Hội thảo 50 năm Thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh: Dấu ấn lịch sử, khát vọng phát triển và đột phá thể chế
Hội thảo khẳng định và tôn vinh thành tựu có ý nghĩa lịch sử của Thành phố trong 50 năm vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, khẳng định sự chuyển biến toàn diện trên mọi lĩnh vực làm nên diện mạo mới của Thành phố...
Dấu mốc chính trị, lịch sử đặc biệt quan trọng
Ngày 25/6, UBND TP Hồ Chí Minh cùng Học viện Chính trị Khu vực II, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy, Viện Nghiên cứu Phát triển Thành phố tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “50 năm Thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh: Dấu ấn lịch sử, khát vọng phát triển và đột phá thể chế”.
Năm 2026 đánh dấu tròn 50 năm Quốc hội quyết nghị chính thức đặt tên Thành phố Sài Gòn - Gia Định là TP Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026). Đây là dấu mốc chính trị, lịch sử đặc biệt quan trọng, thể hiện tình cảm thiêng liêng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời khẳng định sứ mệnh lịch sử của Thành phố trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước.
Hội thảo lần này một lần nữa khẳng định và tôn vinh thành tựu có ý nghĩa lịch sử của Thành phố trong 50 năm vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, khẳng định sự chuyển biến toàn diện trên mọi lĩnh vực làm nên diện mạo mới của Thành phố. Hội thảo cũng là dịp khơi dậy niềm tự hào, ý chí tự lực tự cường và khát vọng vươn mình của Đảng bộ và Nhân dân Thành phố; thúc đẩy tinh thần cống hiến vì một Thành phố văn minh - hiện đại - nghĩa tình; tạo diễn đàn khoa học để các chuyên gia, nhà khoa học thảo luận và hiến kế về những vấn đề liên quan tới xây dựng thể chế, nhằm thiết lập các cơ chế, chính sách đột phá cho Thành phố trong tương lai.
Tại Hội thảo, ông Trương Minh Huy Vũ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP Hồ Chí Minh cho biết, là một trong những hoạt động hướng tới kỷ niệm 50 năm Thành phố vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, Hội thảo cũng sẽ tập trung phân tích những bài học kinh nghiệm về đổi mới thể chế, cơ chế đặc thù; đồng thời đề xuất các luận cứ khoa học và thực tiễn phục vụ nghiên cứu, xây dựng Luật Đô thị đặc biệt cho TP Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới.
“Trong bối cảnh Thành phố bước vào giai đoạn phát triển mới sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai các chủ trương lớn của Trung ương, việc nghiên cứu mô hình quản trị đô thị hiện đại và cơ chế phát triển đặc thù càng trở nên cấp thiết”, ông Trương Minh Huy Vũ nhấn mạnh.
Xây dựng mô hình quản trị phù hợp với một siêu đô thị toàn cầu
Ban Tổ chức Hội thảo cho biết, có hơn 100 tham luận tập trung làm rõ tầm vóc lịch sử của sự kiện Thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh; nhận diện bản sắc và vai trò đầu tàu kinh tế; đánh giá công tác chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của người dân; đồng thời đề xuất các giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, nâng cao năng lực quản trị đô thị và phát huy vai trò cực tăng trưởng của Thành phố trong giai đoạn mới...
Nhiều tham luận tại Hội thảo thẳng thắn vạch rõ các điểm nghẽn về áp lực hạ tầng, biến đổi khí hậu, hiệu quả quản trị công và hoàn thiện cơ chế khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung. Bên cạnh đó, các tham luận cũng đưa ra các giải pháp chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, chuyển đổi số; đồng thời tìm phương án cụ thể để chuyển hóa các thẩm quyền pháp lý vượt trội trong Luật Đô thị đặc biệt tương lai thành năng lực quản trị thực chất trong thực tiễn.
Đáng chú ý, các ý kiến đóng góp tại Hội thảo mang giá trị khoa học và thực tiễn đặc biệt quan trọng trong bối cảnh TP Hồ Chí Minh đang hoàn thiện những bước cuối cùng của hồ sơ dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, dự kiến trình Quốc hội vào kỳ họp gần nhất...
Phát biểu tại hội thảo, ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP Hồ Chí Minh cho rằng, địa phương đang đứng trước những cơ hội và yêu cầu phát triển mới, đòi hỏi phải xây dựng mô hình quản trị phù hợp với một siêu đô thị có không gian phát triển mở rộng và mức độ liên kết vùng ngày càng sâu rộng. Thành phố cần chuyển hóa hiệu quả các nguồn lực về văn hóa, con người, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo thành động lực phát triển thực chất; xây dựng hệ thống an sinh xã hội hiện đại, bao trùm, thích ứng với các xu hướng như già hóa dân số, chuyển đổi số và biến đổi khí hậu.
TS Trần Du Lịch kỳ vọng, trong tương lai, TP Hồ Chí Minh sẽ trở thành siêu đô thị toàn cầu với tăng trưởng cao, đạt mục tiêu Net Zero vào năm 2045, nâng cao thu nhập bình quân đầu người và phát huy vai trò đầu tàu liên kết vùng thông qua cơ chế đặc thù và Luật Đô thị đặc biệt…
Ông đề xuất, Thành phố cần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong Luật Đô thị đặc biệt; tập trung nguồn lực phát triển hạ tầng chiến lược, nhất là hạ tầng giao thông và đường sắt đô thị; thúc đẩy phát triển hạ tầng số, tăng trưởng xanh và chuyển đổi số; đồng thời tái cấu trúc không gian kinh tế và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao nhằm tạo nền tảng cho mô hình tăng trưởng mới, để đưa TP Hồ Chí Minh vươn tầm trở thành đô thị có sức cạnh tranh trong khu vực…
Ngày 2/7/1976, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa VI đã ban hành nghị quyết chính thức đổi tên thành phố Sài Gòn - Gia Định thành Thành phố Hồ Chí Minh (TP Hồ Chí Minh). Nghị quyết nêu rõ: “Xét rằng, trong cuộc đấu tranh Cách mạng lâu dài và gian khổ, thành phố Sài Gòn - Gia Định đã không ngừng phát huy truyền thống kiên cường, bất khuất của dân tộc ta, lập nhiều chiến công xuất sắc, xứng đáng được vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại. Sau khi thảo luận đề nghị của Đoàn Chủ tịch kỳ họp Quốc hội, quyết định chính thức đặt tên thành phố Sài Gòn - Gia Định là TP Hồ Chí Minh”.
Sự kiện lịch sử này đánh dấu một bước ngoặt quan trọng khi đô thị lớn nhất miền Nam chính thức vinh dự mang tên vị Chủ tịch đầu tiên của nước Việt Nam. Đây là quyết định mang ý nghĩa lịch sử, thể hiện tình cảm, sự tôn kính của Nhân dân đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh và ghi nhận vai trò, đóng góp của thành phố Sài Gòn - Gia Định trong sự nghiệp Cách mạng của dân tộc.