Hỗn độn thị trường xe cỡ nhỏ tại Trung Quốc

 Sự tăng trưởng rất nhanh (24%) từ đầu năm tới giờ của thị trường xe hơi Trung Quốc khiến người ta có thể nghĩ rằng đây là thời điểm béo bở đối với các nhà sản xuất xe cỡ nhỏ. Nhưng ngược lại, họ lại đang bị tổn thất trầm trọng với doanh số tụt xa so với dự kiến, buộc giá xe phải giảm tới 15% và lãi lời ngày càng bị co thắt.

Không chỉ có các công ty nội địa phải gánh chịu nỗi đau này mà theo tập đoàn tài chính Citigroup của Mỹ, ngay cả liên doanh GM-Thượng Hải (xe Buick và Chevrolet) cũng có doanh số thấp hơn dự kiến 5%, Quảng Châu-Honda (Accord và Fit) 18%, liên doanh Peugeot 21%, Hyundai Motor 29%.

Xe cỡ nhỏ gặp nguy

Một năm trước đây, phân khúc này có vẻ rất triển vọng khi mở ra viễn cảnh: đông đảo những người thu nhập thấp sẽ đổ xô tới các showroom để mua xe. Thế nhưng, số khách hàng kiểu ấy ít hơn rất nhiều so với dự tính của các nhà sản xuất.

Theo Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc, lượng xe sản xuất bởi các công ty nội địa bán ra trong 8 tháng đầu năm nay là 493.800 chiếc, tụt hơn so với năm trước 15%.

Lý do thứ nhất dẫn tới tình trạng này là: hầu như mọi nhà sản xuất lớn trên trái đất này đều đã gây dựng cơ sở tại Trung Quốc và hơn 80 thương hiệu đã có mặt trên đất nước này. Giữa họ nảy ra cuộc cạnh tranh về giá và những nhà sản xuất xe cỡ nhỏ chịu nhiều áp lực nhất bởi giá xe rẻ, lãi suất thấp, trong khi nguyên liệu thô lại tăng liên tục khiến việc hạ giá thành rất khó.

Thêm nữa, việc ngày càng nhiều nhà sản xuất giảm giá sẽ khiến khách hàng có tâm lý trì hoãn việc mua xe. Wang Jin, một thanh niên 25 tuổi người Bắc Kinh nói rằng hiện tại Peugeout 307 1,6 lít có giá 16.000 USD và anh sẽ chờ cho đến khi nó giảm xuống còn 14.000 USD.

FAW Xiali

Lý do thứ hai là chính sách khuyến khích dùng xe nhỏ của chính phủ Trung Quốc chưa thể thuyết phục người tiêu dùng.

Tháng Tư năm ngoái, chính phủ Trung Quốc đã ban hành chính sách giảm thuế từ 5% xuống 3% đối với xe cỡ nhỏ có dung tích động cơ từ 1.0 đến 1.5 lít; đồng thời tăng từ 8% lên 9-20% thuế đánh vào xe động cơ trên 2 lít.

Thế nhưng một lẽ dĩ nhiên là người dân thích xe to bởi nó thể hiện địa vị của họ và đem lại sự thoải mái. Họ sẽ không chọn xe microcar chỉ vì chính sách khuyến khích nho nhỏ của chính phủ hoặc chỉ để tiết kiệm xăng – loại nhiên liệu mà giá hiện tại ở Trung Quốc chưa ở mức quá cao.

“Có lẽ chính phủ cần xóa bỏ thuế trên xe có dung tích dưới 1.0 và hạ tiếp hoặc thậm chí xóa bỏ thuế giá trị gia tăng 10% như hiện giờ,” – Yale Zhang - giám đốc một công ty tư vấn và dự báo các phương tiện giao thông của Trung Quốc, nói.

Geely Haoqing

Lý do cuối cùng là bản thân các nhà sản xuất xe cỡ nhỏ cũng chưa thực sự đầu tư vật lực và trí lực một cách nghiêm túc.

Các mẫu mã, chủng loại xe cỡ nhỏ chưa đa dạng: chỉ có một số rất nhỏ các model micro sedan tại Trung Quốc như Chery QQ, FAW Xiali, Geely Haoqing, và Alto, Hafei Lubo của Trường An. Hơn nữa, trong hai năm qua chúng vẫn chưa chứng minh được sự cải tiến về chất lượng cũng như thiết kế.

Trước thực tế ấy, các nhà sản xuất xe cỡ nhỏ đáng nhẽ cần phải đầu tư hơn nữa để nghiên cứu ra những sản phẩm mới nếu muốn thấy doanh số tăng lên. Tuy nhiên, không có dấu hiệu rõ ràng nào cho thấy họ sẽ làm như thế.

Một lãnh đạo cấp cao của một nhà sản xuất xe micro cho biết: “Phân khúc này mang lại lợi nhuận mỏng như "dao cạo", bởi thế nó không đáng để đầu tư nhiều.”

Thay vì đó, nhiều công ty sản xuất xe microcar lại tập trung vào xe subcompact, compact và cả xe cỡ trung – những loại xe sinh lời nhiều hơn là microcar.

Xe lớn hơn cơ hội cũng lớn hơn

Dù thị trường xe microcar gây ra nhiều thất vọng, các loại xe với dung tích lớn hơn (1.6 và 2 lít) vẫn tiếp tục phát triển nếu như không muốn nói là bán chạy nhất tại thị trường Trung Quốc. Thực tế cho thấy doanh số của xe compact (to hơn microcar và subcompact car) trong 8 tháng đầu năm tăng 46% và sedan cỡ trung là 35%.

Điều này giúp những nhà sản xuất xe cỡ lớn hơn, đơn cử như Volkswagen có doanh số tăng 30% tại Trung Quốc và Hồng Kông trong 9 tháng đầu năm. Toyota cũng thắng lớn khi doanh số bán xe sedan sang trọng Crown 43.000 USD, sedan cỡ trung Camry 26.373 đến 35.973 USD và những chiếc xe cỡ nhỏ hơn tăng 40% tính từ đầu năm tới tháng Tám. Chiếm 8% thị phần, Toyota xếp thứ ba sau Chery và Honda.

Kết luận lại, ông Hua Xue, giám đốc điều hành của chuyên trang ô-tô Cheshi.com.cn nhận định: “Giờ đây xe cao cấp đã rẻ hơn rất nhiều so với trước đây, bởi vậy, khách hàng có xu hướng mua xe chất lượng cao hơn.”

• Thu Hồng