Hội thảo giới thiệu Văn học Lào
Chào mừng kỷ niệm 35 năm Quốc khánh nước CHDCND Lào (2-12-1975 – 2-12-2010), ngày 27-11, tại Trường Đại học Sư phạm (ĐHSP) Đà Nẵng, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị, Liên hiệp các Hội Văn học - nghệ thuật, Hội Hữu nghị Việt - Lào và Trường ĐHSP Đà Nẵng đã tổ chức Hội thảo Giới thiệu Văn học Lào.
Chào mừng kỷ niệm 35 năm Quốc khánh nước CHDCND Lào (2-12-1975 – 2-12-2010), ngày 27-11, tại Trường Đại học Sư phạm (ĐHSP) Đà Nẵng, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị, Liên hiệp các Hội Văn học - nghệ thuật, Hội Hữu nghị Việt - Lào và Trường ĐHSP Đà Nẵng đã tổ chức Hội thảo Giới thiệu Văn học Lào.
Tham dự Hội thảo, về phía các bạn Lào, có ông Vansa Launhiada - Tổng Lãnh sự cùng Phó Tổng lãnh sự và cán bộ, nhân viên Tổng Lãnh sự quán Lào tại Đà Nẵng; bà Vẻnphêt Sisoulat - Phó phòng Tiếng Lào và Văn học Bộ Giáo dục Lào, cùng các sinh viên Lào đang học tập tại thành phố Đà Nẵng. Phía thành phố Đà Nẵng, có ông Huỳnh Đức Trường, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Đà Nẵng; đại diện Hội Hữu nghị Việt - Lào; đại diện lãnh đạo Ban Dân vận, Ban Tuyên giáo Thành ủy, Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch, Sở Giáo dục và Đào tạo, Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật thành phố, Trường ĐHSP Đà Nẵng, Hội Khuyến học thành phố và đông đảo giảng viên và sinh viên ĐHSP Đà Nẵng cùng những người yêu mến văn học Lào…
Nội dung chính của buổi Hội thảo giới thiệu những đặc trưng tổng quát của nền văn học Lào, theo sự trình bày của bà Vẻnphêt Sisoulat - Phó phòng Tiếng Lào và Văn học Bộ Giáo dục Lào.
Nền văn học Lào đã xuất hiện và phát triển từ nhiều nghìn năm, được chia thành 4 giai đoạn: một là Văn học dân gian Lào; hai là Văn học Vương quốc Lào từ thế kỷ 14-17; ba là Văn học Vương quốc Lào từ thế kỷ 18-19; bốn là Văn học Lào từ năm 1893 đến nay.
Văn học dân gian Lào được sáng tác và lưu truyền bằng hình thức truyền miệng, có cả văn xuôi và thơ ca. Về văn xuôi có Thần thoại, Chuyện kỳ diệu, Chuyện cười và Chuyện động vật; thơ ca có Khăm sộc (lời may mắn phúc lộc), khăm thuôi (câu đố), khăm xu pha xit (tục ngữ), khăm pha nhả (ca dao)... Văn học Vương quốc Lào từ thế kỷ 14-17, dựa theo đầu đề và nội dung của tác phẩm, được chia thành 4 phần lớn: Văn học Lịch sử (có nội dung và đầu đề gắn với những sự kiện lịch sử dân tộc), Văn học tôn giáo (phục vụ cho việc tuyên truyền đạo Phật), Văn học giáo huấn (nhằm giáo dục những quy tắc đạo đức thời phong kiến) và Thơ ca thần thoại. Văn học Vương quốc Lào từ thế kỷ 18-19, tiêu biểu có tác phẩm “Sản Lưp Pha Xủn” (nghĩa là Che chở mặt trời), ghi lại những năm tháng đen tối của Vương quốc Lào dưới ách áp bức, bóc lột của quân Xiêm. Các nhà nghiên cứu khẳng định rằng, tác phẩm này của vua A Nu Vông. Văn học Lào từ năm 1893 đến nay được chia thành ba giai đoạn: Văn học Lào từ 1893-1945 (thời kỳ Vương quốc bị thực dân Pháp thống trị), bên cạnh phong trào văn học yêu nước là những tác phẩm phê phán, đả kích giai cấp thống trị; Văn học trong khu vực bị địch chiếm đóng, giai đoạn 1955-1975, chủ yếu chép lại văn học của thời kỳ Vương quốc Lào như: truyện Xẳng Xỉn Xay, Ka La kệt, Teng On… Sau cùng là nền văn học từ sau cách mạng đến nay: Cách mạng thành công, văn học Lào ngày càng được củng cố và phát triển cả về mặt số lượng lẫn chất lượng. Đến nay, văn học Lào đã có sự phát triển mạnh mẽ với nhiều thể loại phong phú với những tác phẩm dành cho tất cả các tầng lớp trong xã hội.
Trải qua hàng ngàn năm sinh sống trên đất nước Triệu Voi, nhân dân các bộ tộc Lào đã cùng với nền văn hóa, văn học Việt Nam làm nên bản sắc văn hóa và dòng chảy văn học Đông Nam Á. Xuất phát từ mối quan hệ khăng khít đó, nhiều nhà nghiên cứu Việt Nam trong nhiều năm qua đã tâm huyết nghiên cứu những thành tựu văn học Lào. Ở Đà Nẵng, có thể kể đến những công trình của các giảng viên, nhà nghiên cứu văn học Trường ĐHSP Đà Nẵng và Hội Nhà văn thành phố Đà Nẵng. Hội thảo Giới thiệu văn học Lào lần này đã được nghe các bài nghiên cứu sâu sắc của Tiến sĩ Lê Đức Luận, Thạc sĩ Nguyễn Thị Bích Hường và Thạc sĩ Đặng Thị Lan về một số vấn đề của văn học Lào.
Hội thảo Giới thiệu Văn học Lào là một hoạt động giao lưu văn hóa đầy ý nghĩa, góp phần thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị hai nước Việt - Lào nói chung và nhân dân thành phố Đà Nẵng với các tỉnh Nam Lào nói riêng.
TRẦN THANH TÂN