Huyền thoại nơi Đền thờ Quốc mẫu Âu Cơ

(PLO) - Tọa lạc tại vùng đất địa linh, nhân kiệt thuộc xã Hiền Lương (huyện Hạ Hoà, Phú Thọ), đền thờ Quốc mẫu Âu Cơ (còn gọi là đền Âu Cơ) là một công trình lịch sử văn hoá đặc biệt, là biểu tượng của tinh thần yêu nước và truyền thống đại đoàn kết dân tộc. Đền thờ Quốc mẫu Âu Cơ đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cấp Bằng di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia từ năm 1991.
Khu di tích đền Âu Cơ Khu di tích đền Âu Cơ

Huyền thoại về Tiên giáng 

Đền Âu Cơ thờ mẹ Âu Cơ - người cùng với cha Lạc Long Quân là người khai sinh nòi giống Tiên Rồng từ bọc trăm trứng. Tục truyền rằng, khi Ngọc Nương phu nhân sinh nàng Âu Cơ thấy có mây lành che chở, hương thơm toả ngát khắp nơi, là điềm “tiên nữ giáng trần”. Sinh thời, nàng Âu Cơ là một tuyệt sắc giai nhân, “so hoa, hoa biết nói, so ngọc, ngọc ngát hương”, chăm đọc chữ, giỏi đàn sáo, tinh thông âm luật “khác nào bà Tương Phi khéo léo, hệt tựa nàng Lộng Ngọc tài cao”. 

Truyền thuyết kể rằng, khi nàng Âu Cơ đến tuổi xuân thì đã kết duyên cùng Lạc Long Quân - con trai của thần Rồng. Sau khi kết duyên, Lạc Long Quân đưa Âu Cơ từ động Lăng Xương về núi Nghĩa Lĩnh, sau đó Âu Cơ trở dạ sinh được một bọc trăm trứng nở thành một trăm người con. Khi các con lớn lên, Lạc Long Quân nói với Âu Cơ: “Ta là giống Rồng, nàng là giống Tiên, thuỷ hoả khó mà hoà hợp”... bèn chia 50 người con theo mẹ lên núi, 50 người con theo cha xuống biển để lưu truyền được lâu dài, về sau tất cả các con đều hoá thần. 

Trong 50 người con theo mẹ thì người con đầu lên nối ngôi vua, lấy niên hiệu Hùng Vương thứ nhất, đặt tên là nước Văn Lang, đóng đô ở Phong Châu, truyền 18 đời Vua Hùng, trị vì đất nước trong 2621 năm (từ năm Nhâm Tuất 2879 đến năm 258 TCN).

Trên chặng đường mưu sinh, mẹ Âu Cơ cùng các con đi đến đâu cũng thu phục nhân tâm, dạy dân cấy lúa trồng dâu, nuôi tằm, dệt vải. Trên con đường dài muôn dặm đó, một ngày kia Người đến trang Hiền Lương, quận Hạ Hoa, trấn Sơn Tây.

Thấy phong cảnh thiên nhiên ở đây tươi đẹp hài hòa, có núi cao đồng rộng, sông dài, có hồ nước trong xanh bát ngát, cỏ cây hoa lá tốt tươi, cá chim muông thú dồi dào, mẹ đã cho khai hoang lập ấp, dạy dân cấy lúa trồng dâu, nuôi tằm, dệt vải. Giếng Loan, giếng Phượng, gò Thị, gò Cây Dâu... là những cái tên từ thuở khai thiên lập địa vẫn còn lưu danh đến ngày hôm nay.

Khi trang ấp ở Hiền Lương đã ổn định, mẹ Âu Cơ lại cùng các con lên đường để khai khẩn, tạo dựng các vùng quê mới. Đến khi giang sơn đã thu về một mối, bờ cõi biên cương được mở rộng, Người lại trở về với Hiền Lương, nơi Người đã chọn để gắn bó cuộc đời của mình. 

Tương truyền, ngày 25 tháng chạp năm Nhâm Thân, bà Âu Cơ cùng bầy tiên nữ bay về trời, để lại dưới gốc đa một dải yếm lụa, ở đó nhân dân đã dựng lên một ngôi miếu thờ phụng, đời đời hương khói. Ngày bà Âu Cơ cùng tiên nữ bay về trời tương truyền là ngày tiên giáng. Ngày nay, ở sân đền Mẫu vẫn còn một cây đa cổ thụ, trên ngọn đa phơ phất một dải lụa đào bay biểu tượng cho dải yếm tiên giáng. 

Để tri ân công đức Tổ Mẫu Âu Cơ và giáo dục truyền thống dân tộc, cách đây hơn 500 năm, thế kỷ thứ XV thời hậu Lê, Vua Lê Thánh Tông đã phong thần và cho xây dựng đền Mẫu Âu Cơ tại xã Hiền Lương, huyện Hạ Hoà. Đền Mẫu Âu Cơ đã được công nhận là Di tích lịch sử văn hoá Quốc gia vào năm 1991.

Lan tỏa các giá trị nhân văn sâu sắc

Huyền thoại Lạc Long Quân - Âu Cơ và bọc trăm trứng nhằm tôn vinh nòi giống Tiên Rồng của dân tộc Việt Nam. Hình tượng vĩ đại ấy là kết tinh của những cốt lõi lịch sử, mang đậm tính nhân văn sâu sắc, là đặc trưng văn hoá thể hiện bản sắc của dân tộc Việt Nam.

Truyền thống đó đã thực sự là nền tảng tinh thần vững chắc, được người Việt Nam qua các thời đại luôn hun đúc và thể hiện bản lĩnh kiên cường, tình yêu nước nồng nàn, luôn kề vai sát cánh, đoàn kết bên nhau với ý thức cùng chung nguồn cội “đồng bào”, dũng cảm chinh phục thiên nhiên, đấu tranh với mọi kẻ thù xâm lược để bảo vệ và xây đắp nên Tổ quốc Việt Nam tươi đẹp.

Dẫu vật đổi sao dời, dẫu thời gian có biến thiên, không gian có xoay vòng thì từ bao đời nay, truyền thống, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” vẫn chảy mãi trong huyết quản mỗi người con đất Việt. Miếng cơm hôm nay có nguồn gốc từ cây lúa ngày xưa mẹ Âu Cơ dạy ta cày cấy; áo quần ta mặc cũng nhờ có cây dâu, con tằm mẹ dạy ta trồng, xe tơ dệt vải mà ra. Núi sông hùng vĩ này, giang sơn gấm vóc này là do xưa kia cha Rồng, mẹ Tiên của ta khai khẩn để cho con cháu ngàn đời sau, chúng ta phải sống, phấn đấu sao cho xứng đáng.

Biết ơn tổ tiên, nhớ về cội nguồn dân tộc là đạo đức, tình cảm, là lẽ sống, là đạo lý mà ông cha đời đời căn dặn con cháu. Đó cũng là sức mạnh để dòng giống Lạc Hồng quyết tâm bảo về giang sơn tổ tiên để lại, xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp, phồn thịnh và phát triển.

Hàng trăm năm qua, người dân Hạ Hòa cùng con cháu thập phương dù đi muôn nơi vẫn nhớ về, luôn thành tâm dâng hương kính lễ Tổ Mẫu Âu Cơ. Đặc biệt những năm gần đây, được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, sự thành tâm công đức của các tổ chức, cá nhân, khu di tích đền Mẫu Âu Cơ đã từng bước được tôn tạo, tu bổ để dần xứng với công ơn và tấm lòng độ lượng bao dung của Mẫu, xứng danh là nơi hội tụ của con cháu từ khắp mọi miền đất nước tìm về cội nguồn dòng giống Lạc Hồng. 

Hiền Lương
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Thời tiết Hà Nội và cả nước hôm nay, 3/8

Thời tiết Hà Nội và cả nước hôm nay, 3/8
(PLVN) - Hà Nội và các tỉnh miền Bắc vẫn nắng nóng, nhiệt độ cao nhất trên 37 độ C; Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt, nhiệt độ cao nhất trên 39 độ C; Tây Nguyên và Nam Bộ có mưa rào và dông vài nơi...

Kết nối tình người trong mùa dịch bằng mạng xã hội

Thực phẩm được gửi đến một khu cách ly tại TP Hồ Chí Minh.
(PLVN) -  Bên cạnh những tác động tiêu cực không đáng có, mạng xã hội đã phát huy được tối đa ưu thế, giúp người và người kết nối với nhau, giúp đỡ lẫn nhau trong mùa dịch, khiến công tác cứu hộ người nghèo, người khó khăn trở nên dễ dàng và tiện lợi hơn bao giờ hết.

Tự ý phá gành đá đắp kè chắn sóng làm nơi neo đậu thúng

Người dân thôn An Cường thuê máy đào đắp kè chắn sóng.
(PLVN) - Để có chỗ neo đậu thúng không bị sóng biển đánh hư hại, người dân ở thôn An Cường, xã Bình Hải, (huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi) đã thuê xe cơ giới đào, đắp hàng chục mét ở gành đá (hay còn gọi là gành đá nhảy) làm hư hại rặng san hô biển và ảnh hưởng môi trường biển nơi đây.  

Quảng Nam quyên góp hơn 320 tấn hàng hỗ trợ TP Hồ Chí Minh chống dịch COVID-19

Rất nhiều hàng hóa được người dân Quảng Nam ủng hộ cho người dân TP HCM được đưa lên xe.
(PLVN) - Những ngày qua, hàng trăm tấn rau, củ quả, nhu yếu phẩm được MTTQ Việt Nam tỉnh Quảng Nam phát động kêu gọi người dân trên địa bàn tỉnh quyên góp để hỗ trợ TP HCM chống dịch COVID-19. Những chuyến xe nghĩa tình đầy ắp hàng hóa và tình cảm yêu thương của người dân Quảng Nam đang ngày đêm hướng về TP HCM.

Các 'ổ dịch' COVID-19 tại Hà Nội

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Cập nhật đến sáng 1/8, Hà Nội có tổng cộng 28 quận, huyện ghi nhận các ca mắc COVID-19, với tổng số ca mắc COVID-19 trong đợt 4 là 1. 344 ca.

Cần cảnh báo sớm thiên tai để vận hành an toàn tuyệt đối các hồ thủy điện, thủy lợi

Ảnh minh họa: báo Tài Nguyên và Môi Trường
(PLVN) -  Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành yêu cầu các Bộ, ngành, cơ quan có liên quan theo dõi chặt chẽ, dự báo chính xác, cảnh báo sớm, kịp thời tình hình mưa, lũ và rủi ro thiên tai để tổ chức vận hành an toàn tuyệt đối và hiệu quả các hồ thủy điện, thủy lợi, trong đó có thủy điện Hòa Bình.

Vì tò mò xem tai nạn, 51 người thành F1

Bệnh viện dã chiến tỉnh Phú Thọ - nơi cách ly và điều trị bệnh nhân COVID-19.

(PLVN) - Tò mò xem vụ tai nạn giao thông liên quan đến 3 ca dương tính với SARS-CoV-2 từ Bình Dương về Lào Cai, 51 người ở Phú Thọ được xác định thuộc diện F1.

Nhiều trường đại học phía Nam công bố điểm chuẩn

Hình minh hoạ.
(PLVN) - Trường Đại học Công nghiệp Thực phẩm TP HCM, ĐH Tài chính – Marketing, Đại học Giao thông vận tải TP HCM vừa công bố điểm trúng tuyển. Ngoài ra, một số trường dành chỉ tiêu cho thí sinh đặc cách tốt nghiệp THPT.