Hoạt động thẩm định giá tài sản- Yêu cầu chuyên nghiệp hoá
Định giá tài sản là một trong các hoạt động quan trọng của ngành ngân hàng nhằm xác định chính xác giá trị các tài sản cầm cố, thế chấp, bảo lãnh. Tuy nhiên, hầu hết ngân hàng hoặc chi nhánh ngân hàng mới chỉ có một bộ phận định giá tài sản với một số cán bộ phòng tín dụng làm công tác này.
Phòng tín dụng vừa thẩm định khoản vay, vừa thẩm định tài sản. Điều này dẫn đến sự thẩm định giá có phần nghiêng về ý kiến chủ quan của cá nhân người định giá hoặc một nhóm người định giá. Trong nhiều trường hợp, người vay vốn muốn vay được số tiền cao phải quan hệ tốt với cán bộ làm công tác thẩm định giá, nếu không sẽ bị xác định giá trị tài sản thấp hơn thực tế. Đây cũng là kẽ hở để tội phạm tham nhũng nảy sinh. Thực tế thời gian qua, một số ngân hàng bị những khoản nợ khó đòi, nợ quá hạn…một phần, bởi công tác thẩm định giá không tốt, do trình độ non kém của nhân viên hoặc do vụ lợi, cho vay vượt quá giá trị tài sản thế chấp.
Để tránh tình trạng trên, một số ngân hàng như Ngân hàng TMCP Hàng hải, Ngân hàng Quốc tế…quy định khá chặt chẽ về thẩm quyền của các chi nhánh như giới hạn tài sản được định giá. Ngân hàng TMCP Hàng hải quy định, những khoản vay có giá trị hơn 300 triệu đồng, chi nhánh phải trình ngân hàng trung ương thẩm định. Những tài sản đặc biệt khó định giá như kim cương, đá quý…ngân hàng trung ương phải thuê công ty tư vấn chuyên ngành thẩm định giá như các công ty kiểm toán. Thời gian tới, Ngân hàng TMCP Hàng hải tính đến việc thành lập một phòng thẩm định giá chuyên biệt. Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) là một trong những ngân hàng sớm nghĩ đến việc chuyên nghiệp hoá hoạt động thẩm định giá, thành lập Công ty Thẩm định giá Địa ốc Á Châu (AREV) cách đây hai năm. AREV chuyên cung cấp các dịch vụ về thẩm định giá tài sản, lúc đầu, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực định giá bất động sản như quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất. Dần dần, công ty mở rộng hoạt động định giá máy móc thiết bị: dây chuyền thiết bị công nghiệp, thiết bị y tế, phương tiện vận chuyển, thiết bị thể thao, thiết bị chuyên dùng. Bên cạnh đó, công ty còn thẩm định giá trị doanh nghiệp bao gồm cả giá trị hữu hình như tổng tài sản của công ty, tài sản đầu tư, tài sản tài chính và giá trị vô hình: thương hiệu, quyền khai thác, quyền sở hữu trí tuệ…
Trong tiến trình hội nhập và phát triển của nền kinh tế, hoạt động thẩm định giá ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc xác định giá trị tài sản của các cá nhân, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp khi tham gia vào giao dịch vay vốn và các quan hệ kinh tế khác. Chuyên nghiệp hoá hoạt động thẩm định giá của ngân hàng sẽ góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng phục vụ, hiện đại hoá hoạt động ngân hàng.
Minh Châu