Hùng vĩ Ăng-co

20 USD một ngày cũng bõ

Đây là giá mà khách du lịch phải trả khi tới thăm quần thể Ăng- co, bao gồm cả Ăng- co Thom và Ăng- co Vát trong thời gian 1 ngày, từ 5 giờ 30 sáng tới 17 giờ 30. Nhưng nhiều du khách, đặc biệt là khách nước ngoài (châu Âu, châu Mỹ), không chọn cách mua vé theo ngày mà mua theo cả tuần, giá 60 USD để thỏa thích lang thang từ Ăng- co Thom sang Ăng- co Vát, để khám khá và chiêm nghiệm về cuộc sống.  Khi tới mua vé tham quan, khách phải xếp hàng, chụp ảnh, sau đó ảnh được in trên vé và du khách luôn phải mang bên mình. Cả quần thể Ăng- co có nhiều khu khác nhau, mỗi khu đều có các cửa soát vé, nếu không giữ vé cẩn thận, sẽ không được vào.

20 USD/ ngày tưởng là cao, nhưng khi bước chân vào quần thể Ăng- co mới thấy giá đó là hoàn toàn xứng đáng. Sau hơn 1000 năm, Ăng- co Thom vẫn thể hiện được sự phồn vinh của vương triều Ăng- co. Theo cách giải thích của người Cam- pu- chia, Ăng- co Thom có nghĩa là thành phố lớn, Ăng- co là tên của kinh đô, đồng thời là tên của vương quốc đã thống trị vùng lãnh thổ rộng lớn là Cam-pu-chia ngày nay. Ăng- co Thom là một tổ hợp kiến trúc Phật giáo Đại Thừa gồm một quần thể các đền tháp, hoàn thành dưới triều vua Jayavarman 7 (1181 - 1218). Tổng diện tích của kinh thành Ăng- co rộng khoảng 1.000 ha, tương đương 1.300 sân bóng đá lớn. Đi vào Ăng- co Thom, du khách bắt gặp ngay hình ảnh 54 vị khổng lồ đang ôm ngang mình một con rắn vĩ đại. Đi sâu vào Ăng- co Thom, du khách không khỏi bàng hoàng trước những cung điện nguy nga và đặc biệt là đền Bay- on tuyệt mỹ. Đến đây, du khách thường chú ý tới các tháp Bay- on, mỗi tháp có 4 gương mặt quay về 4 hướng, mỗi hướng, mỗi gương mặt Bay- on nở nụ cười khác nhau, vừa hiền hậu, vừa thanh thản và đặc biệt bí ẩn. Người dân địa phương cho biết, tháp Bay- on chứa đựng trong đó rất nhiều huyền thoại.  Tổng cộng có tới hơn 216 khuôn mặt với những nụ cười đầy bí ẩn… Có người cho rằng, nụ cười thể hiện ở đền tháp Bay-on chính là của đức vua Jayavarman 7. Cũng có ý kiến cho rằng đó là nụ cười của Bồ Tát…Tuy nhiên, đến nay, đó vẫn là điều bí ẩn. Nhiều người xem Bay- on là một kiến trúc kỳ dị và tuyệt vời nhất ở Á Đông. Các tác phẩm tạc bằng đá mà không hề nặng nề. Từ nụ cười đến bàn tay, tất cả đều dịu dàng, toát lên cái nhìn bao dung và thanh thoát.

Ăng- co Vát, nghĩa là thành phố đền, chùa. Đặc điểm nổi bật nhất của Ăng- co  Vát là sự hoành tráng. Đây là một tổ hợp tháp, trong đó tháp ở trung tâm có nhiều bậc, gồm một tháp chính cao 63 m (tính từ mặt đất), có 4 tháp khác chầu chung quanh nối với tháp chính bằng những đường trục vuông góc. Các hành lang tại Ăng- co Vát đều dài, chạm khắc nhiều phù điêu trên đá, kể lại các sự tích trong sử thi Mahabharata và Ramayana của Ấn Độ, tượng các thần linh, tượng các vua chúa, các bậc anh hùng trong huyền thoại cũng như trong lịch sử Cam-pu- chia, và cũng có cả hình ảnh các nàng tiên Apsara đang  múa với những đường nét uyển chuyển và vô cùng sống động.

Điều ngạc nhiên là Ăng- co Vát được xây dựng hoàn toàn từ một khối lượng đá khổng lồ, nhưng toàn bộ công trình toát ra một vẻ cân đối lạ lùng. Mỗi thành phần đều hoàn chỉnh đến mức không thể thay đổi hay xê dịch đi được. Người ta có cảm tưởng trước khi xây dựng, các nhà kiến trúc Cam- pu- chia đã có một mô hình được tính toán rất kỹ lưỡng và chính xác. Chiêm ngưỡng những công trình này, du khách không thể không khâm phục sức mạnh phi thường và bàn tay tài ba của những người dân Khơ- me cổ đại.

Cũng  bất cập nhộn nhạo kinh doanh du lịch

Quần thể kiến trúc Ăng- co vĩ đại xứng đáng là một kỳ quan của thế giới, nhưng tiếc thay, những công trình này đang bị mai một theo thời gian, ít có sự đầu tư tôn tạo mới. Người dân địa phương ở đây kể lại, toàn thể công trình kiến trúc này hầu như còn nguyên vẹn từ thời xa xưa, đều cổ kính rêu phong và có vẻ như hoang tàn. Cũng may, quần thể kiến trúc Ăng- co được rừng già bảo vệ và mỗi khu vực đều có người trông coi nên ít bị tàn phá.

Tuy nhiên, cách kinh doanh, khai thác du lịch vẫn nhộn nhạo. Du khách tới tham quan phải vất vả mới thoát khỏi đội quân bán rong đông tới hàng trăm người, bám sát, chèo kéo khách mua hàng lưu niệm, sách giới thiệu về Ăng- co với giá 5- 10 USD. Nạn trộm cắp, giật đồ của khách diễn ra thường xuyên. Điều này làm mai một hình ảnh đẹp đẽ của Ăng- co trước du khách bốn phương.

Ăng- co đã từng bị ngủ quên tới hơn 800 năm, giờ đây mới được đánh thức để khai thác du lịch. Ăng- co sẽ vẫn mãi mãi trường tồn cùng đất nước Cam- pu- chia, nhưng giá như Ăng- co được quản lý, khai thác một cách chuyên nghiệp hơn sẽ làm tăng giá trị hơn, để khách du lịch thoải mái ngắm nhìn và ngưỡng mộ trước tài hoa và công sức của người Cam- pu- chia xưa, thì tiếng vang của Ăng-co sẽ còn bay xa hơn nữa và đọng lại trong tâm trí những ai từng một lần chiêm ngưỡng kiệt tác này.

Bài và ảnh: Hồng Thanh