Ia Phí khơi dậy sức sống văn hóa từ “Đêm hành trình của Chiêng cổ - Mrông Yố”

Không gian văn hóa trở lại với cộng đồng

Khi màn đêm dần buông xuống trên mái Nhà rông làng Mrông Yố, tiếng chiêng trầm hùng vang vọng giữa núi rừng Tây Nguyên cũng là lúc chương trình “Đêm hành trình của Chiêng cổ - Mrông Yố” chính thức bắt đầu. Trong ánh lửa bập bùng, những bộ trang phục truyền thống rực rỡ sắc màu, những nhịp xoang uyển chuyển hòa cùng tiếng chiêng ngân vang đã tạo nên một không gian văn hóa đậm đà bản sắc của đồng bào Ja Rai, thu hút đông đảo người dân và du khách cùng hòa mình vào đêm hội.

Sau thời gian phải tạm hoãn do điều kiện thời tiết, chương trình được tổ chức trở lại trong niềm mong đợi của người dân địa phương. Ngay từ đầu giờ tối, nhiều gia đình đã đưa cả người già, trẻ nhỏ đến Nhà rông để cùng tham gia các hoạt động văn hóa, tạo nên bầu không khí vui tươi, ấm áp và đậm chất cộng đồng. Không gian sân Nhà rông nhanh chóng trở thành nơi gặp gỡ của nhiều thế hệ, nơi mọi người cùng chia sẻ niềm tự hào về những giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ từ bao đời.

Tham dự chương trình có bà Lê Thị Thu Hương, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai; lãnh đạo UBND xã Ia Phí; đại diện Công an xã, Ban Chỉ huy Quân sự xã cùng đông đảo cán bộ, đảng viên và Nhân dân trên địa bàn.

Phát biểu khai mạc chương trình, ông Phạm Quang Long - Phó Chủ tịch UBND xã Ia Phí - cho biết, việc tổ chức “Đêm hành trình của Chiêng cổ - Mrông Yố” không chỉ nhằm bảo tồn và phát huy Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh, mà còn góp phần quảng bá hình ảnh quê hương, giới thiệu những nét văn hóa đặc sắc cùng các sản phẩm đặc trưng của địa phương đến với du khách trong và ngoài tỉnh.

Ông Phạm Quang Long cho biết, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, xã Ia Phí xác định phát triển du lịch cộng đồng gắn với bản sắc văn hóa Ja Rai là một trong những định hướng quan trọng nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương. Theo ông, bảo tồn văn hóa không chỉ dừng lại ở việc gìn giữ các giá trị truyền thống mà còn phải biến văn hóa thành nguồn lực phát triển, góp phần tạo sinh kế, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống của người dân.

Theo ông Long, "Đêm hành trình của Chiêng cổ - Mrông Yố" được tổ chức với mong muốn từng bước xây dựng thương hiệu văn hóa đặc sắc của xã Ia Phí, đồng thời hình thành sản phẩm du lịch cộng đồng mang đậm bản sắc Ja Rai. Trên nền tảng đó, địa phương sẽ tiếp tục phát huy các giá trị của Không gian văn hóa cồng chiêng, Nhà rông, vòng xoang, nghề truyền thống cùng các sản phẩm OCOP, cà phê và nông sản đặc trưng để tạo nên chuỗi trải nghiệm hấp dẫn cho du khách.

Ông Long cũng kỳ vọng, mỗi du khách khi đến với Ia Phí không chỉ tham quan mà còn được trực tiếp hòa mình vào đời sống văn hóa của buôn làng, lắng nghe tiếng chiêng giữa đại ngàn, cùng nắm tay trong vòng xoang, thưởng thức rượu cần, cà phê và khám phá những sản vật đặc trưng của địa phương. Qua những trải nghiệm chân thực ấy, hình ảnh con người và bản sắc văn hóa Ia Phí sẽ tiếp tục được lan tỏa rộng rãi hơn.

Không chỉ mang ý nghĩa của một chương trình biểu diễn nghệ thuật, đêm hội còn là dịp để cộng đồng trực tiếp tham gia thực hành các giá trị văn hóa truyền thống. Những người già truyền dạy nhịp chiêng, lớp trẻ hòa mình vào vòng xoang, còn du khách được trực tiếp trải nghiệm không gian văn hóa bản địa thay vì chỉ đứng bên ngoài quan sát. Chính sự tương tác ấy đã giúp các giá trị văn hóa được trao truyền một cách tự nhiên, tạo sức sống bền bỉ cho di sản trong đời sống đương đại.

Cũng trong tối 24/7, đã diễn ra lễ công bố và trao Giấy chứng nhận đăng ký Hợp tác xã Nông nghiệp và Du lịch cộng đồng Mrông Yố. Đây được xem là dấu mốc quan trọng trong quá trình xây dựng mô hình phát triển du lịch cộng đồng tại địa phương, góp phần liên kết các hộ dân, nghệ nhân và những người làm du lịch để cùng khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa, cảnh quan và sản phẩm đặc trưng của địa phương.

Không chỉ hướng đến việc bảo tồn văn hóa, việc thành lập hợp tác xã còn mở ra kỳ vọng xây dựng chuỗi liên kết giữa các hộ sản xuất, các nghệ nhân và các điểm trải nghiệm văn hóa trên địa bàn. Qua đó, từng bước hình thành sản phẩm du lịch cộng đồng mang bản sắc riêng của Mrông Yố, góp phần quảng bá hình ảnh xã Ia Phí đến với đông đảo du khách trong và ngoài tỉnh.

Trong khuôn khổ “Đêm hành trình của Chiêng cổ - Mrông Yố”, còn có khu vực trưng bày sản phẩm OCOP, cà phê, trái cây và các nông sản đặc trưng của xã Ia Phí cũng thu hút đông đảo người dân, đại biểu tham quan. Nhiều sản phẩm do chính người dân địa phương sản xuất được giới thiệu tại đêm hội, góp phần quảng bá tiềm năng nông nghiệp, mở thêm cơ hội kết nối tiêu thụ và phát triển sản phẩm gắn với du lịch cộng đồng.

Việc đưa các sản phẩm địa phương vào chương trình không chỉ làm phong phú thêm nội dung đêm hội mà còn thể hiện định hướng phát triển của địa phương theo hướng lấy văn hóa làm nền tảng, lấy nông nghiệp làm lợi thế và lấy du lịch cộng đồng làm động lực để tạo sinh kế bền vững cho người dân. Đây cũng là cách để những giá trị truyền thống không chỉ được lưu giữ mà còn từng bước chuyển hóa thành nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Gian hàng trưng bày sản phẩm OCOP, nông sản và cà phê của xã Ia Phí thu hút đông đảo người dân tham quan. (Ảnh: Chí Bình)