Huyện đảo Cát Hải hướng về ngày 1-4

Cách đây vừa tròn 47 năm, trong lần về thăm các đảo tiền tiêu của Tổ quốc, Bác Hồ kính yêu đã ghé thăm làng cá Cát Hải, tại đây Bác căn dặn: ...'Ngày xưa ta chỉ có đêm và rừng, ngày nay ta có trời, có biển, biển bạc của ta do dân ta làm chủ'. Từ đó, ngày 1-4 đã trở thành ngày hội của làng cá Cát Hải và đó cũng là ngày truyền thống của ngành Thủy sản Việt Nam, ngày ngành Thủy sản phát động ra quân vụ cá Nam.

Chuyến thăm đảo tuy ngắn nhưng hình ảnh Người đứng trên giàn gỗ (cảng cá Cát Bà hiện nay) ân cần thăm hỏi cán bộ, quân và dân trên đảo vẫn luôn đọng trong tâm trí của mọi người. Nhiều người cao tuổi vẫn nhớ ngày Bác về thăm: vẫn chiếc áo bạc màu giản dị, vẫn đôi dép cao su, vẫn giọng nói trầm ấm sao mà thân thương và trìu mến. Biết Người về, cả đảo mừng vui, già trẻ, gái trai đều hướng về phía biển, nơi Người đứng đó, thầm hứa cùng chung sức xây dựng huyện đảo ngày càng giàu đẹp.

Ngày Bác về thăm, Cát Hải chỉ là huyện đảo hoang sơ, dân cư thưa thớt và nghèo khó. Cuộc sống của người dân đảo khi ấy chỉ trông chờ vào hạt muối, con cá, con tôm. 47 năm đã trôi qua, diện mạo của Cát Hải bây giờ đổi thay toàn diện, tiềm năng từ biển được phát huy và khai thác có hiệu quả đưa Cát Hải trở thành một cực tăng trưởng kinh tế vững chắc của thành phố Cảng.

Nằm kề hai bãi cá lớn và gần các khu công nghiệp, Cát Hải vừa là ngư trường, vừa là thị trường cho nghề thủy sản, vì thế, ngư dân các miền đã chọn Cát Hải là nơi hội tụ nghề cá vùng duyên hải Bắc bộ. Tuy bước đầu còn khó khăn, Đảng bộ huyện chỉ đạo và vận động nhân dân chủ động khắc phục khó khăn và nâng dần nhịp độ trong phát triển nghề cá. Chính vì vậy, kinh tế thuỷ sản của huyện có sự chuyển dịch khá mạnh về cơ cấu ngành nghề và đổi mới phương thức sản xuất. Năng lực khai thác hải sản được tăng cường chuyển từ khai thác ven lộng sang khai thác vươn khơi. Trong nuôi trồng thuỷ sản, huyện không chỉ mở rộng diện tích mà còn chú trọng áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Ngoài nuôi đầm hồ, hình thức nuôi cá lồng bè đang phát triển nhanh và đạt giá trị kinh tế cao. Khai thác và nuôi trồng thủy sản là điểm tựa cho nghề chế biến thủy sản của huyện với giá trị sản xuất toàn ngành tăng bình quân 9,3%/ năm. Nghề muối cũng được tổ chức sắp xếp lại mô hình quản lý theo luật HTX mới, các đơn vị, cá nhân tập trung đầu tư về cơ sở vật chất để sản xuất; bên cạnh đó huyện chỉ đạo nhân dân dan xen nhiều nghề nên đời sống của bà con làm muối được cải thiện hơn.

Trong những năm vừa qua, ngành du lịch huyện có bước phát triển nhảy vọt. Các tuyến điểm tham quan, du lịch được mở rộng, phương thức hoạt động được đổi mới hơn, coi trọng cả hiệu quả kinh tế với tính văn hoá thẩm mỹ. Huyện đảo huy động mọi nguồn lực cho đầu tư phát triển, mở cửa để khuyến khích các thành phần kinh tế đến địa phương đầu tư, vì vậy, nhiều dự án phát triển du lịch đang được triển khai tại huyện. Cùng với các dự án phát triển du lịch, các dự án dân sinh, kinh tế được triển khai rộng khắp. Hiện nay, điện lưới quốc gia đã về đến mọi nhà, các tuyến đường: xuyên đảo, đường du lịch, đường ra các bãi tắm cầu Cát Tiên, khu hồ Tùng Dinh đã được hoàn thành. Bên cạnh đó, nhiều công trình mới mọc lên như: kè lấn biển, cầu cảng Cái Viềng, 4 công trình trung tâm cụm xã Hiền Hào và từng bước xây dựng trường học nhiều tầng, nâng cấp bệnh viện và trạm y tế cơ sở. Năm 2005 đã đánh dấu bước phát triển nhảy vọt của huyện đảo Cát Hải về lĩnh vực du lịch khi quần đảo Cát Bà được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới. Du khách nước ngoài biết đến Cát Bà ngày một nhiều và đó chính là động lực để huyện đảo phát huy tiền năng về du lịch sinh thái của mình.

Gần nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày người dân huyện đảo đón Bác về thăm nay, ngày nay đảo Cát Hải trở thành khu du lịch hiện đại với hàng trăm nhà hàng, khách sạn lớn nhỏ. Nơi đặt chiếc giàn gỗ Người đứng đã thành một cảng cá hiện đại với sức chứa hàng nghìn chiếc tàu đánh cá và rồi cứ đến ngày 1-4, người dân đảo lại nô nức mở hội như đi đón Bác thuở nào. Lễ hội 1-4 không chỉ là dịp huyện đảo và ngành Thủy sản Báo công dâng bác mà đây cũng là dịp những con tàu đánh cá sau thời gian chuẩn bị hùng dũng vươn ra khơi đón mùa cá mới. Do đó Lễ hội 1-4 được tổ chức tại Cát Hải với nhiều hoạt động văn hoá- thể thao phong phú và hấp dẫn. Cũng từ gắn bó với biển, nên trong Lễ hội 1-4, hoạt động đua thuyền rồng truyền thống tại vịnh Tùng Vụng được người dân đảo và du khách chú ý hơn cả. Trên những chiếc thuyền rồng, những chàng trai, cô gái gò lưng bổ sóng đưa thuyền lướt về đích trong tiếng reo hò của người xem. Vốn là nơi thuận tiện cho nghề đánh bắt tôm cá và ở thung lũng có thế mở nhìn ra biển, nơi có dòng nước ngọt chảy quanh năm, trên bến, dưới thuyền. Do đặc điểm sống gắn bó với biển nên chèo thuyền, đua thuyền là ngày hội xuống nước của các vạn chài Cát Hải và hội đua thuyền rồng trên biển hằng năm là lễ hội độc đáo thể hiện ý chí của người dân đảo trong quá trình chinh phục thiên nhiên. Bắt đầu từ năm 1995, Báo Hải Phòng chính thức phối hợp với huyện đảo Cát Hải tổ chức Hội đua thuyền rồng trên biển tranh cúp Báo Hải Phòng thì sự lan toả của ngày hội này càng rộng lớn. Cùng với lễ hội chọi trâu Đồ Sơn, lễ hội kỷ niệm ngày mất của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, lễ hội đua thuyền rồng trên biển được xếp vào lễ hội chính của thành phố. Trong nhiều năm qua, hội đua thuyền rồng trên biển là cuộc đua tài của các đội thuyền đến từ các xã của huyện với 5 đội thuyền rồng nam và 5 đội thuyền rồng nữ. Năm 2004, hội đua thuyền rồng được nâng cấp lên với quy mô lớn hơn khi có sự tham gia của 5 địa phương trong thành phố trong cuộc đua dành cho nam, còn các đội thuyền rồng nữ vẫn là cuộc thi tài của các cô gái vạn chài Cát Hải. Cũng trong hội đua thuyền rồng năm 2004, lần đầu tiên Báo Hải Phòng có cúp dành cho các đội nữ. Chính vì thế hội đua thuyền rồng trên biển càng hấp dẫn hơn.

Năm nay, hội đua thuyền rồng trên biển chỉ được tổ chức với quy mô nhỏ chủ yếu là các đội thuyền của địa phương trong huyện và không có sự góp mặt của các đội thuyền rồng nữ, song không vì thế mà Hội đua thuyền rồng kém hấp dẫn. Đến thời điểm này, các đội thuyền đã tập luyện xong và chuẩn bị bước vào giải đấu tranh cúp Báo Hải Phòng.

Lễ hội 1-4 năm nay sẽ diễn ra từ ngày 30-3 đến ngày 1-4, trong 3 ngày, tại Cát Bà sẽ có nhiều hoạt động văn hoá- thể thao phong phú và hấp dẫn./.