Huyện Thủy Nguyên- Hàng trăm doanh nghiệp âm thuế giá trị gia tăng

Những con số không vui

Trong 7 tháng, huyện Thuỷ Nguyên thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn 68, 394 tỷ đồng, vượt kế hoạch thành phố giao cả năm 13,6%. Dự kiến năm 2008, huyện thực hiện 86,75 tỷ đồng, vượt kế hoạch 44,1%. Kết quả có thể lớn hơn nhiều nếu các doanh nghiệp không âm thuế GTGT và thuế thu nhập doanh nghiệp. Đây là hai chỉ tiêu chiếm tỷ trọng lớn, 87,5% tổng thu ngoài quốc doanh và 43,3% tổng thu thường xuyên của huyện. Trong tình hình lạm phát hiện nay, doanh nghiệp gặp khó khăn nên tình trạng âm thuế GTGT càng đáng lo ngại. Toàn huyện có tới 277 doanh nghiệp âm loại thuế này với tổng số 63 tỷ đồng. Chi cục trưởng Chi cục Thuế Thuỷ Nguyên Nguyễn Văn Xuân cho biết, phần lớn âm thuế ở nhóm doanh nghiệp xây dựng cơ bản, khai thác, sản xuất vật liệu xây dựng, đầu tư cơ sở vật chất, mua sắm tài sản cố định; doanh nghiệp chưa hoàn thành thủ tục sử dụng đất và các doanh nghiệp đóng tàu. Riêng nhóm doanh nghiệp XDCB có tới 31 đơn vị âm thuế tổng số 5,1 tỷ đồng, 91 đơn vị đầu tư xây dựng cơ sở  vật chất, mua sắm tài sản cố định nhưng chưa hoàn thành hoặc chưa đủ điều kiện đề nghị xét hoàn thuế. 77 doanh nghiệp có vật tư, nguyên liệu, hàng hoá tồn kho luân chuyển thường xuyên âm thuế 7,5 tỷ đồng và 9 doanh nghiệp đóng tàu âm thuế tới 15 tỷ đồng…

Nguyên nhân và giải pháp

Có nhiều nguyên nhân dẫn tới tình trạng các doanh nghiệp âm thuế GTGT ở Thuỷ Nguyên. Trước hết, đối với các doanh nghiệp hoạt động xây dựng cơ bản, do hồ sơ xây dựng không đúng trình tự, thủ tục quy định, công trình chưa quyết toán được, khiến bên A chưa trả tiền, nhà thầu không xuất hoá đơn, thuế GTGT đầu vào chưa khấu trừ được. Tình trạng này kéo dài đã lâu, Chi cục Thuế đã kiểm tra, rà soát các công trình xây dựng cơ bản trên địa bàn từ năm 2002, đang kiểm tra nhà thầu để xử lý. Ông Xuân cho biết, nhìn chung, số thuế đầu vào được khấu trừ sẽ giảm, vì chi cục yêu cầu doanh nghiệp kê khai công trình và thuế GTGT đầu ra. Nhiều doanh nghiệp vận tải thuỷ ở An Lư đầu tư đóng tàu chưa đóng xong cái này đã lập dự án đóng cái khác, có đơn vị cùng lúc đóng tới 4 tàu biển, giá trị 35- 75 tỷ đồng/chiếc. Song hầu hết dự án đóng tàu chậm trễ vì ngân hàng không giải ngân. Đến hết tháng 6 vừa qua, số âm thuế GTGT luỹ kế của các doanh nghiệp này lên tới 10 tỷ đồng, chắc còn tăng cao. Tại làng nghề Mỹ Đồng, nhiều doanh nghiệp hoàn thành việc đầu tư vào khu công nghiệp làng nghề, nhưng thủ tục sử dụng đất và thuê đất chưa xong, chưa có giấy phép xây dựng, nên thuế GTGT đầu tư tài sản cố định nhà xưởng chưa đủ điều kiện hoàn thuế. Một số đơn vị đầu tư máy móc, thiết bị, cơ sở hạ tầng, mặt bằng khai thác, nhưng không được cấp phép khai thác, không có nguyên liệu sản xuất, không phát sinh thuế đầu ra nên số thuế đầu vào chưa đựơc khấu trừ. Với tình hình khó khăn về tài chính hiện nay, số thuế âm của các đơn vị này sẽ ngày càng lớn và thời gian âm thuế còn kéo dài.

Để khắc phục tình trạng này, Chi cục thuế huyện Thuỷ Nguyên cần tăng cường kiểm tra các doanh nghiệp có số thuế kê khai sai, làm rõ việc thuế GTGT phát sinh đầu vào không được khấu trừ; hướng dẫn, ngăn chặn việc doanh nghiệp khấu trừ thuế đầu vào quặng sắt xuất khẩu, phương tiện, thuế của hoá đơn bất hợp pháp. Cần có biện pháp phù hợp sàng lọc các đơn vị có phát sinh trong quan hệ sản xuất kinh doanh, kiểm tra các doanh nghiệp không đề nghị hoàn thuế. Ngành Thuế nên quy định bắt buộc doanh nghiệp lập hồ sơ đề nghị hoàn thuế sau 3 tháng âm thuế, có thể tạm thời hoàn thuế đầu tư tài sản cố định khi tài sản đó chưa đủ điều kiện xác định là tài sản của doanh nghiệp như nhà xưởng gắn với đất đai và tàu vận tải chưa hoàn thành...Có như vậy mới giảm số đơn vị âm thuế cũng như số thuế âm, góp phần làm lành mạnh, minh bạch tài chính lĩnh vực này, hoàn thành các chỉ tiêu cơ bản đối với lĩnh vực thu ngoài quốc doanh ở Thuỷ Nguyên.

Anh Tú