Hội nghị triển khai thực hiện Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI

Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định và Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đồng chủ trì và điều hành Hội nghị.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, ngày 02/4/2026, trên cơ sở xem xét Tờ trình và Đề án do Đảng ủy Quốc hội chủ trì chuẩn bị, Bộ Chính trị đã thông qua Đề án và ban hành Kết luận số 17-KL/TW về định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.

Triển khai Kết luận của Bộ Chính trị và Đề án của Đảng ủy Quốc hội, trên cơ sở tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội tại Kỳ họp thứ Nhất, ý kiến của Chính phủ và các cơ quan hữu quan, ngày 22/5/2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16 về triển khai thực hiện Kết luận số 17-KL/TW và Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.

“Để thực hiện hiệu quả Kết luận của Bộ Chính trị, Đề án và Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16, hôm nay, Ủy ban Thường vụ Quốc hội chủ trì, phối hợp với Chính phủ tổ chức Hội nghị triển khai Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI”, Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, việc triển khai thực hiện thắng lợi Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị, Đề án của Đảng ủy Quốc hội và Kế hoạch của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về Định hướng lập pháp nhiệm kỳ khóa XVI có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần thực hiện thành công Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

“Đây là nhiệm vụ chính trị trọng đại nhưng cũng hết sức nặng nề, đòi hỏi không chỉ nỗ lực của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội hay các vị đại biểu Quốc hội, mà đòi hỏi sự đồng lòng, vào cuộc quyết liệt, phối hợp chặt chẽ của tất cả các cơ quan, tổ chức trong toàn hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương”, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Vì vậy, Phó Chủ tịch Quốc hội khẳng định, Hội nghị này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang tính định hướng và kết nối hành động trong toàn hệ thống chính trị đối với việc triển khai thống nhất, đồng bộ định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Với tinh thần đó, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định trân trọng tuyên bố khai mạc Hội nghị triển khai Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.

Tại Hội nghị, các đại biểu nghe Báo cáo một số nội dung cơ bản của Đề án, Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16 và yêu cầu, nội dung xây dựng kế hoạch triển khai của các cơ quan, tổ chức; các giải pháp bảo đảm thực hiện Đề án, Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16; nghe đại diện Bộ Tư pháp thay mặt Chính phủ trình bày Báo cáo về kế hoạch triển khai thực hiện Kết luận của Bộ Chính trị, Đề án và Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16 trong phạm vi Chính phủ phụ trách. Đại diện các cơ quan phát biểu về kế hoạch triển khai thực hiện nhiệm vụ lập pháp thuộc phạm vi, lĩnh vực phụ trách. 

Tham dự Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh cho biết, Chính phủ đã khẩn trương chỉ đạo xây dựng Kế hoạch của Chính phủ để tổ chức thực hiện các nhiệm vụ lập pháp thuộc phạm vi phụ trách.

Về khối lượng nhiệm vụ lập pháp thuộc phạm vi Chính phủ phụ trách, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh cho biết, theo Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16, Chính phủ được giao thực hiện 171/192 nhiệm vụ lập pháp bao gồm các nhiệm vụ nghiên cứu, rà soát để đề xuất sửa đổi, bổ sung văn bản hiện hành và các nhiệm vụ nghiên cứu, xây dựng mới luật, pháp lệnh, nghị quyết, chiếm 90% tổng số nhiệm vụ lập pháp toàn khóa. Trong đó, năm 2026 có 104 nhiệm vụ, năm 2027 có 32 nhiệm vụ, năm 2028 có 23 nhiệm vụ và năm 2029 có 12 nhiệm vụ. Riêng nhóm nhiệm vụ lập pháp năm 2026, Chính phủ đã hoàn thành 12 nhiệm vụ lập pháp và được Quốc hội thông qua các luật, nghị quyết ngay tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.

Để bảo đảm việc phân công nhiệm vụ lập pháp thuộc phạm vi Chính phủ phụ trách được thực hiện thống nhất, khách quan, rõ trách nhiệm và thuận lợi cho tổ chức thực hiện, Thứ trưởng Bộ Tư pháp cho biết, dự thảo Kế hoạch của Chính phủ xác định nguyên tắc phân công cơ quan chủ trì theo thứ tự ưu tiên.

Các Bộ, cơ quan ngang Bộ chủ trì nhiệm vụ lập pháp có trách nhiệm tổ chức nghiên cứu, rà soát hoặc nghiên cứu, xây dựng mới luật, pháp lệnh, nghị quyết theo nhiệm vụ được phân công. Theo yêu cầu của Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16, kết quả nghiên cứu, rà soát phải đề xuất rõ phương án xử lý theo một trong hai hướng: trường hợp chưa cần sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới luật, pháp lệnh, nghị quyết thì phải nêu rõ giải pháp khác để bảo đảm thực hiện định hướng; trường hợp cần sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới thì phải xác định rõ tên văn bản, nội dung, định hướng chính sách, dự kiến thời điểm lập đề nghị đưa vào Chương trình lập pháp hằng năm, thời điểm trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến, thông qua.

Để bảo đảm chất lượng, tiến độ thực hiện Kế hoạch, Chính phủ xác định 5 giải pháp trọng tâm.

Một là, siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong công tác xây dựng pháp luật; đề cao trách nhiệm của người đứng đầu; coi kết quả thực hiện nhiệm vụ lập pháp là một nội dung quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của Bộ, cơ quan ngang Bộ, nhất là đối với các nhiệm vụ trọng tâm, phức tạp, có tác động lớn đến phát triển kinh tế - xã hội…

Hai là, kiểm soát chất lượng chính sách ngay từ giai đoạn nghiên cứu, rà soát, đánh giá tác động của chính sách. Làm rõ mức độ phù hợp, tính khả thi, hiệu quả thực tế của các quy định pháp luật hiện hành; nhận diện đầy đủ các bất cập, hạn chế, mâu thuẫn, chồng chéo, khó khăn, vướng mắc trong quá trình thi hành và nguyên nhân…

Ba là, bảo đảm sự gắn kết giữa xây dựng pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật; chú trọng nhận diện các điểm nghẽn pháp lý, quy định mâu thuẫn, chồng chéo, bất cập, không còn phù hợp. Đồng thời, hoàn thiện các giải pháp trong tổ chức thi hành pháp luật, nhất là tăng cường kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật; đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; nâng cao hiệu quả theo dõi thi hành pháp luật và đánh giá hiệu quả văn bản sau khi ban hành.

Bốn là, củng cố tổ chức pháp chế, tăng cường năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác xây dựng pháp luật; bảo đảm kinh phí, điều kiện làm việc, cơ sở dữ liệu, chuyên gia phục vụ các khâu của quy trình lập pháp, nhất là tổng kết thực tiễn, khảo sát, đánh giá tác động, tham vấn chính sách và tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý.

Năm là, nghiên cứu, xây dựng Luật về văn bản quy phạm pháp luật thay thế Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật để thể chế hóa đầy đủ Kết luận số 09-KL/TW của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới… 

Về phía Bộ Tư pháp, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh nhấn mạnh, Bộ là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn, tổng hợp việc thực hiện Kế hoạch của Chính phủ; chủ trì tổng hợp báo cáo kết quả nghiên cứu, rà soát của các Bộ, cơ quan ngang Bộ để báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và phục vụ việc Chính phủ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Bộ Tư pháp chủ trì tổng hợp, cập nhật danh mục nhiệm vụ lập pháp thuộc phạm vi Chính phủ phụ trách; tham mưu Chính phủ trong việc kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh, bổ sung Định hướng lập pháp nhiệm kỳ hoặc đưa nhiệm vụ vào Chương trình lập pháp hằng năm.

Liên quan đến cơ chế phối hợp với các cơ quan của Quốc hội, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh nêu rõ, các Bộ, cơ quan ngang Bộ chủ trì nhiệm vụ lập pháp chủ động phối hợp từ sớm, từ xa với Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội, nhất là cơ quan được phân công theo dõi, đôn đốc tại phụ lục của Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16. Việc phối hợp cần được thực hiện ngay từ giai đoạn nghiên cứu, rà soát, xây dựng chính sách, không chỉ ở giai đoạn thẩm tra hoặc tiếp thu, chỉnh lý dự án.

Các Bộ, cơ quan ngang Bộ có trách nhiệm gửi kết quả nghiên cứu, rà soát đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội theo quy định; đồng thời gửi đến Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội theo lĩnh vực phụ trách để phục vụ công tác theo dõi, đôn đốc, giám sát việc thực hiện. Đối với những nhiệm vụ lớn, phức tạp, có phạm vi tác động rộng hoặc còn ý kiến khác nhau, cơ quan chủ trì cần chủ động báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ để thống nhất định hướng xử lý trước khi trình cơ quan có thẩm quyền.