Hoạt động chất vấn của Quốc hội có đổi mới và thực chất hơn

Hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn trong kỳ họp lần này với sự có mặt của 95,7% tổng số đại biểu Quốc hội, hầu hết các vị Bộ trưởng, trưởng ngành là thành viên của Chính phủ, sự tham gia của các đồng chí nguyên là lãnh đạo Đảng, Nhà nước. 255 chất vấn bằng văn bản của 125 đại biểu ở 50 đoàn đại biểu và 106 lượt ý kiến trong số 146 đại biểu đăng ký chất vấn, trao đổi trực tiếp tại Hội trường.

Không khí chất vấn và trả lời chất vấn như nhiều vị đại biểu Quốc hội đã nhận xét là thực sự dân chủ, thẳng thắn, xây dựng và trách nhiệm. Hoạt động hỏi và trả lời nhìn chung đã vào đúng trọng tâm, ngắn gọn hơn, có tranh luận khá liên tục, sôi nổi. Qua đó một số vấn đề lớn cơ bản đã được làm rõ thêm ở nhiều góc độ, giúp mọi người hiểu sâu hơn về thực chất, nguyên nhân của vấn đề, thấy rõ hơn trách nhiệm của người được chất vấn và cả người chất vấn.
Nhiều vị đại biểu Quốc hội đã nắm bắt sát thực tiễn, lắng nghe kiến nghị của cử tri và nghiên cứu khá sâu để nêu những câu hỏi sắc sảo và theo sát các vấn đề thảo luận để tranh luận, trao đổi đến cùng. Nhiều vị Bộ trưởng, trưởng ngành đã chuẩn bị công phu, kỹ lưỡng để trả lời một cách nghiêm túc, chân thành, thẳng thắn nhận trách nhiệm không né tránh, đùn đẩy.

Kỹ năng chất vấn và trả lời chất vấn cũng có bước được nâng lên, hầu hết đều không đọc văn bản, hỏi và trả lời đều tập trung hơn theo một số nhóm vấn đề đã được lựa chọn. Tính trao đổi, đối thoại lần này tiến bộ hơn, chất vấn theo nhóm vấn đề rõ nét hơn, bước đầu khắc phục được tình trạng tản mạn, dàn trải. Việc báo cáo tình hình giải quyết kiến nghị của cử tri là một nét mới của kỳ họp này, góp phần gắn kết, củng cố hơn nữa mối liên hệ của hoạt động Quốc hội, các vị đại biểu Quốc hội với cử tri và nhân dân cả nước.

Chủ tịch Nguyễn Phú Trọng cho rằng, bên cạnh mặt được ấy, vẫn cần tiếp tục đổi mới, cải tiến, nâng cao chất lượng và hiệu quả của hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn. Nội dung một số câu hỏi vẫn chưa thật tập trung theo nhóm vấn đề đã xác định, một số vấn đề chưa được phân tích đến nơi đến chốn. Vẫn còn những trường hợp hỏi dài, hỏi không rõ ý, hỏi ra ngoài chủ đề đang tập trung hay vẫn còn những trường hợp trả lời theo kiểu giải thích chi tiết. Đó là điều các đại biểu cần rút kinh nghiệm, cải tiến để tiếp tục nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động chất vấn.
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng khẳng định chất vấn là vấn đề cần thiết và quan trọng nhưng hậu chất vấn còn quan trọng hơn, bởi vì đây là khâu thực hiện và kiểm nghiệm hiệu quả của hoạt động chất vấn. Vì vậy, Chủ tịch đề nghị các thành viên Chính phủ nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến của đại biểu Quốc hội, sớm triển khai thực hiện các giải pháp, các lời hứa, thực hiện tốt các nhiệm vụ thuộc chức trách của mình, tích cực khắc phục những hạn chế trong công tác quản lý, điều hành kinh tế, xã hội và báo cáo với Quốc hội tại kỳ họp sau.
Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, các đoàn đại biểu Quốc hội, các đại biểu Quốc hội theo phạm vi chức trách của mình theo dõi việc thực hiện các giải pháp mà các vị được chất vấn đã nêu ra, tiếp tục quan tâm đến hoạt động của Chính phủ, các bộ ngành và sớm gửi các chất vấn giữa hai kỳ họp đến Ủy ban thường vụ Quốc hội để tổng hợp gửi đến các vị có trách nhiệm trả lời giữa hai kỳ họp của Quốc hội.
Chủ tịch đề nghị với Quốc hội cho phép Ủy ban Thường vụ Quốc hội được tiếp tục tổ chức một số phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội giữa hai kỳ họp trên cơ sở danh sách một số Bộ trưởng, thành viên Chính phủ hoặc người đứng đầu nhận được chất vấn nhưng chưa có điều kiện trả lời chất vấn tại kỳ họp này. Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội, các đoàn đại biểu Quốc hội cũng xin được làm thí điểm tổ chức một số cuộc làm việc, điều trần, thảo luận báo cáo, trao đổi những việc đang làm. Đây cũng là một hình thức giám sát thuộc nội dung chất vấn và trả lời chất vấn tại kỳ họp này và thuộc phạm vi của Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội.