Joseph Nye: Châu Á sẽ được chú ý hơn dưới "triều đại Obama"

Trả lời VietNamNet ngay sau khi Obama đắc cử, GS Joseph Nye, 1 trong 10 học giả ảnh hưởng lớn nhất đến quan hệ quốc tế của Mỹ nhận định: Châu Á sẽ là điểm nhấn trong chính sách đối ngoại của tân Tổng thống.

Trả lời VietNamNet ngay sau khi Obama đắc cử, GS Joseph Nye, 1 trong 10 học giả ảnh hưởng lớn nhất đến quan hệ quốc tế của Mỹ nhận định: Châu Á sẽ là điểm nhấn trong chính sách đối ngoại của tân Tổng thống.

>> Toàn cảnh bầu cử Tổng thống Mỹ 2008
>> GS Joseph Nye: VN có nhiều lợi thế tạo nên "sức mạnh mềm"

Joseph Nye: Châu Á sẽ được chú ý hơn dưới "triều đại Obama"

Nguồn: nytimes


Sau những hồi hộp về việc có hay không "hiệu ứng da màu" Bradley trong cuộc bầu cử khiến đảo chiều kết quả, cuối cùng, nước Mỹ cũng đã có Tổng thống da màu đầu tiên, với chiến thắng áp đảo của ông Barack Obama. Tuần Việt Nam có cuộc trao đổi nhanh với Gs. Joseph Nye, cha đẻ của thuyết sức mạnh mềm và sức mạnh thông minh. 

Joseph Nye: Châu Á sẽ được chú ý hơn dưới "triều đại Obama"

Nhà báo Nguyễn Anh Tuấn trao kỷ niệm chương của VietNamNet cho Gs. Joseph Nye.

Một "triều đại Obama" đa phương hơn

 

- Sự thay đổi người đứng đầu Nhà Trắng sẽ tác động thế nào đến chính sách đối ngoại của Mỹ? Nhiều người cho rằng chính sách đối nội của Mỹ sẽ thay đổi rất đáng kể nhưng chính sách đối ngoại sẽ vẫn duy trì vì các lợi ích quốc gia là không đổi. Ông có đồng ý không?

Gs. Joseph Nye: Tôi nghĩ nhiều chính sách đối ngoại sẽ được giữ nguyên, nhưng tôi mong chờ một "triều đại Obama" đa phương hơn, tìm được cách nhanh chóng chấm dứt cuộc chiến Iraq, và quan tâm đúng mức hơn đến sự thay đổi khí hậu toàn cầu.
 

 

 Từng là Hiệu trưởng Trường Hành chính John F. Kennedy (thuộc Đại học Harvard), là Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ dưới thời Clinton,..., Giáo sư Joseph Nye là chuyên gia trên nhiều lĩnh vực trong quan hệ quốc tế: quốc phòng, ngoại giao, chính sách đối ngoại, châu Á, châu Âu, chủ nghĩa khủng bố, vũ khí hạt nhân và Liên Hợp Quốc.

Cùng với Robert Keohane, ông là đồng sáng lập nên học thuyết tân tự do về quan hệ quốc tế. 

Ông cũng là tác giả của hàng loạt các cuốn sách nổi tiếng: Quyền lực mềm: Các phương tiện để thành công trong nền chính trị thế giới (Soft Power: The Means to Success in World Politics), Tìm hiểu xung đột quốc tế (Understanding International Conflict), Trò chơi quyền lực: Cuốn tiểu thuyết của Washington (The Power Game: A Washington Novel)...

Năm 2005, ông được bầu chọn là một trong 10 học giả ảnh hưởng lớn nhất đến quan hệ quốc tế của nước Mỹ.

- Ông có đồng ý với quan điểm rằng một Tổng thống ít kinh nghiệm quan hệ quốc tế sẽ không quan tâm hoặc thiếu động lực trong hoạt động ngoại giao không? Nếu đúng thế thì điều này sẽ ảnh hưởng ra sao đến chính sách đối ngoại và vị thế quốc tế của Mỹ?

 

Ông Obama không chỉ đã có ít nhiều kinh nghiệm quan hệ quốc tế khi còn là Thượng nghị sĩ, mà nhờ hoàn cảnh gia đình, ông ấy còn có kinh nghiệm tiếp xúc trực tiếp với Kenya và Indonesia (cha ruột Obama là người Kenya, cha dượng là người Indonesia và Obama từng sống ở Indonesia khi còn nhỏ - NV). Tôi cho rằng ông ấy sẽ thể hiện sự quan tâm sâu sắc đến vấn đề ngoại giao.

Khủng hoảng không phải dấu chấm hết với quyền lực kinh tế Mỹ

- Bên ngoài nước Mỹ, người ta cho rằng cuộc khủng hoảng tài chính hiện nay, cùng với nhiều vấn đề nghiêm trọng khác, đang làm suy yếu vị thế thống trị của nước Mỹ trên thế giới. Theo ý kiến của ông, tân Tổng thống sẽ phải tiến hành những bước đi nào để khôi phục được vị thế này?

Tôi không cho rằng khủng hoảng tài chính là dấu chấm hết đối với quyền lực kinh tế của Mỹ. Suy cho cùng, đồng dollar đang lên chứ đâu phải đang xuống. Nhưng cần phải ổn định hệ thống tài chính, tạo thêm những quy định mới, và có một gói giải pháp thúc đẩy ngân sách.


Joseph Nye: Châu Á sẽ được chú ý hơn dưới "triều đại Obama"

Tiểu sử của ông Obama là bằng chứng cho thấy nền dân chủ Mỹ có tác dụng và nước Mỹ đang dần vượt qua quá khứ phân biệt chủng tộc của mình. (nguồn: Newsweek)


- Thuyết sức mạnh mềm của ông có ảnh hướng rất lớn đến việc hoạch định chính sách đối ngoại của nhiều quốc gia. Nhưng nghịch lý là, hình ảnh và danh tiếng của nước Mỹ ở nước ngoài đang bị xói mòn trong khi những quốc gia như Trung Quốc, Liên minh châu Âu EU… lại đang khuếch trương sức mạnh mềm của họ một cách hiệu quả. Ông có cho rằng ông Obama sẽ chú ý hơn đến việc củng cố sức mạnh mềm của nước Mỹ không? Ông Obama sẽ có ảnh hưởng ra sao đến việc cải thiện hình ảnh và danh tiếng của nước Mỹ trên thế giới?

Chính những thực tế trong tiểu sử của ông Obama là bằng chứng cho thấy nền dân chủ Mỹ có tác dụng và nước Mỹ đang dần vượt qua quá khứ phân biệt chủng tộc của mình. Điều đó đang hỗ trợ rất lớn cho sức mạnh mềm của nước Mỹ. Thêm vào đó, những kiểu chính sách mà tôi đề cập ở trên sẽ đem lại những điều tốt đẹp cho sức mạnh mềm của Mỹ.

Châu Á - điểm nhấn của chính sách đối ngoại Mỹ

Joseph Nye: Châu Á sẽ được chú ý hơn dưới "triều đại Obama"
Joseph Nye: Châu Á sẽ được chú ý hơn dưới "triều đại Obama"
Joseph Nye: Châu Á sẽ được chú ý hơn dưới "triều đại Obama"

AP, Independent, CNN

- Rất nhiều người Mỹ cho rằng ông Obama sẽ giúp nước Mỹ thoát khỏi “bãi lầy Iraq”. Ông ấy cũng đã tuyên bố sẽ rút quân đội Mỹ khỏi Iraq. Nhưng lại có nhiều lo ngại rằng rút quân đội Mỹ khỏi Iraq sẽ đẩy nước này vào nội chiến và Mỹ sẽ đánh mất vị thế tại khu vực địa chính trị trọng yếu nhất ở Trung Đông. Ông thấy việc rút quân của ông Obama có thể thực hiện dễ dàng không?

Ông Obama đã nói sẽ rút các quân đoàn chiến đấu trong vòng 16 tháng, nhưng sẽ để lại 30.000-50.000 quân làm nhiệm vụ chống khủng bố và huấn luyện. Ông ấy cũng nói việc rút quân sẽ phải căn cứ vào tình hình thực tiễn.

- Các chuyên gia quan hệ quốc tế cho rằng quan hệ của Mỹ với các đồng minh lâu năm đã yếu đi nhiều dưới thời Tổng thống Bush. Vậy Tổng thống mới sẽ làm thế nào để thắt chặt lại các mối quan hệ này?

Chính quyền Bush đã làm tổn hại đến quan hệ với các đồng minh trong nhiệm kỳ đầu tiên, đặc biệt là với châu Âu, nhưng đã nỗ lực khắc phục trong nhiệm kỳ hai. Tôi kỳ vọng việc này sẽ được đẩy mạnh dưới thời ông Obama.

- Rất nhiều thách thức quốc tế đang chờ đón tân Tổng thống Mỹ, đặc biệt là các đối thủ cũ và đối thủ tiềm năng. Theo quan điểm của ông, ông Obama sẽ đối phó ra sao với sự vươn lên của Trung Quốc và sự hồi phục của Nga?

Đối với Nga và Trung Quốc, ông Bush đã cố gắng phát triển quan hệ hợp tác, thế nên tôi không nghĩ sẽ có sự thay đổi quá lớn so với những chính sách của ông Bush. Tuy vậy, Nga có thể sẽ khó đối phó hơn Trung Quốc.

- Kể từ khi can thiệp vào Afghanistan và Iraq, Mỹ đã quên lãng châu Á trong nhiều năm. Ông có cho rằng trong chính sách đối ngoại của Tổng thống mới, châu Á sẽ lại có vai trò xứng đáng của mình?

 

Joseph Nye: Châu Á sẽ được chú ý hơn dưới "triều đại Obama"

Nước Mỹ đã có Tổng thống da màu đầu tiên. (ảnh: Independent)


Sự vươn lên của châu Á là một trong những đặc điểm nổi bật của thế kỷ 21 và sẽ phải được coi là điểm nhấn quan trọng trong chính sách đối ngoại của Mỹ. Việc chỉ quá chăm chăm tập trung vào khu vực Trung Đông là một sai lầm, cho dù những vấn đề ở khu vực này sẽ vẫn còn tiếp tục khiến Mỹ đau đầu.

- Vậy việc ông Obama đắc cử sẽ ảnh hưởng ra sao đến quan hệ Việt - Mỹ?

Tôi tin rằng ông Obama sẽ cố gắng tiếp tục phát triển những mối quan hệ tốt đẹp với Việt Nam.

Khi Obama lên làm Tổng thống, chúng ta sẽ thấy một sự tiếp nối trong việc mở rộng quan hệ giữa hai nước. Việt Nam sẽ tiếp tục thu hút sự quan tâm của Mỹ bằng tăng trưởng kinh tế và mở cửa với thế giới thông qua doanh thương và du lịch.

Tôi nghĩ Việt Nam có những bài học có thể dạy cho nước Mỹ để không tiếp tục lao đầu vào một cuộc chiến thất bại khác...

(Charles Sennott - Phó Chủ tịch, Tổng Biên tập Global Post)

 

Nguồn Vietnamnet