Huyền tích 1000 năm nghĩa tình hai làng cách nhau 30km cùng đắp đê, chắn lũ

Ngày 19/7/2026, lễ kỷ niệm 1000 năm nghĩa tình giao hảo giữa Vạn Phúc - Nga My (Hà Nội) đã được tổ chức ấm áp nghĩa tình. Ông Nguyễn Anh Huy - Bí thư chi bộ Thôn 1 Vạn Phúc, xã Nam Phù (Hà Nội)- Trưởng BTC Lễ Kỷ niệm phát biểu: Kết chạ là một trong những phong tục tốt đẹp xuất hiện từ rất xa xưa của người Việt Nam chúng ta. Tục kết chạ chứa đựng nhiều ý nghĩa nhân văn cao cả, giúp cho các cộng đồng kết nghĩa củng cố mối quan hệ tình cảm qua hàng nghìn năm và được coi là truyền thống quý báu, là nét đẹp trong văn hóa của người Việt Nam chúng ta.

Theo các nguồn tư liệu còn lưu, kết nghĩa của hai làng Nga My và làng Vạn Phúc có từ thời Lý, khởi nguồn từ việc đoàn dân phu làng Vạn Phúc giúp đoàn dân phu làng Nga My đắp thành công đoạn đê vòng ở hai làng Việt Yên và Đông Trạch sau nhiều lần đắp xong lại bị lở.

Trước sự ngạc nhiên thần kỳ đó, tốp dân phu làng Nga My (xã Thanh Mai) tổ chức bữa cơm mời dân phu làng Vạn Phúc để thể hiện sự tri ân và tỏ ý kết tình huynh đệ. Sau bữa cơm đặc biệt ấy, từng đoàn dân phu của hai làng Nga My - Vạn Phúc trở về kể lại với các bậc cao niên về chuyện hai làng cùng nhau đắp đê.

Cảm động trước nghĩa cử của người làng Vạn Phúc, đại diện dân làng và chức dịch làng Nga My đem lễ vật ra Vạn Phúc để cáo yết Thành Hoàng làng và cảm tạ làng đã giúp Nga My hoàn thành việc đắp đê, xin được kết tình huynh đệ. Ước nguyện đã được chấp thuận, là cơ sở cho sự ra đời của một tục lệ tốt đẹp: tục kết nghĩa giữa hai làng.

Từ đó, trải qua hàng nghìn năm lịch sử, dù tài liệu ghi chép không được liên tục và đầy đủ, dù lịch sử đất nước trải qua bao thăng trầm, tục kết nghĩa Nga My - Vạn Phúc được tôn vinh là “Thiên giao, Thần giao và Dân giao”, luôn được các thế hệ nhân dân hai làng duy trì và nhắc đến như một niềm thiêng liêng, trân trọng và tự hào như một “mối lương duyên”, bình thường mà rất thiêng liêng của tục kết nghĩa này.

Theo Nhà sử học Lê Văn Lan, điều làm nên giá trị đặc biệt của tục kết nghĩa Vạn Phúc - Nga My không chỉ nằm ở tuổi đời hàng nghìn năm, mà còn ở hệ thống các quy ước văn hóa rất chặt chẽ và nhân văn. Hai làng coi nhau như anh em ruột thịt. Khi gặp nhau luôn kính trọng, khiêm nhường, xưng hô là "Chúng em" và "Quan Anh", “Đại huynh”. Hai bên cùng kiêng tên húy Thành Hoàng của nhau như một biểu hiện của sự tôn kính. Con cháu hai làng không kết hôn với nhau để giữ trọn đạo nghĩa kết nghĩa.

Khi một bên có việc trọng đại như tu bổ đình, chùa, mở hội lớn hay việc hiếu, việc hỷ, bên kia đều cử đoàn đại biểu sang thăm hỏi, chúc mừng hoặc chia sẻ. Những nguyên tắc ấy không do pháp luật quy định cũng không phải do bất kỳ ai ép buộc. Đó là sự tự nguyện, là đạo lý được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác bằng lòng kính trọng và niềm tự hào. Chính điều đó đã làm nên sức sống bền bỉ của tục kết nghĩa.

Trải qua nghìn năm, dù cuộc sống có biến thiên như thế nào, tục kết nghĩa Nga My - Vạn Phúc vẫn tỏ rõ sức sống, với tất cả ý nghĩa nhân văn cao cả, vừa có những nét chung, vừa có những sắc thái riêng; đến nay vẫn được nhân dân và cán bộ hai làng, hai xã duy trì với sự nâng niu, trân trọng, như là một truyền thống văn hóa tốt đẹp, là tài sản vô giá cần được lưu giữ, bảo tồn và phát huy.

Nhân dịp lễ kỷ niệm 1000 năm nghĩa tình giao hảo xã Vạn Phúc - Nga My, BTC đã tổ chức chương trình nghệ thuật đặc sắc tái hiện truyền thống lịch sử, văn hóa và tình nghĩa giao hảo hai làng Vạn Phúc - Nga My. Theo Tổng Đạo diễn chuoqng trình Lục Hường chia sẻ: "Ý tưởng chương trình muốn truyền tải trên sân khấu chính là hình tượng "dòng sông nghĩa tình". Dù Vạn Phúc và Nga My không nằm chung trên một dòng chảy địa lý, nhưng sợi dây kết nối giữa hai làng chính là 'dòng sông của lòng người' - nơi những giá trị đạo nghĩa đã được bồi đắp, gìn giữ liên tục từ năm 1026 đến nay.

Lễ kỷ niệm không chỉ là lời tri ân quá khứ, mà còn là lời cam kết mạnh mẽ của người dân trong việc tiếp nối và phát huy mạch nguồn văn hóa truyền thống, để tình giao hảo ấy sẽ mãi mãi trường tồn như dòng sông của lòng người."