Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc lên án vụ thảm sát tại Syria

 Hội đồng Bảo An Liên Hợp quốc (HĐBA LHQ) ngày 27/5 đã ra tuyên bố lên án mạnh mẽ Chính phủ Syria sử dụng vũ khí hạng nặng gây ra vụ thảm sát tại thị trấn Houla trong 2 ngày 25 và 26/5, khiến 108 người thiệt mạng và khoảng 300 người bị thương. 

Phiên họp của HĐBA LHQ. Ảnh: Timesofisrael

Kết thúc phiên họp khẩn cấp về tình hình Syria ngày 27/5, 15 nước Ủy viên HĐBA LHQ đã ra tuyên bố lên án Chính phủ Syria và khẳng định các vụ tấn công có “liên quan đến một loạt vụ nã đạn bằng pháo và xe tăng của Chính phủ vào khu vực dân cư”. “Các thành viên của HĐBA lên án bằng những ngôn từ mạnh mẽ nhất có thể đối với vụ giết hại hàng chục đàn ông, phụ nữ và trẻ em, làm bị thương hàng trăm người khác tại thành phố Houla.

Những hành động sử dụng vũ lực chống dân thường vô nhân đạo như vậy đã vi phạm luật pháp quốc tế và những cam kết của Chính phủ Syria đối với các Nghị quyết trước đây của HĐBA LHQ trong việc ngăn chặn bạo lực, trong đó có việc sử dụng vũ khí hạng nặng tại khu vực đông dân cư” – tuyên bố mang tính không ràng buộc của HĐBA nêu rõ.

HĐBA đã yêu cầu Tổng thống Bashar al-Assad rút các vũ khí hạng nặng khỏi khu vực thành thị của Syria. “Các thành viên HĐBA tái khẳng định rằng tất cả các bên phải chấm dứt bạo lực dưới mọi hình thức. Những kẻ gây ra các hành vi bạo lực phải bị quy trách nhiệm” – tuyên bố nêu. HĐBA cũng yêu cầu nhóm quan sát viên của LHQ tại Syria và Tổng Thư ký Ban Ki-moon điều tra về các vụ tấn công và báo cáo lại cho Hội đồng.

Nga – cùng với Trung Quốc là 2 nước đã phủ quyết 2 Nghị quyết của HĐBA - nói rằng các sự kiện “bi thảm” tại Syria đáng bị lên án và kêu gọi LHQ đưa ra một bản đánh giá về tình hình bạo lực tại nước này. Các quan sát viên LHQ trước đó cho hay, vụ thảm sát ở thị trấn Houla, gần thành phố Homs đã làm 108 người thiệt mạng, trong đó có 49 trẻ em và 34 phụ nữ, và khoảng 300 người bị thương.

Australia cũng đã yêu cầu LHQ thảo luận các biện pháp tăng cường trừng phạt nhằm vào Syria, trong đó có cấm vận vũ khí và hạn chế tài chính, đi lại. Đại sứ Australia tại LHQ có kế hoạch thảo luận với các nước thành viên LHQ về khả năng đưa vụ thảm sát trên ra Tòa án Hình sự Quốc tế. Đại sứ Anh Mark Lyall Grant thì nói rằng ông không nghi ngờ gì về thủ phạm sau các sự kiện diễn ra tại Houla.

“Rõ ràng vụ thảm sát tại Houla là do pháo kích hạng nặng, do pháo và xe tăng của Chính phủ gây ra” – ông Lyall Grant khẳng định và nói rằng đây là thời điểm để HĐBA thảo luận về các bước tiếp theo, ám chỉ một lệnh trừng phạt chung. Nga đã bác bỏ ý tưởng về lệnh trừng phạt này. Phó đại sứ Nga tại LHQ Alexander Pankin nói rằng các tình tiết xung quanh thảm kịch này rất “mù mờ” và bác bỏ những khẳng định về những bằng chứng rõ ràng cho thấy Damascus là thủ phạm.

Tuy nhiên, Chính phủ Syria ngày 27/5 khẳng định “hoàn toàn không dính líu” tới vụ thảm sát  ở Houla, đồng thời cáo buộc các phần tử khủng bố đã gây ra cái chết của hơn 100 người và khẳng định đã mở một cuộc điều tra để làm rõ nguyên nhân vụ việc.

Đại sứ Syria Bashar Ja'afari tại cuộc họp của HĐBA nói rằng vụ thảm sát là do những “nhóm khủng bố có vũ trang” tiến hành và bác bỏ “làn sóng những lời nói dối” của các phái viên Anh, Pháp, Đức khi cho rằng Damascus đứng sau vụ thảm sát. “Phụ nữ, trẻ em và người già đã bị bắn chết. Đây không phải là dấu ấn của quân đội Syria anh hùng” – Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Jihad Makdesi nói với các phóng viên tại Damascus.

Theo các nhà hoạt động tại Syria, Quân đội Chính phủ đã nã pháo vào nhiều ngôi làng ở Houla và đụng độ với các phần tử phiến quân sau các cuộc biểu tình hôm 25/5. Sau đó cả binh lính và những tay súng ủng hộ Chính phủ tràn vào thị trấn, bắn giết những người mà họ gặp trên đường phố và đâm phụ nữ, trẻ em trong các ngôi nhà. Damascus trong khi đó đưa ra các thông tin hoàn toàn khác.

Theo Người phát ngôn Makdissi, vài trăm tay súng đã tấn công doanh trại của Quân đội Chính phủ bằng đạn cối, súng máy hạng nặng và tên lửa chống tăng. Cuộc chiến kéo dài 9 giờ khiến 3 binh sĩ thiệt mạng và 16 người khác bị thương. Makdissi khẳng định các binh sĩ không rời khỏi doanh trại. “Không xe tăng hay khẩu pháo nào của quân đội tiến vào thành phố Houla khi vụ thảm sát diễn ra. Các lực lượng an ninh đều ở trạng thái tự vệ và không hề rời vị trí ” – ông Makdissi phát biểu.

Trong khi đó, Tổ chức Giám sát Nhân quyền Syria cho biết, quân đội Syria ngày 27/5 tiếp tục tiến hành một cuộc tấn công bằng súng máy và rocket tại thị trấn Hamas, làm 33 người thiệt mạng, trong đó có 7 trẻ em.

Bảo An (Theo Reuters)