Kê biên tài sản của... người thứ ba?
Tài sản của tổ chức phải thi hành án đã được chuyển dịch cho tổ chức khác nhưng vẫn bị kê biên để thi hành án, liệu có trái pháp luật?.
Kê biên tài sản đã không còn là của người phải thi hành án
Theo Công ty CP Bột mì Trung Nam (tên cũ Cty TNHH CN Thực phẩm Thuận An), trụ sở tại xã Bình Chuẩn, huyện Thuận An, tỉnh Bình Dương thì Cty đã mua lại khu nhà xưởng tọa lạc trên thửa đất 4.721m2 ở 7/6 ấp Xuân Thới Đông, xã Xuân Thới Đông, huyện Hóc Môn, TP.HCM của Cty Trung Nam I đang thuê của Nhà nước với giá 450 triệu đồng.
 |
| Nhà xưởng Cty Trung Nam cho thuê. |
Về phía Cty Trung Nam I, số tiền bán tài sản nhà xưởng đã được nộp cho Thi hành án Dân sự (THA) TP.HCM để thi hành Bản án Phúc thẩm số 42/KTPT ngày 6/9/2001 của Tòa Phúc thẩm TANDTC tại TP.HCM tuyên buộc Cty Trung Nam I phải thanh toán cho Cty TNHH Lương thực và Xuất nhập khẩu Thái Bình Dương gần 2,8 tỉ đồng.
Bản án của Tòa không áp dụng biện pháp kê biên tài sản. Ngày 24/9/2001, THA TP.HCM ban hành Quyết định số 821 thi hành bản án này cũng không áp dụng biện pháp kê biên nào đối với nhà xưởng trên của Cty Trung Nam I. Do vậy, năm 2004, Cty Trung Nam I chuyển nhượng toàn bộ nhà xưởng trên cho Cty Cổ phần Trung Nam mà không gặp cản trở nào. Gần 8 năm sau, ngày 24/8/2009, TTHA TP.HCM (nay là Cục THA TP.HCM) ban hành Quyết định số 1832 kê biên quyền sử dụng đất thuê và quyền sở hữu nhà xưởng trên đất có diện tích 4.721m2 của Cty Trung Nam để đảm bảo THA.
Ai đúng, ai sai?
Mới đây (ngày 20/4), Cty CP Đấu giá Nam Việt đã tổ chức bán đấu giá quyền sử dụng đất và nhà xưởng nói trên. Ngay trước phiên đấu giá, đại diện Cty Trung Nam phản đối cho rằng đây là tài sản của Cty Trung Nam chứ không phải của Cty Trung Nam 1. Đáp lại, Chấp hành viên Vũ Duy Bội, Cục THA TP.HCM khẳng định: Khối tài sản này do chúng tôi kê biên, vì trong thời gian thi hành bản án mà doanh nghiệp đã tẩu tán tài sản là vi phạm pháp luật về THA. Chúng tôi sẽ chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc bán tài sản này – ông Bội nói.
Cuộc đấu giá tiếp diễn với sự tham của hai doanh nghiệp là Cty Trường Thành và Cty Hồng Nghi. Sau ba lần ngã giá, Cty Hồng Nghi đã trúng đấu giá với mức 9.750.000.000 đồng (giá khởi điểm là 9.663.834.400 đồng).
Trước phiên đầu giá diễn ra, Cty Trung Nam đã khiếu nại đến các cơ quan bảo vệ pháp luật từ địa phương đến Trung ương. Liên quan đến vấn đề này, THA TP.HCM đã bác đơn khiếu nại của Cty Trung Nam với lý do: Đối với các trường hợp sau khi có bản án, quyết định của Tòa án, người phải THA đã chuyển nhượng các tài sản thuộc quyền sở hữu của mình, thì Chấp hành viên có quyền kê biên tài sản đó và có văn bản đề nghị cơ quan có thẩm quyền hủy bỏ giao dịch đó.
Liên quan đến vấn đề nêu trên, Luật sư Lê Quang Y, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai cho rằng: Trường hợp này, người nhận chuyển nhượng tài sản là người ngay tình, họ không hề biết người chuyển nhượng tài sản cho họ là đối tượng phải thực hiện nghĩa vụ THA; Họ đã tiến hành các thủ tục chuyển nhượng tài sản một cách hợp pháp và không bị bất kỳ một cơ quan có thẩm quyền (như Toà án, cơ quan Thi hành án, cơ quan quản lý tài sản có đăng ký quyền sở hữu ở địa phương...) ngăn chặn; Người nhận chuyển nhượng đã hoàn tất các thủ tục để thực hiện quyền sở hữu tài sản của mình theo quy định của pháp luật dân sự, nên tài sản này là tài sản hợp pháp của họ được pháp luật công nhận, bảo vệ.
|
Quyết định kê biên đúng hay lý lẽ của người có tài sản bị kê biên mới phù hợp với các quy định của pháp luật? Chúng tôi có cuộc trao đổi với Luật sư Trần Văn Toàn về vấn đề này: Thưa Luật sư, tài sản của tổ chức, cá nhân phải thi hành án nhưng không bị kê biên để thực hiện bản án thì có được chuyển nhượng không? - Theo các Điều 68, 69 Luật Thi hành án Dân sự năm 2008, khi ra quyết định THA, để đảm bảo quyết định được thực hiện thì Cơ quan THA có quyền thực hiện các biện pháp đảm bảo THA, như phong tỏa tài khoản, tạm giữ giấy tờ tài liệu và tạm dừng việc đăng ký thay đổi quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản. Đối với việc yêu cầu tạm dừng đăng ký thay đổi quyền sở hữu, sử dụng tài sản thì sau 15 ngày, Cơ quan THA có thẩm quyền phải ra quyết định kê biên tài sản hoặc chấm dứt việc yêu cầu tạm dừng thay đổi quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản. Theo quy định này thì đối với các tài sản không bị kê biên, chủ sở hữu hoàn toàn có quyền chuyển dịch tài sản, chuyển quyền sở hữu tài sản mà không bị coi là trái pháp luật. Nhưng cơ quan THA cho rằng, việc tổ chức phải THA chuyển nhượng tài sản là tẩu tán tài sản để trốn tránh THA liệu có đúng không, thưa ông? - Hoàn toàn có khả năng các tổ chức, cá nhân phải THA tìm cách tẩu tán tài sản để trốn tránh nghĩa vụ THA. Vì thế, pháp luật đã quy định các thủ tục và thẩm quyền để ngăn chặn hành vi đó. Nếu cơ quan có thẩm quyền không áp dụng biện pháp ngăn chặn việc tẩu tán tài sản thì việc tổ chức, cá nhân phải THA dịch chuyển quyền sở hữu là không trái pháp luật. Đặc biệt, đối với tổ chức, cá nhân nhận chuyển nhượng, họ là người mua ngay tình và việc sở hữu tài sản, sử dụng tài sản đã được đăng ký tại cơ quan có thẩm quyền là hợp pháp. Do vậy, kê biên tài sản đã dịch chuyển quyền sở hữu là xâm phạm để chủ sở hữu hiện tại. Trong trường hợp này, phải giải quyết như thế nào để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của chủ sở hữu tài sản hiện nay và người được THA, thưa ông? Theo tôi, cần phải xem xét tính chất pháp lý của các giao dịch để làm cơ sở ra các quyết định pháp lý phù hợp. Thứ nhất, phải xem xét việc chuyển dịch tài sản có đúng pháp luật hay không. Nếu đúng pháp luật, phải công nhận quyền sở hữu tài sản và quyền sử dụng đất đối với Cty Trung Nam. Thứ hai, nếu việc chuyển dịch tài sản không đúng pháp luật, thì phải thông qua các thủ tục hành chính hoặc tố tụng để hủy bỏ giao dịch giữa Cty Trung Nam và Cty Trung Nam 1. Sau khi hủy bỏ giao dịch này, quyền sở hữu tài sản và quyền sử dụng đất mới đảm bảo đủ điều kiện để ra các quyết định đảm bảo THA và thi hành bản án. Xin cảm ơn ông! Bình Minh (thực hiện) |