Hụt hơi nâng cấp phương tiện vận tải

Trước sức ép mạnh mẽ từ ngành đường sắt và hàng không, một trong những lời giải cho vận tải đường bộ là nâng cấp phương tiện để thu hút khách. Tuy nhiên, để thực hiện lời giải này, nhiều doanh nghiệp (DN) đã tỏ ra... hụt hơi.

Trang bị xe chất lượng cao cần nguồn vốn khá lớn khiến nhiều DN gặp khó khăn.

Từ lâu, thương hiệu “xe 43” của Đà Nẵng đã nổi tiếng trên cả nước nhờ chất lượng xe và chất lượng phục vụ, được nhiều hành khách chọn đi. Tuy nhiên vài năm trở lại đây, khi những xe được đầu tư mới khoảng 5 - 7 năm trở về trước đang cũ dần, thì thế mạnh phương tiện lại trở thành gánh nặng cho các DN vận tải hành khách.

Theo ông Nguyễn Văn Long, Chủ nhiệm HTX dịch vụ vận tải Hải Vân, người đã có thâm niên 35 năm hoạt động trong ngành vận tải, thì quả thực, bài toán thay đổi phương tiện đang làm cho nhiều DN “hụt hơi”. Xu hướng hiện nay hành khách chọn xe chất lượng cao có máy lạnh và gần đây thêm dòng xe giường nằm hai tầng, nên việc đầu tư mua xe mới của các DN cũng cần số vốn lớn hơn, trong khi lãi suất ngân hàng cho vay khá cao. Ví dụ, một xe giường nằm 2 tầng của Trường Hải được xem là thấp nhất hiện nay cũng từ 2,1 đến 2,4 tỷ đồng, trong khi đó thông thường ngân hàng chỉ cho vay 70% giá trị chiếc xe, tức khoảng 1,4 đến 1,8 tỷ đồng, như vậy với lãi suất hiện nay vào khoảng 18 - 21%/năm thì tính ra mỗi ngày người đi vay phải trả lãi gần 1 triệu đồng. Đây là con số khiến nhiều DN rơi vào cảnh làm không đủ trả lãi ngân hàng.

Về chuyện gánh nặng lãi suất ngân hàng, một chủ xe giường nằm 2 tầng chạy tuyến Đà Nẵng-Hà Nội đưa ra bài tính chi tiết: Với cự ly đường 700km, nếu quay vòng nhanh thì mỗi tháng chỉ chạy được 8 phiên. Giả sử 70% ghế có khách, với giá vé 320 ngàn đồng/người, nhà xe thu trên 10 triệu đồng, trong khi phần chi ra bao gồm tiền công 2 tài xế (vì đường trên 300km), 2 phụ xe cùng tiền ăn uống trên đường, đã hết 5 triệu đồng, 2 triệu đồng tiền xăng, cùng với tiền thuế, lệ phí bến, phí cầu đường, tính ra mỗi chuyến chủ xe kiếm được 2 - 3 triệu đồng (chưa tính khấu hao phương tiện).  Mỗi tháng chạy 8 phiên thì thu nhập từ 16 - 24 triệu đồng - số tiền này vừa đủ trả cho ngân hàng. Tuy nhiên, theo một số chủ phương tiện cho biết, trước sự cạnh tranh rất mạnh từ ngành đường sắt và hàng không, nên rất ít khi nào xe có trên 70% hành khách. Ngay cả khi gần kín khách, thực tế cũng không tăng được bao nhiêu do khá nhiều người lên-xuống xe dọc đường nên giá vé phải thấp hơn so với khách lên ngay đầu bến.

Xung quanh vấn đề này, ông Bùi Văn Thiện, Trưởng phòng Quản lý phương tiện và người lái (Sở Giao thông-Vận tải) cho biết thêm, hiện Đà Nẵng có 13 DN đăng ký vận tải hành khách theo tuyến cố định với khoảng 400 đầu phương tiện. Nhìn chung, các DN đều gặp khó khăn trong việc huy động nguồn vốn để thay đổi phương tiện. Ví dụ, với xe giường nằm lắp ráp trong nước giá cũng trên 2 tỷ đồng, còn nhập từ nước ngoài khoảng 3,5 đến 3,7 tỷ đồng/chiếc. Với lãi suất tương đối cao như hiện nay, nhiều DN không dám vay vốn ngân hàng để đổi mới phương tiện. Cũng chính vì điều này mà mỗi khi thành phố cần huy động một lượng xe lớn để đưa đón các đoàn khách lớn như khách tàu biển chẳng hạn, luôn gặp rất nhiều khó khăn vì thiếu xe mới chất lượng cao theo yêu cầu.

Đây là một thách thức không nhỏ với các DN vận tải hành khách đường bộ trong việc vừa ổn định hoạt động vừa giữ vững thương hiệu “xe 43”.

Bài và ảnh: Trần Luân Sơn