Học bán trú: Cần có cơ chế, chính sách phù hợp

Ở bán trú

Hiệu trưởng một trường tiểu học quận Ngô Quyền tỏ ra e ngại khi được hỏi về điều kiện cơ sở vật chất phục vụ các lớp bán trú: “Học bán trú hoàn toàn dựa trên tinh thần tự nguyện đăng ký của các bậc phụ huynh cho con em mình. Vì vậy, khi có bất ký sự thay đổi nào liên quan đến các khoản đóng góp đối với học sinh bán trú, nhà trường đều bàn bạc, thống nhất với các bậc phụ huynh. Nhưng sự “thỏa thuận” đạt được ở các trường là khác nhau.”

Điều kiện cơ sở vật chất cho học sinh bán trú ở các trường trên địa bàn thành phố hiện nay có sự khác biệt khá lớn. Một số trường đạt chuẩn quốc gia mức 1 như Trường tiểu học Nguyễn Thượng Hiền (quận Ngô Quyền), Đặng Cương (huyện An Dương), Trường phổ thông Lý Thái Tổ khu vực dành cho tiểu học và mầm non… có phòng ăn, phòng ngủ riêng cho học sinh bán trú, trang bị đầy đủ chăn, gối, đệm…. Một số trường do làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục, thu hút số  lượng học sinh bán trú lớn nên cơ sở vật chất từng bước được hoàn thiện. Trường tiểu học Đinh Tiên Hoàng (quận Hồng Bàng) với mô hình bán trú quy mô lớn- hơn 1.400 học sinh bán trú từ lớp 1 đến lớp 5 (chiếm 94% tổng số học sinh toàn trường); Trường tiểu học Chu Văn An (quận Ngô Quyền) với gần 1000 học sinh bán trú, bếp ăn được đầu tư xây dựng hiện đại…

Trong khi đó, tại phần lớn các trường còn lại, số học sinh đăng ký bán trú ít, lẻ tẻ tại các lớp thì việc tạo điều kiện cho các em gặp nhiều khó khăn. Về phía nhà trường, do không có kinh phí sửa chữa, nâng cấp, xây dựng cơ sở vật chất riêng phục vụ các lớp bán trú, nên đành tạm bằng lòng với những thiết bị sẵn có. Do ít  học sinh bán trú nên khoản kinh phí các bậc phụ huynh đóng góp không đủ để cải thiện điều kiện vật chất phục vụ bán trú. Hầu hết các trường sử dụng phòng học làm phòng ngủ trưa cho các em, mùa đông không có đệm cho học sinh, bếp ăn trong tình trạng vừa hoạt động vừa nâng cấp… Nhiều trường dùng bàn học làm... giường cho học sinh nghỉ trưa. Từ chuyện ngủ nằm bàn, những năm qua đã từng xảy ra hiện tượng học sinh đứng trên bàn gấp chăn, thu dọn, bị bạn khác xô đẩy ngã phải vào bệnh viện.

Tình trạng chênh lệch về điều kiện sinh hoạt cho học sinh bán trú gây sự “bất ổn” về mặt tâm lý cho các bậc phụ huynh và các em học sinh. Anh Nguyễn Văn Nghị, phụ huynh học sinh lớp 3 Trường tiểu học An Đồng (huyện An Dương) cho biết: “Gia đình tôi sống trong khu tập thể, do điều kiện gia đình, các em đang theo học tại nhiều trường tiểu học thuộc các khu vực khác nhau trong thành phố. Qua câu chuyện của các em về trường mình, lớp mình, làm cha mẹ- chúng tôi thấy “chạnh lòng” về sự khác biệt về sân chơi, phòng học, phòng ngủ, giường ngủ… giữa những trường lớn- nhỏ, nội và ngoại thành. Có lẽ các em cũng có sự so sánh của riêng mình về điều kiện sinh hoạt, học tập giữa các trường.”

Để xóa dần  sự chênh lệch này cần có nguồn kinh phí đầu tư đồng bộ từ ngân sách nhà nước cấp cho các trường, để xây dựng cơ sở vật chất ban đầu phục vụ hình thức học bán trú.

Ăn  bán trú

Chị Nguyễn Thị H, phụ huynh học sinh lớp 1 Trường tiểu học Võ Thị Sáu (quận Lê Chân) cho biết: “Hai vợ chồng đi làm cả ngày nên quyết định cho con học bán trú. Mỗi tháng đóng 450.000 đồng tiền ăn và tiền học buổi thứ hai. Bữa trưa cũng đủ món cơm, canh, thức ăn mặn nhưng hỏi thì cháu nói ăn không ngon bằng mẫu giáo! Bữa phụ thường chỉ uống sữa hoặc ăn bim bim...Ưu điểm là do được quan tâm đầu tư nên chỗ ăn, ngủ của các cháu thuận tiện, thoáng mát, sạch sẽ.

Học bán trú

Nhiều phụ huynh phản ánh: con học cả ngày ở trường tối nào vẫn  phải dành thời gian kèm cặp cháu vì có nhiều bài tập về nhà. Vì thế các cháu ít có thời gian vui chơi, giải trí”.

Hiệu trưởng Trường tiểu học Đinh Tiên Hoàng (quận Hồng Bàng) Nguyễn Thị Huấn cho biết, thực hiện quy định của Bộ GD-ĐT, trường không giao bài tập về nhà cho học sinh. Buổi tối ở nhà, các em có thể luyện chữ, luyện đọc, bởi thời gian trên lớp, ngoài 20 tiết chính khoá, còn lại tới 15 tiết/ tuần, dành cho việc làm bài về nhà và học môn tự chọn. Bên cạnh đó, không ít trường bố trí thời khoá biểu chưa hợp lý, có những buổi chiều không có tiết tự học nào dành cho các em làm bài tập về nhà. Điều đó lý giải vì sao có phụ huynh thắc mắc con đi học cả ngày, tối về nhà vẫn phải làm bài tập. Chị Nguyễn Hoàng B, phụ huynh học sinh lớp 1 Trường tiểu học Võ Thị Sáu cho biết: “Tối về thấy cháu vẫn cặm cụi với bài vở, xem kỹ thì ra cô giáo dạy trước chương trình. Sự “chạy trước” chương trình như vậy khiến các cháu phải vất vả mới theo kịp bởi không phù hợp với khả năng, nhận thức của các cháu. Việc học đi, học lại không làm cho học sinh học tốt hơn mà chỉ mất thời gian và còn tạo tâm lý “biết trước” rồi lơ là học hành. Tôi nghĩ, không cần thiết phải học trước như vậy”.

Năm học này, do tình hình giá cả tăng cao, nhiều trường tăng mức tiền ăn, sau khi đã có sự thoả thuận với cha mẹ học sinh. Mức tăng này tuỳ thuộc từng trường, nhưng hầu hết các trường đều không tăng quá nhiều, chỉ dao động từ 1.000- 4.000 đồng. UBND quận Hồng Bàng ngay từ đầu năm học chỉ đạo cho phép thu tiền ăn của học sinh bán trú 12.000- 15.000đ/ ngày và hỗ trợ giáo dục 20.000đ/ tháng (chi hỗ trợ điện, nước)... Một hiệu trưởng trường tiểu học ở quận Lê Chân tâm sự: Quận Lê Chân đến thời điểm này vẫn chưa có văn bản hướng dẫn các khoản thu bán trú, tùy mỗi trường thỏa thuận với phụ huynh nên mỗi nơi một khác. Nếu các quận, huyện có sự chỉ đạo thống nhất như quận Hồng Bàng sẽ thuận lợi cho các trường và được sự đồng thuận của đông đảo phụ huynh. Tất cả các trường có học sinh bán trú đều thực hiện cam kết với cơ sở cung cấp nguồn thực phẩm, nhằm bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm cho học sinh. Trên địa bàn thành phố thời gian qua chưa xảy ra hiện tượng ngộ độc thực phẩm trong các cơ sở giáo dục, song các trường không thể chủ quan lơ là vấn đề này.

Nhiều phụ huynh cho biết, phần lớn giáo viên chủ nhiệm không quản lý học sinh buổi trưa mà việc này được giao cho các giáo viên hợp đồng.

Băn khoăn của họ cũng là điều dễ hiểu bởi đã từng xảy ra trường hợp có học sinh trốn về buổi trưa mà cô  giáo không biết. Hoặc cá biệt, có một  số học sinh bán trú sau giờ ăn trưa rủ nhau đến siêu thị BigC, đến khi bị các bạn cùng lớp tố giác thì cô giáo mới biết. Tuy giáo viên phải làm thêm giờ (trông trưa) nhưng mức phụ cấp đối với giáo viên trông trưa hiện nay chỉ được hưởng tối đa 30.000 đồng/ tháng. Mức phụ cấp này là quá thấp nên hầu hết các trường đều  đề xuất tăng gấp 2 hoặc 3 lần phụ cấp cho giáo viên. Thực hiện quy định của thành phố từ năm 2003 đến nay, giáo viên được trả lương buổi dạy thứ 2 từ 650.000- 750.000 đồng/ tháng, mức này không phù hợp với công sức của giáo viên. Hầu hết giáo viên tiểu học đều trông chờ quy định mới của cấp trên về mức đóng góp học phí mới, trên cơ sở đó có cơ chế, chính sách phù hợp đối với giáo viên.           

Nhóm PV xã hội