Hơn 1 thập kỷ lần gỡ từng “nút thắt” để thi hành án vụ tranh chấp kinh doanh thương mại rắc rối

Đấu giá 15 lần không thành

Khởi đầu, công ty TNHH thiết bị giáo dục (Cty thiết bị giáo dục) và doanh nghiệp thiết bị dạy học Trần Văn (doanh nghiệp Trần Văn) có thỏa thuận miệng về việc mua bán thiết bị dạy học môn vật lý lớp 9. Do doanh nghiệp Trần Văn không thực hiện nghĩa vụ, nên năm 2006, Cty thiết bị giáo dục đã khởi kiện yêu cầu doanh nghiệp này phải trả số tiền hàng hơn 1,7 tỷ đồng và số tiền lãi nợ quá hạn của số tiền trên.

Vụ án đã được Toà án các cấp nhiều lần giải quyết. Trong đó, năm 2007, TAND tỉnh Thái Bình đưa vụ án ra xét xử, sau đó các đương sự kháng cáo. Toà phúc thẩm TAND tối cao tại Hà Nội đã hủy toàn bộ bản án, chuyển giao hồ sơ cho Toà án sơ thẩm giải quyết lại. Năm 2008, TAND tỉnh Thái Bình tiếp tục đưa vụ án ra xét xử, các đương sự một lần nữa kháng cáo.

Bản án ngày 04/3/2009, TAND tối cao tuyên, chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc ông Trần Văn – chủ doanh nghiệp Trần Văn phải trả cho Cty thiết bị giáo dục số tiền hàng chưa trả là hơn 1,7 tỷ đồng và số tiền lãi phải trả là gần 290 triệu đồng. Tổng cộng số tiền phải trả là hơn 2 tỷ đồng.

Tháng 11/2009, Cục THADS tỉnh Thái Bình đã ban hành quyết định THA (thi hành án) và phân công chấp hành viên tổ chức thi hành. Tuy nhiên, người phải thi hành án đưa ra nhiều lý do, không tự nguyện thi hành án.

Kết quả xác minh cho thấy: Ngoài các công trình xây dựng là nhà, xưởng của doanh nghiệp Trần Văn tại Cụm công nghiệp Đồng Tu (huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình nay là tỉnh Hưng Yên) thì ông Trần Văn và doanh nghiệp Trần Văn không còn tài sản nào để thi hành án.

Tuy nhiên, tại thời điểm đó số tài sản trên lại đang thế chấp tại Ngân hàng NN&PTNT huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình.

Nhận thấy, giá trị tài sản thế chấp của doanh nghiệp này lớn hơn nghĩa vụ được bảo đảm, từ đó, Cục THADS tỉnh Thái Bình đã trao đổi, thống nhất với Ngân hàng NN&PTNT huyện Hưng Hà theo hướng cùng phối hợp để thu hồi nợ và thi hành bản án.

Năm 2011, Chấp hành viên đã ra quyết định kê biên tài sản của ông Trần Văn, chủ doanh nghiệp Trần Văn (địa chỉ tại Cụm công nghiệp Đồng Tu). Tài sản kê biên là: Các thiết bị dạy học môn vật lý lớp 9 (phần quang học).

Chấp hành viên Ngô Quang Toản thông tin: “Vất vả mãi mới kê biên được tài sản nhưng do số thiết bị này đã lỗi thời, lại thuộc loại hàng hoá đặc thù nên không có người mua. Cơ quan THA đã phải hạ giá 14 lần, tổ chức đấu giá 15 lần nhưng vẫn không bán được. Mỗi lần đấu giá không thành là một lần chấp hành viên phải thực hiện nhiều trình tự, thủ tục, mất nhiều thời gian, công sức, đã khiến quá trình THA bị kéo dài, không có kết quả”.

THA đang “nan giải” như vậy thì lại có một tình tiết pháp lý mới nảy sinh, làm thay đổi cục diện của vụ việc.

Một tài sản nhiều cơ quan quản lý

Theo đó, nhà xưởng của doanh nghiệp Trần Văn tại Cụm công nghiệp Đồng Tu  trên diện tích đất 1,4ha. Tuy nhiên do doanh nghiệp này không hoàn thành nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước nên tháng 01/2012, UBND tỉnh Thái Bình đã ra quyết định thu hồi toàn bộ diện tích đất trên để làm thủ tục cho đơn vị khác thuê.

Đồng thời UBND tỉnh Thái Bình cũng giao Sở Tài chính phối hợp với các sở ngành liên quan xử lý giá trị còn lại của tài sản trên đất thu hồi của doanh nghiệp này để thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước.

Như vậy, bên cạnh số tài sản là thiết bị giáo dục đã bị kê biên, chưa bán được thì số tài sản còn lại là nhà xưởng của doanh nghiệp Trần Văn ngoài việc đang thế chấp tại ngân hàng thì giờ lại thuộc quyền xử lý của Sở Tài chính tỉnh Thái Bình.

Việc này đã khiến, cơ quan THADS không thể cưỡng chế, kê biên xử lý tài sản này, vì một tài sản không thể có 2 cơ quan đồng thời cùng xử lý. Bên cạnh đó, phía Ngân hàng cũng không thể xử lý tài sản thế chấp của ông Trần Văn.

Để tìm phương án tháo gỡ, Cục THADS tỉnh Thái Bình đã nhiều lần có công văn đề nghị các cơ quan, đơn vị phối hợp giải quyết.

 “Cục đã gửi văn bản đến nhiều nơi trong đó có cả Lãnh đạo Bộ Tư pháp, lãnh đạo Tổng cục THADS đề nghị hướng dẫn giải quyết. Về phía địa phương Bí thư tỉnh ủy tỉnh Thái Bình cũng trực tiếp chỉ đạo giải quyết kiến nghị của công dân; UBND tỉnh Thái Bình cũng đã có gửi văn bản đến Bộ TN&MT… Tuy nhiên, do sự chồng chéo của các quy định của pháp luật nên mặc dù các cơ quan chức năng của tỉnh Thái Bình rất tích cực phối hợp nhưng vụ việc vẫn đi vào “bế tắc”.” Chấp hành viên Ngô Quang Toản phân tích.

Vụ việc bị kéo dài, người được THA cho rằng chấp hành viên, cơ quan THADS tỉnh Thái Bình thiếu trách nhiệm, không thực hiện THA  nên đã gửi đơn khiếu nại, tố cáo khắp nơi.

 “Vốn dĩ vụ việc đã phức tạp, chấp hành viên và cơ quan THA đang rất trăn trở tìm các phương án để giải quyết thì đương sự lại liên tục gửi đơn khiếu nại, tố cáo, chưa giải trình xong đơn này, lại tiếp tục phải trả lời đơn khác…điều này đã khiến khối lượng công việc của chấp hành viên tăng lên gấp đôi”. Nhớ lại quãng thời gian đó, ông Toản trầm ngâm. “Mặc dù, khó khăn vướng mắc như vậy, nhưng quan điểm của Cục THADS Thái Bình là phải kiên trì đến cùng để tìm phương án THA để bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người được thi hành án”.

Nắm bắt thời cơ, tận dụng các cơ hội để thi hành án

Từ quan điểm đó, song song việc chờ hướng dẫn của các cơ quan chức năng, Cục THADS tỉnh Thái Bình và chấp hành viên vẫn kiên trì thường xuyên xác minh điều kiện THA của ông Trần Văn và doanh nghiệp Trần Văn.

Không phụ sự bền bỉ đó, năm 2017 một cơ hội đã tới. Theo đó, dự án đầu tư xây dựng tuyến đường bộ nối 2 tỉnh Thái Bình và Hà Nam với đường Cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình được triển khai, doanh nghiệp Trần Văn thuộc diện được hỗ trợ đền bù giải phóng mặt bằng để thực hiện dự án.

Nhận thấy đây là một cơ hội tốt để THA, Cục THADS tỉnh Thái Bình nhanh chóng gửi văn bản đề xuất UBND tỉnh Thái Bình, UBND huyện Hưng Hà, Sở Tài chính… vận động, thuyết phục doanh nghiệp Trần Văn để chuyển số tiền hỗ trợ, bồi thường giải phóng mặt bằng của doanh nghiệp này vào tài khoản của Cục THADS để xử lý theo quy định của pháp luật. Kết quả các cơ quan chức năng đã xử lý và chuyển số tiền hơn 312 triệu đồng sang để thi hành án.

Tuy nhiên khoản tiền hỗ trợ, bồi thường đó chỉ là một số nhỏ so với số tiền phải THA. Người phải thi hành án lấy lý do doanh nghiệp không hoạt động, không có nguồn thu, bản thân người phải thi hành án không có nguồn thu nhập nào khác ngoài thu nhập từ doanh nghiệp. Do đó, mặc dù Chấp hành viên kiên trì đôn đốc, động viên, thuyết phục người phải thi hành án tìm nguồn tiền để thi hành án, nhưng kéo dài đến năm 2024, mới thu được gần 500 triệu. Vụ việc rơi lại vào “bế tắc” không thể thi hành dứt điểm.

Chấp hành viên Ngô Quang Toản cho biết: “Lần này một lần nữa tôi lại mở rộng phạm vi xác minh, nắm bắt thông tin, xác định được ông Trần Văn có một người con trai làm việc ở Hà Nội, người này khá thành đạt, có thu nhập tốt. Từ đó tôi đã tiếp cận, dành nhiều thời gian phân tích những bất lợi pháp lý, cũng như thiệt hại về uy tín, danh dự đối với người cha đã lớn tuổi cho con trai của ông ta. Cùng với đó tôi cũng vận động thuyết phục người được THA hỗ trợ không yêu cầu phần tiền lãi do chậm thi hành án”.

Kiên trì nhiều tháng trời, làm “cầu nối” đàm phán giữa các bên cuối cùng với sự hỗ trợ của người con trai người phải THA, sự hỗ trợ của người được THA, sau gần 15 năm, ngày 08/8/2024, toàn bộ bản án đã được thi hành với sự thở phào nhẹ nhõm các bên.

“Quá trình THA vất vả như vậy, nhưng sau khi THA thành công vụ việc này tôi cũng học hỏi thêm được nhiều kiến thức, rút ra được nhiều kinh nghiệm phục vụ nhiều trong quá trình công tác sau này”. Phó THADS tỉnh Hưng Yên chia sẻ.