Hơn trăm hộ dân Mường Tè "ngồi chơi xơi nước" lo đói ăn

(PLO) - Dù đang thời điểm vào vụ, nhưng nhiều bà con ở Khu phố 11, thị trấn Mường Tè (Lai Châu) vẫn “ngồi chơi xơi nước”. Ông Điêu Văn Khẩn cho hay: “Tôi về đây từ đầu năm 2014, nhưng đã có đất đâu. 200m được giao chỉ đủ dựng nhà thôi”.
Khu vực tái định cư thuộc thị xã Mường Lay Khu vực tái định cư thuộc thị xã Mường Lay

Bất ngờ hơn khi có không ít hộ dân di dời đến vùng đất này đã bảy năm nhưng vẫn chưa có đất sản xuất.

Mong mỏi chờ đất

Người dân cho biết, Khu phố 11 là nơi ở mới của hơn 130 hộ dân, với gần 700 nhân khẩu thuộc đối tượng di vén lòng hồ thủy điện Lai Châu. Đến nay họ vẫn mong ngóng, chờ đợi được giao đất để bắt tay vào sản xuất, ổn định cuộc sống. Là các hộ dân nông nghiệp, nhưng được bố trí về ở khu đô thị của thị trấn, diện tích đất ở chật hẹp, không có nơi để chăn nuôi, tăng gia nên cuộc sống của bà con nơi đây hiện đang gặp nhiều khó khăn.

Đặc biệt, đang vào thời vụ dọn nương, làm đất để gieo trồng cho vụ mùa mới, nhưng người dân chỉ biết loanh quanh ở nhà. “Là dân nông nghiệp mà không có đất thì khổ lắm. Sau ba năm hết hỗ trợ của Nhà nước thì dân sẽ tái nghèo thôi”, ông Lý Văn Thơm, Trưởng Khu phố 11 bức xúc.

Tại Lai Châu, nhiều thôn bản ở các huyện Nậm Nhùn, Sìn Hồ đã có kiến nghị về tình trạng bất ổn do thiếu nguồn sinh kế, nên vào tháng 2/2016, UBND tỉnh Lai Châu mới quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất rừng và lâm nghiệp thành đất trồng lúa cho xã Mường Mô, huyện Nậm Nhùn.

Để rộng nguồn tin, chúng tôi tìm về khu vực di vén, tái định cư (TĐC) tại thị xã Mường Lay (tỉnh Điện Biên) và cũng gặp nhiều nỗi trăn trở của người dân. Vào giữa buổi sáng, người dân bản Na Nát đang cố gắng cải tạo diện tích đất bán ngập, mới được cơ quan chức năng giao cho vào đầu năm 2016. Vừa cuốc đất, ông Điêu Văn Vấn, Trưởng bản Na Nát cho hay: “Đất thiếu, lại hết hỗ trợ của Nhà nước rồi, nhiều hộ lo lắng không có cái ăn”.

Cạnh ruộng nhà ông Vấn là vợ chồng ông Điêu Văn Sấn - Lường Thị Viêng, bản Na Nát, cũng đang cải tạo đất. Song chốc chốc ông bà lại đứng lên thở dài. Nỗi nhọc mệt của ông bà không chỉ vì đã lâu không làm việc nặng mà ông lo lắng vì chẳng biết cây khoai nước khi trồng xuống có chịu sinh trưởng trên nền đất cứng đơ.

“Trước đây đất đai màu mỡ, nay biến thành vùng hồ thủy điện. Nước rút cạn đáy sáu tháng thì chúng tôi phải tính toán trồng cây gì đó ngắn ngày. Hoặc khoai nước, hoặc lúa giống mới. Nhưng trồng thì trồng, chứ chẳng biết có được ăn hay không. Ây dà, đất nhiều sỏi quá!”, ông Sấn vung một vòng cánh tay lên không trung, thể hiện sự tiếc nuối.

Phía sau, hàng chục hộ dân bản Na Nát cũng gắng gỏi cải tạo đất, gieo trồng kiếm gạo ăn trong nỗi hoang mang, bởi kể từ 31/12/2015, là hết thời hạn ba năm bà con được Nhà nước cấp phát gạo và một số nhu yếu phẩm. 108 hộ dân bản Na Nát lựa chọn phương án di dân gắn với nông nghiệp cùng nhiều hộ gia đình khác phải tìm cách mưu sinh. Trong khi đó họ bị cấm khai hoang đất trên đồi núi, chỗ nào được phép thì đã “có chủ”. Người dân lựa chọn phương án gắn với nông nghiệp đã khó khăn như vậy, thì người chọn phương án bồi thường phi nông nghiệp sẽ chẳng còn chút đất nào để canh tác.

Ông Hoàng Văn Phiến, Tổ trưởng tổ 7, phường Na Lay thở dài: “Dân chúng tôi phi nông nghiệp, rồi thành ba không: không nghề, không chỗ chăn nuôi, không tương lai. Người dân có được gọi đi học cơ khí, chăn nuôi nhưng học cơ khí xong không có chỗ tiếp nhận, chăn nuôi thì không có đất làm chuồng. Không việc, nhà đẹp cũng sinh chán. Nhà chỉ thành cái xác nhà thôi”.

Hơn trăm hộ dân Mường Tè "ngồi chơi xơi nước" lo đói ăn ảnh 1
Nông dân thị xã Mường Lay nỗ lực cải tạo diện tích đất bán ngập mới được bàn giao

Biết dân khổ, nhưng đó là khó khăn chung?

Nhường đất cho lòng hồ thủy điện Lai Châu, xã Mường Tè, huyện Mường Tè (Lai Châu) phải di chuyển 445 hộ, khoảng 2.000 nhân khẩu, và đến nay, người dân cũng vô cùng lo lắng, họ chỉ biết kiến nghị lên trên. Ông Lý Văn Phón, Chủ tịch UBND xã Mường Tè, huyện Mường Tè nói: “Xã cũng đã quy hoạch bãi để khai hoang mới, nhưng hiện nay tiến độ thi công thủy lợi mới hoàn thành được khoảng 50%. Một phần khó khăn nữa là hiện nay bà con phải khai hoang bằng thủ công nên tiến độ chắc chắn sẽ chậm”.

Người dân bất ổn vì các dự án thủy điện, hẳn là các cấp quản lý địa phương phải có trách nhiệm chăm lo đời sống cho người dân. Song ông Phan Tuấn Anh, Phó trưởng phòng Quản lý đất đai (Sở TN-MT Lai Châu) cho rằng, đến nay tỉnh vẫn chưa có báo cáo đầy đủ về công tác di dân, TĐC, ổn định đời sống cho người dân, bởi công tác này vô cùng phức tạp. Ông Tuấn chỉ ra hoàn cảnh cụ thể: “Theo tập tục, bà con sống phụ thuộc vào núi rừng, sông suối. Khi về nơi ở mới thì các điều kiện đó không còn. Nên nói là tốt hơn nơi ở cũ thì cũng chưa hẳn, bởi nhiều người dân vẫn thích cuộc sống như xưa”.

Khi phóng viên liên hệ làm việc với cấp cao hơn là UBND tỉnh Lai Châu, lãnh đạo tỉnh gửi xuống gặp Ban Quản lý dự án, bồi thường TĐC tỉnh Lai Châu. Ông Trần Văn Dũng, quyền Trưởng ban cho biết, hiện công tác di dân trên địa bàn tỉnh đã xong 100%, công trình phúc lợi mới được 90%, nhưng rất nhiều công trình đến nay đã xuống cấp nghiêm trọng. “Cái khó của công tác TĐC là cơ chế phối hợp chưa được thực hiện tốt. Rồi nguồn vốn còn đọng, chính sách thủ tục lại rườm rà, tranh chấp nhiều dẫn đến khiếu nại kéo dài”, ông Dũng thốt lên.

Ông Dũng còn cho biết thêm, các công trình đầu tư cho vùng TĐC cũng đã hoàn thiện 90%, nhưng chính địa phương và người dân thiếu cơ chế bảo vệ và đầu tư sửa chữa khi xuống cấp. Vậy là công trình đã xuống cấp càng thêm xuống cấp. Việc này ngoài vòng kiểm soát của Ban Quản lý dự án, bồi thường TĐC tỉnh Lai Châu.

Cơ quan có trách nhiệm kêu khó, còn người dân chỉ biết kiến nghị lên các cấp nhưng không phải lúc nào cũng được thấu hiểu. Nhìn khuôn mặt phờ phạc như sắp trào nước mắt của người dân, tôi hiểu họ thất vọng, bởi cuộc sống nơi ở mới không tốt hơn nơi cũ như người dân được hứa hẹn. Có người đã khóc trước nghịch cảnh, như phóng viên từng ghi nhận bi kịch và nước mắt của người dân vùng lòng hồ thủy điện khác.

Đến nay, tại Điện Biên và Lai Châu đang lặp lại bi kịch như một số dự án các tỉnh khác: người dân di cư ngược về nơi ở cũ. Ông Lê Thanh Bình, Chủ tịch UBND huyện Tủa Chùa (Điện Biên) xác nhận: “100% hộ TĐC có nhà ở kiên cố theo tiêu chuẩn của Bộ Xây dựng. Một số điểm dân cư còn chưa có đường giao thông, công trình phúc lợi và thiếu đất sản xuất, một số đã bỏ về nơi ở cũ”.

Điều đáng tiếc là, trong những ngày diễn ra Hội nghị tổng kết Dự án di dân TĐC Thủy điện Sơn La trên địa bàn hai tỉnh Điện Biên và Sơn La giữa tháng 4-2016, công tác hậu TĐC, phương án hiệu quả cải thiện đời sống người dân đã không được đưa ra cụ thể. Các cơ quan chức năng chủ yếu nói đến những thành quả, tiến độ về nhanh hơn dự tính. Ông Hoàng Văn Phiến, Tổ trưởng tổ 7, phường Na Lay (thị xã Mường Lay) buồn rầu: “Dân đang ngấm nỗi khổ, cán bộ thì ở xa...”.

Thừa nhận những khuyết thiếu trong vấn đề tiếp xúc dân, đền bù, bà Nguyễn Thị Khương, Giám đốc Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thị xã Mường Lay chỉ ra: “Chính sách thay đổi liên tục, liên quan đến nhiều ngành, đặc biệt là phải giải quyết mâu thuẫn giữa lợi ích của người bị thu hồi đất và chủ đầu tư nên nảy sinh nhiều thiếu khuyết. Thêm nữa công tác vận động chưa sâu, còn chung chung, đại khái”.

Hơn trăm hộ dân Mường Tè "ngồi chơi xơi nước" lo đói ăn ảnh 2
Nheo nhóc ở nơi tái định cư

Cần những giải pháp hiệu quả

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Trần Thanh Nam cho rằng, Điện Biên cần hoàn thành những phần việc còn dở dang còn lại của dự án trong năm 2016; tăng cường công tác khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư, đổi mới phương thức đào tạo nghề nông thôn gắn với thực tiễn sản xuất… nhằm cải thiện đời sống của bà con đã nhường đất cho các dự án.

Chung quan điểm ấy, ông Lê Thanh Bình, Chủ tịch UBND huyện Tủa Chùa (Điện Biên), đề xuất: “ Cần đẩy mạnh công tác khuyến nông, khuyến ngư, hỗ trợ kỹ thuật canh tác, tăng cường chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật thông qua các lớp đào tạo nghề và khai thác các mô hình vào sản xuất; đưa giống cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế cao vào sản xuất tăng thu nhập cho người dân. Đồng thời có chính sách hậu TĐC để người dân các khu TĐC có cuộc sống vật chất, tinh thần thực sự tốt hơn nơi ở cũ”.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, cuộc sống người dân vùng TĐC đã khó khăn và nay những khó khăn lớn hơn thực sự mới bắt đầu, khi họ không còn được hỗ trợ gạo và các nhu yếu phẩm theo quy định. Đúng như người dân huyện Mường Tè (Lai Châu) kêu: “Đất không có, dân không thể ngồi chơi mãi. Ngay như chuyện ngồi chơi, không làm gì cũng sinh ra nhiều hệ lụy. Chúng tôi cần các cơ quan có trách nhiệm thực hiện lời hứa trước dân bằng các việc làm cụ thể, hiệu quả!”.

Dương Khánh
Cùng chuyên mục
Các đối tượng sử dụng cả thuyền để hút cát.

“Cát tặc” lộng hành, Chủ tịch tỉnh Yên Bái yêu cầu làm rõ

(PLVN) -  Trước tình trạng các đối tượng khai thác cát hoạt động trái phép trong khu vực lòng hồ thuỷ điện Văn Chấn diễn ra thời gian dài, Chủ tịch UBND tỉnh Yên Bái Trần Huy Tuấn đã ký văn bản yêu cầu UBND huyện Văn Chấn vào cuộc làm rõ, xử lý nghiêm minh.

Đọc thêm

Khiển trách Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Lạng Sơn

Khiển trách Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Lạng Sơn
(PLVN) - Quá trình tổ chức kiểm điểm trách nhiệm việc để xảy ra loạt sai phạm trong thực hiện các dự án và công tác quản lý đất đai theo Kết luận thanh tra 2318/KL-TTr của Thanh tra Chính phủ, Sở Nội vụ Lạng Sơn cho biết, UBND tỉnh này đã thống nhất áp dụng hình thức kỷ luật khiển trách với ông Bùi Văn Côi, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường, nguyên là Chủ tịch UBND TP Lạng Sơn.

Chủ đầu tư dự án nói gì dự án điện gió Amaccao nói về việc thu hồi gần 10ha đất của dự án

Chủ đầu tư dự án nói gì dự án điện gió Amaccao nói về việc thu hồi gần 10ha đất của dự án
(PLVN) - Sau khi Báo Pháp luật Việt Nam ngày 11/9/2021 đăng bài “Bất thường tại dự án điện gió Amaccao: Lấy gần 10ha đất mà không phải bồi thường 1 xu”, Công ty Cổ phần Điện gió Khe Sanh, chủ đầu tư dự án điện gió Amaccao có văn bản gửi Báo Pháp luật Việt Nam phản hồi một số nội dung.

Vụ “đòi đất cho mượn” tại Long Biên, Hà Nội: Vì sao Tòa không đánh giá hợp đồng mua bán đất?

Vụ “đòi đất cho mượn” tại Long Biên, Hà Nội: Vì sao Tòa không đánh giá hợp đồng mua bán đất?
(PLVN) - Luật sư cho rằng, nếu tranh chấp đất mà hai bên có giấy tờ mua bán đất thì cần xác định bản chất vụ kiện là “tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng đất” chứ không thể là “đòi lại đất cho mượn…”. Nếu xác định sai bản chất vụ kiện sẽ dẫn đến “chệch hướng” trong xác định chứng cứ và cũng như xác định điều luật áp dụng để giải quyết vụ kiện…

Hưng Yên: Dự án V- Green City chưa được cấp Giấy CNQSD đất, đã nhận góp vốn hơn 2.300 lô đất nền, xây dựng nhà ở

Dự án khu đô thị V- Green City có dấu hiệu vi phạm pháp luật
(PLVN) - Dự án Khu đô thị phía Bắc đường trung tâm khu đô thị phía Nam quốc lộ 5 (hay còn gọi là Dự án V- Green City) do Công ty Cổ phần đầu tư bất động sản và thương mại Thăng Long làm chủ đầu tư chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, song doanh nghiệp này đã phân lô, ký hợp đồng góp vốn hơn 2.300 lô đất nền và xây dựng 213 căn nhà trên đất dự án.

Bất thường tại dự án điện gió Amaccao: Lấy gần 10ha đất mà không phải bồi thường 1 xu

Các hộ dân khẳng định đã được cấp đất và canh tác ổn định 15 năm.
(PLVN) - 15 năm trước, 25 hộ dân lên vùng đồi núi thuộc xã Húc, huyện Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị để ăn ở, trồng cây theo chủ trương kinh tế mới. Đầu tháng 3/2021, họ bất ngờ khi một phần diện tích đất của mình đã bị dự án điện gió san ủi mà không hề nhận được đồng nào đền bù, hỗ trợ.

Hưng Yên: Cần công khai kết luận thanh tra dự án V- Green City và xử lý nghiêm vi phạm

Dự án khu đô thị V- Green City có dấu hiệu vi phạm pháp luật
(PLVN) - Trước dấu hiệu vi phạm pháp luật của chủ đầu tư là Công ty cổ phần Đầu tư bất động sản và thương mại Thăng Long, năm 2020 Thanh tra tỉnh đã vào cuộc thanh tra việc chấp hành pháp luật về đầu tư, xây dựng, đất đai, thuế và các khoản phải nộp Ngân sách Nhà nước đối với dự án V-Green City. Tuy nhiên, khi có kết luận thanh tra sự việc thì UBND tỉnh Hưng Yên lại né tránh cung cấp thông tin liên quan đến vi phạm của chủ đầu tư.

Bộ Y tế phản hồi chuyện Doanh nghiệp tuyên bố 'nhập 15 triệu liều Pfizer': 'Chưa từng thấy tên Donacoop trong các đơn hàng nhập khẩu vaccine'

Bộ Y tế phản hồi chuyện Doanh nghiệp tuyên bố 'nhập 15 triệu liều Pfizer': 'Chưa từng thấy tên Donacoop trong các đơn hàng nhập khẩu vaccine'
(PLVN) - Công ty (Cty) CP đầu tư hạ tầng Donacoop báo cáo với Đồng Nai “đã đàm phán xong với hãng dược Pfizer”, đã thống nhất giá mua vaccine, đã thống nhất số lượng 15 triệu liều và bàn giao trong tháng 8 và 9/2021. Tuy nhiên, thông tin chính thức từ hãng Pfizer và Bộ Y tế thì lại khác.

Tiếp bài “bất thường trong xử lý nghi án “cố ý gây thương tích””: Công an huyện Bảo Lâm kết luận ra sao?

Tiếp bài “bất thường trong xử lý nghi án “cố ý gây thương tích””: Công an huyện Bảo Lâm kết luận ra sao?
(PLVN) - Ngày 29/5/2021, PLVN có bài phản ánh về việc anh Trần Gia Lanh, ngụ tại thôn 6, xã Lộc Tân, huyện Bảo Lâm, tỉnh Lâm Đồng bị một nhóm đối tượng dùng dao tấn công gây thương tích 15%. Công an huyện Bảo Lâm đã khởi tố bắt tạm giam 4 đối tượng. Tuy nhiên, cho rằng có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm, nạn nhân đã gửi đơn đến cơ quan chức năng.

Nhà máy bê tông không phép tại Lạng Sơn

Bê tông Lạng Sơn xây dựng hoàn thiện hàng loạt hạng mục khi chưa được cấp giấy phép tại dự án ở huyện Chi Lăng.
(PLVN) -  Chưa được cấp phép xây dựng nhưng Cty CP Bê tông Lạng Sơn đã xây dựng hàng loạt các hạng mục công trình của dự án “Nhà máy sản xuất cấu kiện bê tông đúc sẵn, sản xuất bê tông thương phẩm và các vật liệu xây dựng bằng bê tông” tại huyện Chi Lăng.

Dự án hệ thống chống lũ lụt sông Cầu: Bất thường khi chỉ định liên danh nhà đầu tư

2.811 tỷ đồng vốn ngân sách nhà nước mà tỉnh Thái Nguyên phê duyệt tham gia giải phóng mặt bằng Dự án sông Cầu là không đúng quy định.
(PLVN) - Theo Thanh tra Chính phủ, các nội dung đánh giá, chỉ định liên danh nhà đầu tư thực hiện Dự án xây dựng cấp bách hệ thống chống lũ lụt sông Cầu kết hợp hoàn thiện hạ tầng đô thị 2 bên bờ sông Cầu (Dự án) của UBND tỉnh Thái Nguyên là mang tính hình thức, có nhiều dấu hiệu bất thường.

Nguyên Giám đốc Công ty Cổ phần Vận tải ô tô số 2 Lạng Sơn: Chưa xử xong sai phạm này, đã lộ sai phạm khác

Bị cáo Tuấn Anh và Hường bị đưa ra xét xử về tội “tham ô tài sản”.
(PLVN) - Đang bị xét xử về tội “tham ô tài sản", bị cáo Nguyễn Tuấn Anh (SN 1961, nguyên GĐ Cty CP Vận tải ô tô số 2 Lạng Sơn - Cty số 2 Lạng Sơn) tiếp tục bị điều tra do liên quan đến việc Cty này được hỗ trợ giải phóng mặt bằng khống, rồi sử dụng tiền hỗ trợ để cho vay lòng vòng, nguy cơ thất thoát cả chục tỷ đồng.

Thái Nguyên: Vi phạm tại dự án hệ thống chống lũ lụt sông Cầu

Một đoạn đê thuộc dự án xây dựng cấp bách hệ thống chống lũ lụt sông Cầu.
(PLVN) -  Theo Thanh tra Chính phủ, xây dựng cấp bách hệ thống chống lũ lụt sông Cầu kết hợp hoàn thiện hạ tầng đô thị 2 bên bờ sông Cầu thuộc dự án nhóm A, có tổng mức đầu tư hơn 18.000 tỷ đồng; việc UBND tỉnh Thái Nguyên phê duyệt quyết định đầu tư rồi chia nhỏ thành 9 dự án thành phần là không đúng thẩm quyền, không đúng quy định đầu tư công và PPP.