xe ô-tô các loại, trong đó có 5795 đầu kéo rơ-mooc, chưa kể 694830 xe mô-tô. Nếu xếp tất cả số xe ô-tô này trên đường thì chiều dài lên tới 400km (bằng đoạn đường từ Hải Phòng đến thành phố Vinh (Nghệ An). Hiện thành phố Cảng quá thiếu bãi xe ô-tô, vậy mà trong 14 dự án phát triển giao thông Hải Phòng trong năm 2011 và kể cả các dự án ưu tiên cho giai đoạn 2011-2015 mà ngành GTVT Hải Phòng xây dựng chưa có một dự án nào đầu tư bãi đỗ xe ô-tô quy mô lớn và hiện đại.

Bãi đỗ xe chân cầu vượt Lạch Tray không bảo đảm an toàn phòng chống cháy, nổ                                                                                                           Ảnh: Duy Thính

Theo Trưởng phòng quản lý hạ tầng giao thông (Sở GTVT) Phạm Văn Hưng: tại thời điểm này, trong tay sở chưa nắm giữ một bãi đỗ xe nào đủ tiêu chuẩn. Ngoại trừ các bãi đỗ xe do Công ty CP Công trình đô thị đang quản lý, nhưng hầu hết đều tận dụng dưới các gầm cầu  vượt Lạch Tray, cầu An Đồng, Đông Hải trên tuyến quốc lộ 5 đoạn qua nội thị Hải Phòng. Song, tại những bãi đỗ xe này dễ dàng thấy vô số điều  chưa ổn do không phải xây dựng dành riêng để đỗ ô-tô. Trong chuyến công tác nghiên cứu phục vụ dự án phát triển giao thông đô thị  Hải Phòng của Ngân hàng Thế giới, các chuyên gia giật mình khi thấy xe ô-tô đậu đỗ dưới các gầm cầu. Bởi lý do hết sức đơn giản, nếu chẳng may hỏa hoạn xảy ra đối với hàng trăm xe ô-tô dưới gầm cầu, kết cấu bê-tông của cầu sẽ biến thành vôi?
Trước nhu cầu đậu đỗ xe ô-tô, nhất là xe đầu kéo rơ-mooc, nhiều doanh nghiệp tự san lấp mặt bằng làm bãi đỗ xe. Hiện, Hải Phòng có các bãi đỗ xe lớn như bãi 1 Cảng Hải Phòng, bãi đỗ xe của Công ty CP vận tải ô-tô số 1, bãi xe của Hà Anh Traco. Nhiều đơn vị vận tải tư nhân và nhà nước tận dụng khuôn viên đơn vị mình cải tạo thành sân đỗ xe. Hầu hết bãi xe này bộc lộ nhược điểm như: nền đất, đường sá chật hẹp,  vì vậy thường xuyên xảy ra ùn tắc khi các xe ra vào bãi. Công tác phòng, chống cháy nổ ít được chú trọng, hệ thống thoát nước thiếu. Trong quy hoạch tổng thể không gian thành phố đã được phê duyệt, có một số khu vực được xác định làm bãi đỗ xe, nhưng nay rà soát lại sử dụng vào mục đích khác, ngoài giao thông!

Thiếu chế tài mạnh
Hiện, hoạt động vận tải được chi phối bởi Luật Giao thông đường bộ và các Nghị quyết của Chính phủ, quy định của địa phương, nhưng vẫn thiếu nhiều điểm cụ thể để quản lý tốt loại hình hoạt động đặc thù của xe rơ-mooc. Đơn cử như: quy định đường nào cho phép xe đầu kéo hoạt động, tốc độ đi qua khu dân cư, nhất là nơi trường học, chùa, chợ là bao nhiêu. Tải trọng xe đối với từng loại tuyến đường nào. Việc cấp mới và nâng hạng cho lái xe FC còn nhiều vướng mắc. Bên cạnh đó, đạo đức đội ngũ lái xe FC cũng có vấn đề, nhiều lái xe mắc nghiện, làm việc nhiều giờ liên tục, mệt mỏi, không làm chủ tay lái, điều khiển xe chạy bạt mạng trên đường kể cả vào giờ cao điểm, nhưng chưa bị xử lý. Ngành GTVT lúng túng trong việc tổ chức học tập nâng hạng cho lái xe đầu kéo theo quy định.
Nhiều chủ xe tự ý nâng tải trọng xe bằng cách độn nhíp, bơm căng lốp, thay đổi thiết kế xe. Đây là nguyên nhân chính gây hỏng hạ tầng giao thông đô thị mà ngân sách hằng năm phải chi phí khá lớn. Việc các chủ xe tận dụng khai thác phương tiện, ít chú trọng đến tình trạng kỹ thuật xe, gây tiếng ồn quá lớn, xả khói bụi, chở quá trọng tải gây lún sụt nền móng, mặt đường, rung chấn các công trình kiến trúc hai bên đường nhưng không có đơn vị chức năng nào xử lý.
Để hoạt động vận tải đường bộ đóng góp tích cực vào sự phát triển KT-XH thành phố  đòi hỏi phải xây dựng hạ tầng giao thông đủ lớn, trong đó nhất thiết dành diện tích đầu tư xây dựng bãi đỗ xe bảo đảm tiêu chuẩn, cải tạo, nâng cấp các nút giao thông; xóa các “điểm đen” ùn tắc giao thông, giảm dần tai nạn giao thông, bảo đảm môi trường, sức khỏe người dân bên các tuyến giao thông.

Anh Tú