Hoạt động luật sư tràn lan vi phạm ở Bà Rịa - Vũng Tàu
“Qua thanh tra 31 tổ chức hành nghề luật sư (LS) thì có 24 tổ chức vi phạm pháp luật ở các mức độ khác nhau (chiếm tỷ lệ 77,4%)”. Con số này là “cảnh báo đỏ” cho việc quản lý hoạt động LS ở BR-VT nói riêng và cả nước nói chung.
Vi phạm “muôn hình, vạn trạng”
Với lý do, “hiện các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm trên địa bàn tỉnh BR-VT chưa bán loại bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho LS”, đến nay, chỉ riêng ở BR-VT còn có 30 tổ chức hành nghề LS không hề thực hiện nghĩa vụ mua bảo hiểm cho LS của tổ chức mình. Nhưng cũng hoạt động trên địa bàn BR-VT, VPLS Tường Trương Xuân Tám lại có thể thực hiện nghĩa vụ này. Điều đó cho thấy, nhiều tổ chức hành nghề LS chưa thực sự có ý thức về trách nhiệm nghề nghiệp, cũng như chưa tự giác tuân thủ pháp luật, chứ không phải do vì thị trường không có sản phẩm bảo hiểm phù hợp với yêu cầu.
Vi phạm phổ biến của các tổ chức hành nghề LS là hợp đồng dịch vụ pháp lý không được làm thành văn bản. Theo các tổ chức hành nghề LS có vi phạm, lý do để họ bỏ qua qui định này là vì đó là các dịch vụ tư vấn pháp luật, có trường hợp khách hàng đến làm việc trực tiếp tại Văn phòng, có trường hợp tư vấn qua điện thoại hoặc qua thư điện tử mà số tiền thù lao của LS quá nhỏ, chủ yếu có mức dưới 200.000 đồng.
Có lập thành văn bản thì nhiều hợp đồng dịch vụ pháp lý lại không đầy đủ nội dung chính như thiếu nội dung về quyền, nghĩa vụ các bên; trách nhiệm do vi phạm hợp đồng; Phương thức giải quyết tranh chấp.
Thậm chí, nhiều hợp đồng còn có nội dung trái pháp luật như 34 hợp đồng pháp lý của LS.Bùi Thanh Tường (Trưởng Văn phòng LS Thiên Tường). Các hợp đồng này bị xác định là vi phạm quyền của người khiếu nại với nội dung "...Bên A (khách hàng) cam kết không được đơn phương đình chỉ hợp đồng trong bất kỳ trường hợp nào; không được rút đơn khiếu nại...".
Ngay trong việc tính thù lao LS, nhiều tổ chức cũng “nhập nhằng”, không đúng theo hợp đồng dịch vụ pháp lý đã được ký kết. VPLS Trần Công Nga đã bị xử phạt vì thu thù lao LS với số tiền là 12 triệu đồng dù Hợp đồng với khách hàng không thoả thuận số tiền thù lao LS.
Sự “tắc trách” này của các tổ chức hành nghề LS có thể gây hậu quả lớn nếu xảy ra các tranh chấp. Lúc đó, người chịu thiệt sẽ là những khách hàng bởi họ không có bằng chứng để bảo vệ quyền lợi. Bên cạnh đó, thiếu các hợp đồng bằng văn bản cũng khiến việc tính toán doanh thu, thuế thu nhập của các tổ chức hành nghề LS được “giản lược”, gây thất thu thuế cho Nhà nước.
“Kẽ hở” từ chính công tác quản lý
Trao đổi với PLVN, ông Hoàng Quốc Hùng – Phó Chánh Thanh tra Bộ Tư pháp – bày tỏ lo ngại về chất lượng hoạt động LS bởi “họ (LS) là những người hoạt động trong lĩnh vực pháp luật mà lại có nhiều vi phạm pháp luật, kể cả những qui định pháp luật đơn giản nhất, hay những qui định pháp luật liên quan đến chính hoạt động LS”.
Những sai sót, vi phạm pháp luật của các tổ chức hành nghề LS trên địa bàn tỉnh chưa được phát hiện, khắc phục và chấn chỉnh kịp thời, một phần được xác định là do Sở Tư pháp tỉnh chưa quản lý chặt chẽ, chưa thực sự nghiêm túc thực hiện kiểm tra và biện pháp xử lý đối với các vi phạm.
Bên cạnh đó, trong khi Đoàn LS tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu còn có hiện tượng buông lỏng quản lý đối với tổ chức và hoạt động của LS thì bản thân Sở cũng đã “bỏ lọt”, chưa “tận dụng” đúng vai trò tự quản của Đoàn LS. Do vậy, hai bên thiếu phối hợp chặt chẽ để kiểm tra, phát hiện, xử lý kịp thời những tổ chức hành nghề LS và LS có sai phạm. Thậm chí, còn để tình trạng, “số lượng các tổ chức hành nghề LS và LS hành nghề với tư cách cá nhân theo báo cáo của Đoàn LS không phù hợp với số lượng mà Sở Tư pháp đã cấp Giấy đăng ký hoạt động và hiện đang quản lý”.
Đã đến lúc, hoạt động LS tại BR-VT nói riêng và trên cả nước nói chung cần những biện pháp “rắn” để được đưa vào "qui lát". Trong đó, biện pháp thiết thực theo Thanh tra Bộ Tư pháp là mở các lớp tập huấn về phương pháp quản lý tổ chức hành nghề LS cho người đứng đầu các tổ chức hành nghề LS; tăng cường công tác giám sát, thanh kiểm tra ở các cấp, đặc biệt là thanh tra chuyên ngành về tổ chức và hoạt động của các tổ chức hành nghề LS trên toàn quốc; tăng cường sự phối hợp giữa Sở Tư pháp và Đoàn LS, tuyên truyền về hoạt động nghề nghiệp của LS trong xã hội...
Huy Anh