Hội Nhà văn Hải Phòng với giấc mơ “trẻ hóa”

Hội viên trẻ đếm trên đầu ngón tay

Tính riêng trong 5 năm 2004-2008, sáng tác của Hội Nhà văn Hải Phòng được mùa, với hơn 100 tác phẩm ra đời. Có hơn 20 lượt hội viên được giải thưởng hàng năm của Liên hiệp các Hội văn học nghệ thuật Việt Nam; hơn 30 lượt hội viên giành giải thưởng các loại. Hầu như cuộc thi văn chương nào, các nhà văn Hải Phòng cũng đoạt giải, trong đó có nhiều giải danh giá. Nhưng xét đi, xét lại, số người sáng tác trẻ “rinh” giải không nhiều. Cũng bởi, số hội viên trẻ chỉ đếm trên đầu ngón tay.

Nhà văn Nguyễn Quốc Hùng, Lê Minh Thắng, Nguyễn Hoàng Lược, nhà thơ Phạm Vân Anh… được gọi là đội ngũ sáng tác “trẻ” trong Hội Nhà văn thành phố. Dù trẻ nhất như Vân Anh cũng ngấp ngé tuổi 29, còn Nguyễn Hoàng Lược đã bước sang tuổi 34, Lê Minh Thắng vào tuổi bốn mươi…, vậy mà vẫn được gọi là “trẻ” bởi chưa có hội viên nào trẻ hơn họ.

Trong một lần trò chuyện về văn chương, nhà thơ Thi Hoàng không giấu tự hào: “Chúng ta có một đội ngũ sáng tác tương đối đầy đủ các thế hệ. Già có, trẻ có, nam có, nữ có. Có đội ngũ tiền phong, có các thế hệ nối tiếp. Ta còn có tiềm lực về tinh thần. Đủ các thi pháp truyền thống, hiện đại trong thơ…. Còn văn, cách viết mô phạm, phá cách… đều được các nhà văn khai thác để thể hiện trong các tác phẩm của mình. Bởi thế, chúng ta có quyền hy vọng vào tương lai của văn chương thành phố…” Nhưng Thi Hoàng vẫn chưa nói về tiềm lực đội ngũ trẻ thế hệ nối tiếp. Vì nếu tính theo phép tính thông thường, dăm năm nữa thôi, thế hệ sáng tác gọi là “trẻ” hiện nay đã già. Và nếu không có giải pháp phát triển đội ngũ…

Phát triển nền tảng cơ bản của truyền thống nối tiếp

Hội Nhà văn Hải Phòng là nơi hội tụ nhiều thế hệ nhà văn, nhà thơ “của một thời” như Khái Hưng, Trần Tiêu, Nguyễn Huy Tưởng, Nguyên Hồng, Nguyễn Đình Thi, Thế Lữ, Lê Đại Thanh… Thế hệ tiền bối bây giờ chỉ còn nhà thơ Nguyễn Viết Lãm, nhà văn Mai Vui... Tuổi cao, nhưng sức viết và tình yêu với thơ văn của họ vẫn luôn khiến lớp trẻ phải học hỏi. Thế hệ trưởng thành sau đó, văn xuôi có Bùi Ngọc Tấn, Đình Kính, Trần Tự, Bão Vũ, Đoàn Lê, Cao Năm, Lưu Văn Khuê... thơ có Thi Hoàng, Đào Cảng, Trịnh Hoài Giang, Dư Thị Hoàn, Phạm Ngà, Hồ Anh Tuấn... Chưa kể những tài năng khác tiếp tục thành công ở các địa phương bạn như Nguyễn Quang Thân, Thanh Tùng, Trung Trung Đỉnh, Mai Ngữ, Nguyễn Khắc Phục... Nhưng Hải Phòng vẫn đang mải mê tìm cách trẻ hóa để nuôi dưỡng một thế hệ tiếp nối tiềm năng cả về lượng và chất.

Nếu có thể phát triển nền tảng của truyền thống nối tiếp ấy, chắc chắn, tiềm lực sáng tác của Hải Phòng ngày càng vững mạnh. Không gì khác hơn, cần có giải pháp "cấy mầm" trong thế hệ trẻ, tìm tài năng sáng tác để ươm cho những mầm cây ấy sinh sôi.

Cấy mầm trong thế hệ trẻ

Có lần nhà thơ Thi Hoàng nói: “Có thể đã có những tác phẩm lớn vẫn đang nằm trong ngăn kéo…”. Câu này liên tưởng đến một thực tế, có thể có nhiều cây viết tiềm lực trong lĩnh vực sáng tác văn học – nghệ thuật đang còn ẩn trong thế hệ trẻ. Đó là những học sinh, sinh viên, thanh niên thành phố đang làm việc trong các lĩnh vực. Chưa thể nói trước, liệu có ai trong số họ sẽ trở thành những “hiện tượng” văn chương, nhưng cần có chương trình thu hút nhân tài, mở các đợt vận động sáng tác trong trường học, các cơ quan, ban, ngành để tìm kiếm tài năng. Mặt khác, tăng chương trình giao lưu giữa đội ngũ văn nghệ sĩ đối với thế hệ trẻ. Qua đó, trao đổi cởi mở, tìm lối ra cho kế hoạch “trẻ hóa” lực lượng sáng tác của thành phố.

Tất cả giải pháp và kế hoạch sẽ không còn “trên giấy” bởi cho đến nay, có thêm một đòn bẩy cho sự phát triển đội ngũ, đó là sự ra đời của Nghi quyết số 23 Bộ Chính trị về tiếp tục xây dựng và phát triển văn học, nghệ thuật trong thời kỳ mới. Với Chương trình hành động cụ thể về công tác văn học, nghệ thuật ở thành phố của  Ban Thường vụ Thành uỷ, hy vọng giấc mơ “trẻ hóa” của Hội Nhà văn Hải Phòng sớm trở thành hiện thực.