Hung thần xa lộ (Phần tiếp)

Kỳ 2: Báo động tình trạng nghiện ma túy trong lái xe công - ten - nơ

Lái xe công - ten - nơ nghiện thản nhiên chích ma túy

Những nghi ngờ của tôi về tình trạng nghiện ma túy trong giới lái xe được làm sáng tỏ ngay khi chiếc xe công - ten - nơ mà tôi đi nhờ chạy chiều khứ hồi từ Hà Nội về kho hàng nằm trên đường Lê Thánh Tông. Xe vừa vào bãi, Đường đã vội vàng lao ra quán nước gần đó đưa tiền cho một thằng bé. Sau khi thằng bé ghé vào tai Đường nói một câu gì đó, anh ta liền lủi ra một góc khuất nằm giữa những chiếc xe và vỏ công - ten - nơ. 10 phút sau, Đường quay lại với ánh mắt đờ đẫn của kẻ còn đang “phê”. Ngồi xuống cạnh mấy ông bạn cũng là lái xe, Đường thản nhiên: “Vã quá, thèm chảy rãi, may mà kịp phóng về làm một liều”. “Ông lấy thuốc ở đâu mà nhanh vậy?”- Tôi hỏi Đường. Nhìn sang tôi, hắn nhếch mép: “Ông “gà” quá, tôi đưa tiền cho thằng bé lúc nãy, rồi nó chỉ chỗ giấu thuốc cho tôi. Bọn “bán lẻ” giờ toàn làm thế, chúng nó sợ công an tóm nên giấu ở nhiều chỗ khác nhau. Bọn tôi chỉ việc đưa tiền cho chúng nó rồi ra đó lấy”. 

Theo như lời Đường thì cứ 3 lái xe có một người nghiện ma túy. Thông tin trên tuy chưa phải là chứng cứ thuyết phục nhưng những gì tôi từng chứng kiến thì lời nói của Đường không phải không có lý. Để kiểm nghiệm điều Đường vừa nói, tôi cùng Minh, một nhân viên làm việc tại một công ty điều phối vận tải lang thang ra các khu vực cổng Cảng 1, cổng Cảng 3, cảng Chùa Vẽ. Tới đâu chúng tôi cũng thấy bơm kim tiêm vương vãi khắp nơi. Chỉ vào số bơm kim tiêm quanh các xe công - ten - nơ, Minh cho biết: "Toàn của mấy ông lái xe nghiện đấy, nhưng chỉ vài giờ sau, anh sẽ thấy mặt đất trống trơn. Số bơm kim tiêm này được bọn nghiện lang thang thu dọn hết. Chúng nó đi nhặt bơm kim tiêm rồi “dồn xi” (những con nghiện không có tiền đi nhặt bơm kim tiêm đã dùng rồi dồn số ma túy thừa còn sót lại vào một xi-lanh để chích)". Theo lời Minh thì lái xe nghiện không chỉ mua ma túy tại các điểm đỗ lấy hàng mà họ có thể mua dễ dàng dọc đường. Những điểm đó nằm trên Quốc lộ 5- đoạn ngã tư gần khu vực Đền  liệt sĩ quận Hồng Bàng và khu vực gần cầu Niệm.

 Cùng Minh đi tới khu vực ngã tư gần Đền liệt sĩ Hồng Bàng, vào các quán nước dọc đường, chúng tôi gặp lại những kịch bản tương tự như ở khu vực  Cảng 1, Cảng 3... Vẫn là cảnh lái xe dừng lại, đưa tiền cho một người vừa chạy ra rồi tiến tới một bụi cây, dải phân cách, rất nhanh lấy ra gói ma túy. Cái khác là việc tiêm chích ma túy ở đây diễn ra công khai hơn. Vì những quán nước ở khu vực này hầu hết là khách quen nên có người còn thản nhiên chích ngay tại đó.

Khó khăn trong việc phát hiện lái xe nghiện

Tìm hiểu thực trạng lái xe công - ten - nơ nghiện ma túy, chúng tôi hẹn làm việc với ông Phạm Trọng Thịnh, Phó Chủ tịch Hiệp hội vận tải hàng hóa đường bộ Hải Phòng. Ông Thịnh cho biết: Hiện tại chưa có cơ quan chức năng nào tiến hành điều tra việc lái xe nghiện ma túy. Nhưng qua khảo sát sơ bộ của Hiệp hội vận tải hàng hóa đường bộ, số lái xe công - ten - nơ nghiện là rất lớn, tới mức cần “cảnh báo nguy cấp”. Theo ông Thịnh, lái xe công - ten - nơ nghiện ma túy rất nguy hiểm. Trong lúc điều khiển xe mà “đói thuốc”, lái xe có hiện tượng hoa mắt, không làm chủ tay lái dễ gây tai nạn. Khi đã thỏa mãn cơn nghiện (vừa dùng ma túy xong) thì họ rất hưng phấn, phóng bạt mạng. “Phê” thuốc, lái xe thường có cảm giác mình là "vua" trên đường. Bởi vậy, người điều khiển các phương tiện khác đều “lễ phép” nhường đường cho xe công- ten- nơ, khiến các lái xe công - ten - nơ càng đắc ý và phóng bạt mạng hơn. Những chiếc xe "khủng long" với chiều dài hơn 10m, nặng vài chục tấn khi được trao vào tay những lái xe nghiện ma túy, phóng bạt mạng trên đường thì các vụ tai nạn giao thông thảm khốc xảy ra là điều dễ lý giải.

Thường xuyên xảy ra ùn tắc giao thông tại ngã tư Nguyễn Bỉnh Khiêm - Văn Cao vào giờ cao điểm do nhiều xe công-ten-nơ hoạt động

Hiệp hội vận tải hàng hóa đường bộ Hải Phòng đã tổ chức nhiều khóa tập huấn như: "Nâng cao kỹ năng nghề nghiệp cho lái xe vận chuyển loại hàng hóa siêu trường siêu trọng". Tuy nhiên, các khóa tập huấn này thu hút không nhiều lái xe tham gia vì nhiều công ty vận tải không tham gia vào Hiệp hội. Những công ty là thành viên của Hiệp hội thì số lái xe cũng thường xuyên biến động nên Hiệp hội không thể thống kê được trên địa bàn thành phố hiện có bao nhiêu người làm nghề lái xe công - ten - nơ. Với đặc thù của nghề lái xe là thường xuyên di chuyển, biến động nên việc quản lý hành chính đối với những lái xe này còn khó, nói gì tới việc quản lý lối sống của họ.

Trước tình trạng lái xe công - ten - nơ nghiện ma túy tăng cao, Chi cục Phòng chống tệ nạn xã hội thành phố, Sở Giao thông- Công chính, Phòng Cảnh sát giao thông, Hiệp hội vận tải hàng hóa đường bộ Hải Phòng tiến hành cuộc họp với sự tham dự của 100 doanh nghiệp vận tải để bàn biện pháp giải quyết. Các doanh nghiệp đều khẳng định không có tình trạng lái xe nghiện ma túy trong doanh nghiệp của họ. Tuy nhiên khi đề nghị phối hợp để kiểm tra tình trạng nghiện trong lái xe thì các doanh nghiệp đều viện lý do từ chối. Chi cục cũng đã có công văn gửi các đơn vị kinh doanh vận tải nêu rõ tính lợi hại của việc phát hiện lái xe nghiện. Chi cục sẵn sàng chấp nhận chịu chi phí xét nghiệm, và nếu phát hiện lái xe công - ten - nơ nghiện ma túy chi cục sẽ giúp họ cai nghiện tại các trung tâm. Thậm chí chi cục còn cam kết bảo đảm bí mật cho các doanh nghiệp, tránh ảnh hưởng đến uy tín của các công ty vận tải nhưng rốt cuộc những công văn đó đều không có hồi âm.

Bà Phạm Bích Thủy, Phó chi cục trưởng Chi cục phòng chống tệ nạn xã hội thành phố cho biết: "Chúng tôi biết có không ít lái xe công - ten - nơ nghiện ma túy, tuy nhiên để phát hiện được lái xe nghiện là rất khó. Theo bác sĩ Thủy, khó khăn đầu tiên là các doanh nghiệp vận tải  không mặn mà với việc vận động các lái xe làm xét nghiệm, hay nói đúng hơn là họ không hợp tác. Có doanh nghiệp đồng ý hợp tác thì việc tiến hành xét nghiệm nghiện ma túy trong lái xe khó như "lên giời". Trước đây, vào khoảng những năm 1997 - 1998, khi điện thoại di động còn hiếm, chi cục đã tiến hành xét nghiệm đối với hàng loạt lái xe tắc - xi trên địa bàn thành phố và đã phát hiện rất nhiều lái xe nghiện ma túy. Nay điện thoại di động trở thành phương tiện thông tin phổ biến, thoáng thấy đoàn kiểm tra của Chi cục bước vào cửa một doanh nghiệp vận tải là lập tức thông tin đó đã đến với nhiều lái xe khác. Các lái xe nghiện ma túy càng ngày càng có nhiều thủ đoạn tinh vi nhằm đối phó với các đợt xét nghiệm vì họ luôn mang theo thuốc lợi tiểu. Khi có tin đoàn kiểm tra, họ uống thuốc này thế là việc kiểm tra thất bại. Việc xử lý lái xe công - ten - nơ nghiện ma túy của các cơ quan chức năng hiện tại chỉ có thể dựa vào lực lượng công an phòng chống ma túy bắt quả tang các lái xe này đang sử dụng ma túy.

Một số doanh nghiệp vận tải biết nhiều lái xe của họ nghiện ma túy nhưng đành chấp nhận vì nếu đuổi họ thì doanh nghiệp lấy đâu ra lái xe thay thế. Hàng năm đội ngũ lái xe ra trường khá nhiều nhưng để tìm được một lái xe công - ten - nơ có kinh nghiệm, đủ điều kiện là rất khó. Hơn nữa theo một số chủ xe thì nhiều lái xe nghiện lại lái rất "lụa" và khỏe. Sự bao che của các chủ xe đối với các lái xe nghiện  là một tác nhân dẫn đến tình trạng xe công - ten - nơ gây tai nạn giao thông.

Xe công - ten - nơ với đặc thù là loại xe siêu trường siêu trọng, khi lưu thông trên đường, nếu lái xe không xử lý tốt rất dễ gây ra tai nạn giao thông. Những chiếc xe công - ten - nơ khi giao vào tay những lái xe nghiện ma túy thì mức độ nguy hiểm còn cao hơn nhiều. Vì vậy, hơn lúc nào hết các ban, ngành, cơ quan chức năng cần phải tìm cách rà soát nhằm phát hiện, xử lý những lái xe nghiện ma túy góp phần vào việc kiềm chế tai nạn do xe công - ten - nơ gây ra. 

(Còn tiếp)