Huế khẳng định vị thế đô thị di sản sau 40 năm đổi mới

Tham dự hội thảo có ông Nguyễn Khắc Toàn - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND TP Huế; ông Nguyễn Khoa Điềm - nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Trưởng Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương; cùng nhiều nguyên lãnh đạo tỉnh Thừa Thiên Huế, lãnh đạo các sở, ban, ngành, trường đại học, viện nghiên cứu và đông đảo nhà khoa học, nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử trong và ngoài địa phương.

Phát biểu tại hội thảo, Chủ tịch UBND TP Huế Nguyễn Khắc Toàn cho biết, sau 40 năm đổi mới, Huế đã có bước chuyển mình mạnh mẽ từ một đô thị chịu nhiều hậu quả chiến tranh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 6 của cả nước. Kinh tế thành phố duy trì tăng trưởng ổn định, đời sống người dân không ngừng được nâng cao, an ninh trật tự được giữ vững, tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh. Đặc biệt, Huế từng bước khẳng định hướng phát triển riêng mang tính đặc trưng, đó là phát triển hài hòa giữa bảo tồn di sản và phát triển kinh tế - xã hội; định vị rõ nét vai trò là trung tâm văn hóa, du lịch đặc sắc của Việt Nam, hướng tới mô hình đô thị di sản tiêu biểu của khu vực.

Chủ tịch UBND TP Huế đánh giá, hội thảo khoa học “Huế trong tiến trình 40 năm đổi mới cùng đất nước” có ý nghĩa thiết thực và kịp thời, không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường 40 năm đổi mới của thành phố mà còn là diễn đàn khoa học quan trọng để các nhà quản lý, nhà nghiên cứu, chuyên gia trao đổi, thảo luận, đề xuất những định hướng, giải pháp phát triển Huế trong giai đoạn mới.

Hội thảo đã nhận được 25 tham luận của các nhà nghiên cứu, chuyên gia đến từ nhiều cơ quan, trường đại học, viện nghiên cứu trong và ngoài địa phương. Ban Tổ chức đã tuyển chọn 19 tham luận tiêu biểu đưa vào kỷ yếu hội thảo dày 255 trang.

Các tham luận được chia thành 3 nhóm chủ đề chính gồm: lãnh đạo các vấn đề chính trị - xã hội trong tiến trình đổi mới; bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Huế; văn hóa, du lịch và kinh tế di sản trong phát triển đô thị Huế.

Ở nhóm chủ đề về chính trị - xã hội, các tham luận tập trung làm rõ vai trò lãnh đạo của Đảng bộ TP Huế trong giữ vững ổn định chính trị, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, cải cách hành chính và chuyển đổi số. Nhiều nghiên cứu cho thấy sau 40 năm đổi mới, kinh tế Huế duy trì tốc độ tăng trưởng khá, quy mô nền kinh tế ngày càng mở rộng, thu ngân sách tăng mạnh từ hơn 25 tỷ đồng năm 1990 lên khoảng 14.900 tỷ đồng năm 2025. Hệ thống kết cấu hạ tầng, đặc biệt là giao thông, được đầu tư đồng bộ, tạo động lực phát triển và kết nối các vùng.

Các tham luận cũng nhấn mạnh vai trò của quốc phòng, an ninh trong bảo đảm môi trường ổn định cho phát triển; đồng thời khẳng định đóng góp của các tổ chức chính trị - xã hội trong củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và phát huy truyền thống cách mạng trong thời kỳ đổi mới.

Đối với nhóm chủ đề về di sản văn hóa, nhiều tham luận đã tiếp cận từ góc độ lý luận và thực tiễn nhằm làm rõ quá trình chuyển biến trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản Huế suốt 40 năm qua. Theo đó, tư duy bảo tồn đã có sự thay đổi mạnh mẽ, từ gìn giữ đơn thuần sang gắn bảo tồn với phát triển bền vững, xem di sản là nền tảng và động lực cho phát triển kinh tế - xã hội.

Nhiều nghiên cứu nhấn mạnh vai trò của Nghị quyết 54-NQ/TW của Bộ Chính trị trong định hướng xây dựng Huế trở thành đô thị di sản đặc thù. Đồng thời, các tham luận cũng đề cập việc khai thác “quyền lực mềm” từ di sản, phát triển kinh tế di sản và công nghiệp văn hóa nhằm nâng cao vị thế của Huế trong bối cảnh hội nhập.

Các lĩnh vực như hệ thống bảo tàng, tín ngưỡng dân gian, mỹ thuật và làng nghề truyền thống cũng được nhìn nhận là những cấu phần quan trọng trong bảo tồn và lan tỏa giá trị văn hóa Huế.

Ở nhóm chủ đề về văn hóa, du lịch và kinh tế di sản, các nhà nghiên cứu tập trung phân tích mối quan hệ giữa văn hóa, du lịch và phát triển đô thị trong tiến trình đổi mới. Các tham luận cho rằng Huế đang từng bước chuyển từ khai thác tiềm năng văn hóa sang mô hình phát triển dựa trên giá trị di sản, qua đó khẳng định thương hiệu đô thị di sản đặc trưng của Việt Nam.

Nhiều ý kiến đánh giá Festival Huế có vai trò quan trọng trong quảng bá hình ảnh, kích cầu du lịch và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Bên cạnh đó, các nghiên cứu cũng chỉ ra những “điểm nghẽn” của du lịch Huế như sản phẩm chưa đa dạng, thời gian lưu trú của du khách còn thấp, hạ tầng dịch vụ chưa đồng bộ… cần tiếp tục tháo gỡ để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Một số tham luận tiêu biểu được giới thiệu tại hội thảo gồm: “Di sản văn hóa Huế - hành trình 40 năm đổi mới” của TS Phan Tiến Dũng; “Di sản văn hóa Huế trong sự phát triển bền vững” của PGS.TS Nguyễn Văn Mạnh; “Diễn ngôn về di sản: Từ những biểu tượng vương quyền đến quyền lực mềm và kinh tế di sản” của TS Huỳnh Thị Anh Vân; “Festival Huế trước yêu cầu đổi mới mô hình phát triển” của TS Phan Thanh Hải; hay nghiên cứu về những điểm nghẽn của du lịch Huế sau 40 năm đổi mới của nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Trung Tiến.

Theo Ban Tổ chức, hội thảo không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường 40 năm đổi mới của Huế cùng đất nước mà còn góp phần cung cấp những luận cứ khoa học quan trọng phục vụ hoạch định chiến lược phát triển TP Huế trong giai đoạn mới, theo định hướng đô thị di sản đặc thù, phát triển trên nền tảng văn hóa, sinh thái, cảnh quan và bản sắc riêng có.