“Huyền thoại Các Bà”

NSƯT Ngô Kim Loan, Trưởng đoàn cho biết, đây là lần đầu tiên đoàn sử dụng rối người cùng diễn với các diễn viên, nghệ sĩ. Ngay cả việc khai thác câu chuyện mang tính thần thoại về sự tích đảo Cát Bà cũng là nét mới của vở diễn này. Đây là vở diễn được đầu tư công phu nhất cả về ê-kíp thực hiện cũng như kinh phí dàn dựng.

Nhìn vào ê-kíp thực hiện cũng thấy vở diễn được đầu tư công phu. Từ sự tham gia của tất cả nghệ sĩ, diễn viên Đoàn nghệ thuật múa rối thành phố đến sự phối hợp của các nghệ sĩ, nhà biên kịch, biên đạo múa có tiếng trong ê-kíp này thể hiện quyết tâm có được một tác phẩm chất lượng của nghệ thuật múa rối thành phố. Đây cũng là vở diễn được đầu tư công phu để tham gia Liên hoan múa rối quốc tế lần đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam tháng 2-2008.

Câu chuyện thần thoại về tên gọi Các Bà

Xưa kia, làng biển Vạn Sơn có một tên lãnh chúa gian ác. Dân làng phải làm thuê, làm mướn, phục dịch và cống nạp cho hắn. Ai trong làng cũng trở thành con nợ của lãnh chúa gian tham. Người bảy thúng mực, người năm thúng tu hài, người lại vài thúng ghẹ… Sản vật miền biển mà người dân làng chài đánh về đều phải cống nạp cho lãnh chúa. Nhưng vẫn chưa độc ác bằng tục lệ hiến một người con gái đẹp hằng năm để tế thần biển. Hương là một người trong số đó.

Đến hạn đến kỳ, gia nô của lãnh chúa đến bắt Hương đi, nàng trốn chạy quyết một lòng giữ tình nghĩa sắt son với người yêu là Hải – chàng trai của làng chài Vạn Sơn. Để chống lại tục lệ hà khắc, độc ác của lãnh chúa, những người phụ nữ trong làng quyết tâm ra biển với mong muốn tìm được vùng đất khác, trốn chạy khỏi tục hiến người hằng năm. Trên biển khơi mênh mông, những người phụ nữ được thần biển cứu dạt vào một đảo hoang. Trẻ em trong làng hát vang những câu đồng dao đánh vào tai lãnh chúa “Tùng cắc, tùng cắc/Kẻ ác làng bắt/Kẻ ngay làng tha/Đàn ông ở nhà/Đàn bà ra biển…”. Trừng trị kẻ ác của làng chài Vạn Sơn, nữ thần biển cả biến lãnh chúa thành con vật suốt đời đi bằng bốn chân không ngẩng được đầu lên. Còn những người đàn ông, theo lời chỉ bảo của thần biển, vượt sóng đến nơi đảo xa hội ngộ cùng các bác, các cô đang ở trên đó. “Đảo tuy xa, đi theo hướng mặt trời. Nơi rừng biển giao hoà cùng tiếng sóng”. Nơi đó, những người đàn ông gặp lại các bà của mình. Tên gọi Các Bà được hình thành từ câu gọi tha thiết người yêu thương của những người đàn ông miền biển.

Vở diễn giàu tính giáo dục

Cùng với việc khai thác câu chuyện thần thoại về tên gọi Các Bà, vở diễn này còn có một giá trị nhân văn sâu sắc ẩn chứa trong từng lời thoại của các nhân vật rối. Đó là bài học sâu xa về đối nhân xử thế, cách cư xử giữa người với người. Và trên hết cả là nghĩa vụ và trách nhiệm bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá mà trời đất ban tặng quê hương. Đảo ngọc Cát Bà là khối tài sản vô giá ấy. Nội dung bảo vệ môi trường, bảo vệ rừng vàng, biển bạc được đan cài vào những câu chuyện của muông thú trong rừng, của những người đầu tiên đặt chân lên đảo. Trong số muông thú ấy có một loại thú quý hiếm được đưa vào sách đỏ mà chỉ ở Cát Bà mới có  - voọc đầu trắng. Rồi những thực vật quý như rừng kim giao…

Qua câu chuyện thần thoại, những người chưa từng đến Hải Phòng cũng sẽ hiểu thêm về vùng đất giàu truyền thống văn hoá này. Với hội chọi trâu truyền thống đầy tinh thần thượng võ, lòng quả cảm của những chàng trai, cô gái miền biển, “Huyền thoại Các Bà” kết tinh những nét đẹp văn hoá truyền thống của vùng đất miền biển Hải Phòng.

Linh Chi