Hoang mang mê tín mùa thi

Ám ảnh câu phán từ click chuột

Trên TikTok, Facebook, YouTube, các “buổi livestream bói bài tarot thi đỗ”, “xem lá số tử vi mùa thi”, hay “dự đoán ngày thi cát hung” xuất hiện nhan nhản, thu hút hàng triệu lượt xem và tương tác. Các nền tảng mạng xã hội bỗng trở thành “đền đài số” với đủ loại “cô đồng online”, “thầy tarot”, “thầy tử vi AI”, sẵn sàng phán đoán vận may - xui, bài thi dễ - khó, ngành học có hợp mệnh hay không…

Chỉ cần một cú click chuột hay một lần vuốt điện thoại, hàng nghìn học sinh đang chuẩn bị thi tốt nghiệp THCS, THPT và xét tuyển đại học rơi vào vòng xoáy hoang mang tâm lý. Nguyên nhân không đến từ đề thi thử, cũng chẳng từ học lực, mà đến từ… lời phán của các “thầy bói online”.

Phạm Mai Hoa - học sinh lớp 12 Trường THPT Đống Đa (Hà Nội) kể, em bắt đầu xem bói bài tarot trên TikTok từ tháng 4. “Ban đầu là tò mò, sau thì ngày nào cũng “mở bài” để xem. Người ta nói em sẽ bị rớt vì không đủ nghị lực. Em bị ám ảnh câu đó suốt, học hành mất tập trung, ngủ cũng mơ thấy mình rớt đại học”.

Trường hợp của Đặng Ngọc Chung, 15 tuổi (Bắc Ninh) chuẩn bị thi tốt nghiệp THCS còn nghiêm trọng hơn. Chung từng là học sinh giỏi, điểm thi thử luôn trên 8, nhưng sau khi bị một thầy tarot “phán online” rằng “năm nay mệnh không tốt, thi trượt là chắc”, em sợ đến mức mất ngủ, ăn không ngon, xin bố mẹ cho nghỉ ôn thi một tuần để “giải xui”. Chung kể: “Em thấy bạn bè đi xem bói hết, mình cũng thử. Nhưng sau khi bị phán trượt, em như rơi vào hố đen. Mỗi lần mở sách lại nhớ đến lời bói, không còn tin vào chính mình.”

Trên các diễn đàn học sinh như Facebook, TikTok, hàng trăm clip chia sẻ “mẹo cầu đỗ thi” như ngậm hạt sen thi nhớ bài, đeo bùa tỳ hưu thi dễ đạt điểm cao, chép dòng chữ chú bùa vào giấy đỏ, mang vào phòng thi để may mắn… Một số clip thu hút hàng trăm nghìn lượt xem và chia sẻ, khiến tâm lý nhiều học sinh bị dao động. “Em từng đọc được bài hướng dẫn dùng hoa sen khô đeo cổ tay thi cho đỗ. Em làm thử nhưng rồi hoang mang hơn. Cảm giác lệ thuộc tâm linh lại làm em thiếu tự tin”, một thí sinh trường THPT tại quận Cầu Giấy (Hà Nội) nói. Sự lệ thuộc mù quáng ấy không giúp các em bình tĩnh hơn trong kỳ thi, mà ngược lại, tạo ra sự bất ổn về tâm lý, lo sợ thất bại vì… “lỡ hôm ấy quên không mang sen đi”.

Hoàng Thị Hoa, thí sinh thi tốt nghiệp THPT làm theo thầy bói online mang giấy đỏ có ghi các dòng chữ bùa chú vào thi. Giấy đỏ lá bùa này, Hoa đã mua ở trên mạng với giá 1 triệu đồng của một thầy bói. May mắn, Hoa được các bạn nhắc nhở không được mang bất cứ giấy tờ, tài liệu vào phòng thi nếu không sẽ bị đình chỉ thi và động viên Hoa vững tin vào kiến thức mình đã được học. Hoa nghe theo lời khuyên của các bạn và làm bài thi tốt mà không bị lệ thuộc vào tờ giấy đỏ bùa chú kia. Giờ đây, khi đã đỗ Đại học Ngoại ngữ, Hoa không khỏi rùng mình khi nhớ tới mình từng là nạn nhân của sự mê tín.

Điểm số thực sự nằm trong tay người cầm bút

Trên thực tế, không ít phụ huynh cũng tiếp tay cho con bằng cách… khuyến khích xem bói, “cho đỡ lo”. Một số người vì sợ con thi trượt, đã chủ động đưa con đến để các “thầy phán”, hoặc âm thầm gửi ngày sinh để xin quẻ dù con không hề mong muốn. Hiện tượng “dịch vụ tâm linh mùa thi” cũng nở rộ: từ viết sớ cầu thi (giá 100.000 - 500.000 đồng/bài), đến “lập đàn đỗ đạt trọn gói” (giá 5 - 10 triệu đồng), “bút thi may mắn” giá hàng trăm nghìn… khiến không ít gia đình bị tiêu tốn một khoản tiền không nhỏ. Thay vì giúp con bình tĩnh, phụ huynh lại làm tăng nỗi sợ hãi vô hình.

Chị Hoàng Tố Nga 40 tuổi (Hà Nội), phụ huynh có con thi tốt nghiệp THCS năm nay chia sẻ: “Ban đầu chỉ định đi lễ để cầu an cho con. Nhưng người ta đồn thầy này xem bói sen linh lắm, tôi cũng tò mò. Sau vài lần, tôi mất gần 10 triệu cho việc lập đàn, mua lễ và “bùa thi nhớ bài”. Nhưng sau nghĩ lại thì thấy như bị mê muội”… Chính nỗi lo lắng quá mức, cộng với áp lực kỳ vọng, đã khiến không ít phụ huynh sa vào vòng xoáy cầu may - giải hạn, mù quáng đặt niềm tin vào “thế lực vô hình” mà không rõ ai kiểm chứng.

TS. Trần Văn Hùng - nhà nghiên cứu văn hóa dân gian, nhận định: “Các phụ huynh và thí sinh cần phân biệt rõ giữa tâm linh văn hóa và mê tín lừa đảo. Cầu may, dâng hương, xin chữ tại các đền, chùa là nét văn hóa truyền thống, giúp mọi người trấn an tâm lý trước những thời khắc quan trọng. Trong thời điểm áp lực cao, mọi người thường tìm đến những điều thiêng liêng như một chốn nương tựa tinh thần. Nghi thức thắp nhang, xin chữ, đọc lời khấn… dù không có tác động trực tiếp đến kết quả thi, nhưng có thể giúp tâm trí bình tĩnh hơn, từ đó làm bài hiệu quả hơn. Nhưng khi bị thương mại hóa, gắn với các yếu tố: bói toán, yểm bùa, lập đàn lễ, giải hạn thì đó là hành vi lợi dụng tâm linh để trục lợi, thậm chí có dấu hiệu lừa đảo mê tín dị đoan.

Theo các bác sĩ tại Bệnh viện Tâm thần Trung ương, trong tháng 5, tháng 6, số lượng học sinh lớp 12 đến khám do lo âu, hoảng loạn vì xem bói online mùa thi tăng rõ rệt. Có em học sinh ở tỉnh Ninh Bình nhập viện với biểu hiện mất ngủ kéo dài, không ăn, không nói chuyện với ai. Hỏi ra thì biết em bị một “cô tarot” trên mạng phán là “số không đỗ đại học”. Khi học sinh rơi vào trạng thái căng thẳng mùa thi, các em dễ tìm đến nơi có lời giải nhanh, ngắn gọn - và bói toán đáp ứng điều đó. Nhưng hệ quả là các em bị điều khiển bởi người xa lạ, mất niềm tin vào bản thân, không còn tập trung vào học tập nữa. Có không ít em cho rằng mình học cũng vô ích. Một số trường hợp khác dù chưa đến mức bệnh lý nhưng cũng ảnh hưởng tinh thần nghiêm trọng: lo lắng thái quá, tự ti, rối loạn nhịp sinh học.

Cũng theo TS. Trần Văn Hùng, các trường học cần có cán bộ tư vấn học đường, hoặc hợp tác với trung tâm tâm lý địa phương để giúp các em ổn định tinh thần, tránh sa vào lệ thuộc tâm linh đặc biệt vào thời điểm trước mùa thi chuyển cấp. Trong thời đại số, khi thông tin tràn ngập, cũng là lúc cần biết chọn lọc niềm tin đúng đắn. Khi niềm tin bị đặt sai chỗ, hậu quả không chỉ là tiền bạc mất đi, mà còn là tinh thần lung lay, lý trí nhạt nhòa và cả những giấc mơ tuổi trẻ bị nhuốm màu mê tín.

Thi cử là hành trình gian nan mà mỗi học sinh cần bước đi bằng chính năng lực và ý chí của mình. Những mâm lễ, đàn cúng, bùa chú không thay thế được kiến thức và sự tự tin. Hãy để mùa thi là dịp khẳng định bản thân, chứ không phải là sân khấu cho những kẻ lợi dụng lòng tin của người khác để kiếm tiền một cách phi pháp. Thành công trong thi cử chưa bao giờ đến từ một nén nhang hay bài khấn. Đằng sau mỗi bài thi điểm cao là quá trình học tập nghiêm túc, là giấc ngủ đúng giờ, bữa ăn đủ dinh dưỡng và tinh thần được chuẩn bị kỹ lưỡng. Tâm lý “cầu may” nếu kết hợp với sự chăm chỉ thì không có gì sai. Nhưng nếu biến nó thành sự phụ thuộc, thì nguy cơ rơi vào bẫy mê tín, tốn kém tiền bạc, mất niềm tin vào bản thân là điều khó tránh.

Sau mùa thi, rất nhiều phụ huynh và học sinh nhận ra, cầu nguyện có thể mang lại sự bình an. Nhưng điểm số thực sự - vẫn nằm trong tay người cầm bút. Một tâm thế tự tin, một thái độ nghiêm túc, một tinh thần lạc quan - đó mới là “bùa may” mạnh nhất mà các sĩ tử cần.