Ia Phí phát huy lợi thế nông nghiệp, xây dựng chính quyền gần dân

Ổn định bộ máy, đưa chính quyền đến gần dân

Xã Ia Phí hiện có 14 thôn, làng; đồng bào dân tộc thiểu số, chủ yếu là người Jrai, chiếm tỷ lệ lớn trong cơ cấu dân cư. Sau sắp xếp, địa bàn quản lý rộng hơn, dân số đông hơn, khối lượng công việc tăng trong khi đội ngũ cán bộ, công chức được tổ chức theo hướng tinh gọn. Đây là áp lực không nhỏ đối với chính quyền cơ sở trong giai đoạn đầu vận hành bộ máy mới.

Để bảo đảm hoạt động liên tục, UBND xã tập trung kiện toàn tổ chức, phân công nhiệm vụ rõ người, rõ việc và duy trì việc tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp. Tại Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả, cán bộ được bố trí hướng dẫn ngay từ khâu chuẩn bị hồ sơ, nhất là với người cao tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số và những trường hợp chưa quen sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

Cùng với việc chuẩn hóa quy trình giải quyết hồ sơ, xã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng các nền tảng số, cơ sở dữ liệu dùng chung, tài khoản định danh điện tử VNeID và thanh toán không dùng tiền mặt. Các Tổ công nghệ số cộng đồng tại thôn, làng tiếp tục hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công, góp phần giảm thời gian đi lại và thu hẹp khoảng cách số giữa khu vực trung tâm với vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Hiệu quả vận hành bộ máy mới bước đầu được thể hiện qua kết quả giải quyết thủ tục hành chính. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã tiếp nhận 1.203 hồ sơ, giải quyết 848 hồ sơ, trong đó 766 hồ sơ đúng hạn (đạt 90,33%). Đáng chú ý, 100% hồ sơ và kết quả giải quyết thủ tục hành chính được số hóa. Thu ngân sách nhà nước đạt 7.256 triệu đồng, bằng 116,81% kế hoạch năm; thu ngân sách xã hưởng theo phân cấp đạt 2.841 triệu đồng. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế vượt kế hoạch, bảo hiểm xã hội tự nguyện đạt 71,33% kế hoạch.

Đối với những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống cộng đồng, lãnh đạo xã tăng cường xuống cơ sở để tuyên truyền, lắng nghe ý kiến và giải thích cho người dân. Cách làm này giúp chủ trương sắp xếp thôn, làng và các nhiệm vụ quản lý ở địa bàn dân cư được triển khai trên cơ sở đồng thuận, hạn chế phát sinh vướng mắc ngay từ đầu.

Lãnh đạo xã xác định việc sắp xếp đơn vị hành chính chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi chất lượng phục vụ người dân được nâng lên. Vì vậy, bên cạnh ổn định tổ chức, yêu cầu xuyên suốt là xây dựng tác phong gần dân, sát dân, công khai và minh bạch trong giải quyết công việc.

Nâng giá trị nông nghiệp, mở hướng du lịch cộng đồng

Nông nghiệp tiếp tục là nền tảng kinh tế quan trọng của Ia Phí. Địa phương có lợi thế về đất đỏ bazan, khí hậu phù hợp với nhiều loại cây công nghiệp và cây ăn quả. Hiện toàn xã có khoảng 2.844ha cà phê, 2.000ha cao su, gần 300ha sầu riêng, 300ha chanh dây cùng một số loại cây ăn quả khác.

Thay vì chỉ mở rộng diện tích, định hướng của địa phương là nâng chất lượng và giá trị sản phẩm trên cùng một đơn vị canh tác. Người dân từng bước áp dụng quy trình sản xuất an toàn, tiết kiệm nước tưới, sử dụng phân bón hữu cơ và giảm thuốc bảo vệ thực vật. Việc đa dạng hóa cơ cấu cây trồng, trong đó có các mô hình nhà màng, dưa lưới và cây ăn quả, cũng giúp các hộ sản xuất chủ động hơn trước biến động thị trường và tác động của thời tiết.

Trong quá trình tổ chức lại sản xuất, các hợp tác xã được kỳ vọng giữ vai trò kết nối nông dân với khoa học kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng và thị trường tiêu thụ. Hợp tác xã Nông nghiệp hữu cơ Ia Phí đang hỗ trợ thành viên chuyển đổi phương thức canh tác theo hướng thân thiện với môi trường, cải tạo đất, giảm chi phí đầu vào và nâng chất lượng nông sản.

Điểm sáng trong liên kết sản xuất là HTX Thương mại, Dịch vụ, Du lịch Vũ Nam Ia Nhin đang liên kết thu mua chanh dây trên khoảng 200 ha với 159 hộ dân tham gia. Khoảng 5 ha phục vụ xuất khẩu sang thị trường châu Âu, Trung Quốc và Thái Lan; doanh thu HTX đạt khoảng 53 tỷ đồng, lợi nhuận bình quân của các hộ tham gia khoảng 250 triệu đồng/ha.

Cùng với đó, sản phẩm cà phê OCOP của địa phương đang được hoàn thiện theo hướng gắn vùng nguyên liệu với chế biến và xây dựng thương hiệu. Đây là bước đi cần thiết để giá trị hạt cà phê không chỉ dừng ở sản lượng mà được nâng lên thông qua chất lượng, truy xuất nguồn gốc và câu chuyện của vùng đất bazan.

Đến nay, xã Ia Phí có 5 sản phẩm OCOP đạt hạng 3 sao, tập trung ở nhóm sản phẩm nấm linh chi và cà phê, góp phần nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Một hướng phát triển khác đang được chú ý là mô hình Hợp tác xã Nông nghiệp và Du lịch cộng đồng làng Mrông Yốr. Từ không gian văn hóa cồng chiêng, nhà rông, ẩm thực, nghề truyền thống và những vườn cà phê, mô hình này hướng tới xây dựng sản phẩm trải nghiệm gắn với đời sống cộng đồng Jrai.

Nếu được tổ chức bài bản, sự kết hợp giữa nông nghiệp, sản phẩm OCOP và du lịch cộng đồng sẽ tạo thêm sinh kế cho người dân, đồng thời góp phần gìn giữ, quảng bá các giá trị văn hóa bản địa. Đây cũng là cách để Ia Phí phát huy lợi thế riêng thay vì chỉ dựa vào sản xuất nông nghiệp thô.

Gìn giữ bản sắc, huy động sức dân cho phát triển

Cùng với phát triển sản xuất, xã Ia Phí tiếp tục huy động nguồn lực đầu tư hạ tầng và hoàn thiện các tiêu chí nông thôn. Nhiều tuyến đường liên thôn, liên làng được nâng cấp, tạo thuận lợi cho đi lại, vận chuyển nông sản và kết nối các khu dân cư. Hệ thống điện, trường học, trạm y tế, nhà văn hóa và các công trình phục vụ cộng đồng từng bước được củng cố.

Năm 2026, xã được bố trí 7 tỷ đồng vốn đầu tư công triển khai 4 dự án, trong đó ưu tiên nâng cấp hệ thống nước sạch tập trung, nâng số hộ sử dụng nước sạch lên 620 hộ và sửa chữa Trường THCS Ia Ka với tổng vốn 1,2 tỷ đồng.

Điểm đáng ghi nhận là sự tham gia của người dân trong quá trình xây dựng địa phương. Tại một số khu dân cư, người dân đã tự nguyện hiến đất, góp ngày công, cùng chính quyền mở rộng đường giao thông, chỉnh trang cảnh quan và giữ gìn vệ sinh môi trường. Những hoạt động trồng cây, xây dựng không gian xanh cũng được lồng ghép với các đợt sinh hoạt chính trị, tạo sự lan tỏa trong cán bộ và Nhân dân.

Công tác an sinh xã hội được địa phương gắn với trách nhiệm chăm lo người có công, gia đình chính sách và những trường hợp khó khăn. Các hoạt động thăm hỏi, tặng quà trong dịp 27/7 góp phần thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn, đồng thời củng cố sự gắn bó giữa chính quyền với người dân.

Đến nay xã có 5.858 hộ dân, trong đó có 172 hộ nghèo (2,94%) và 857 hộ cận nghèo (14,63%). Chính quyền địa phương đang triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ sinh kế, tạo việc làm, hướng tới giảm nghèo bền vững.

Ia Phí cũng chú trọng duy trì các đội cồng chiêng, đội văn nghệ quần chúng, lễ hội truyền thống và phát huy vai trò của già làng, người có uy tín. Không chỉ góp phần giữ gìn bản sắc, lực lượng này còn là cầu nối trong tuyên truyền pháp luật, vận động người dân phát triển kinh tế, xây dựng đời sống văn hóa và giải quyết mâu thuẫn ngay từ cơ sở.

Các nghề truyền thống, trong đó có dệt thổ cẩm, tiếp tục được quan tâm như một phần của đời sống văn hóa và là nguồn chất liệu để phát triển sản phẩm du lịch cộng đồng. Việc lãnh đạo địa phương trực tiếp thăm hỏi, động viên nghệ nhân góp phần khuyến khích trao truyền kỹ năng cho thế hệ trẻ, đồng thời mở thêm cơ hội quảng bá sản phẩm bản địa.

Trên lĩnh vực an ninh trật tự, phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, các tổ tự quản và tổ hòa giải tiếp tục được duy trì. Sự phối hợp giữa chính quyền, Công an xã, các đoàn thể và người dân giúp nắm bắt sớm vụ việc phát sinh, hạn chế khiếu kiện kéo dài và giữ ổn định địa bàn để người dân yên tâm sản xuất.

Thời gian tới, Ia Phí tập trung phát triển nông nghiệp chất lượng cao gắn với chế biến, xây dựng thương hiệu; phát triển du lịch cộng đồng trên nền tảng văn hóa Jrai; tiếp tục cải cách hành chính, chuyển đổi số. Với quy mô mới, địa phương có thêm dư địa nhưng cũng chịu áp lực lớn hơn về quản lý, hạ tầng và chất lượng phục vụ. Khai thác hiệu quả lợi thế đất đai, nông nghiệp, văn hóa và phát huy sự đồng thuận của người dân sẽ là nền tảng để nâng cao đời sống, hướng tới phát triển bền vững.

Ông Nguyễn Công Sơn, Chủ tịch UBND xã Ia Phí cho biết: "Sau sắp xếp đơn vị hành chính, xã Ia Phí xác định ba nhiệm vụ trọng tâm là phát triển chuỗi liên kết sản xuất và chế biến cà phê, sầu riêng theo hướng nâng cao giá trị; phát triển du lịch cộng đồng gắn với bản sắc văn hóa Jrai; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng chính quyền gần dân, phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn."

Với nền tảng từ bộ máy được kiện toàn, lợi thế nông nghiệp, bản sắc văn hóa Jrai cùng quyết tâm đổi mới trong quản lý, Ia Phí đang từng bước tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội bền vững trong giai đoạn mới.