Hoàn thiện pháp luật về tổ chức và vận hành bộ máy nhà nước trong kỷ nguyên mới

Phát biểu khai mạc Hội thảo, PGS.TS Nguyễn Văn Quang, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội cho biết, thời gian qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, công cuộc đổi mới tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước đã đạt được nhiều kết quả quan trọng; Hệ thống pháp luật từng bước được hoàn thiện, bộ máy nhà nước ngày càng tinh gọn; hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước từng bước được nâng cao, góp phần quan trọng vào việc giữ vững ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của Nhân dân.

Tuy nhiên, thực tiễn hiện nay cho thấy tổ chức và vận hành bộ máy nhà nước vẫn còn một số bất cập như tình trạng chồng chéo chức năng, nhiệm vụ giữa một số cơ quan, đơn vị; việc phân cấp, phân quyền ở một số lĩnh vực chưa thực sự rõ ràng, đồng bộ; thủ tục hành chính ở nhiều lĩnh vực còn phức tạp, gây khó khăn trong quá trình tổ chức thực hiện; chính quyền địa phương 2 cấp vừa đi vào hoạt động còn nhiều điểm vướng, cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện. Trong khi đó, một số quy định pháp luật còn thiếu tính thống nhất, chưa theo kịp yêu cầu chuyển đổi số, cải cách hành chính và yêu cầu nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia trong bối cảnh mới.

Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, tiến trình chuyển đổi số quốc gia, yêu cầu tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia, cùng với những biến đổi sâu sắc của đời sống kinh tế – xã hội đã và đang đặt ra nhiều vấn đề mới đối với hệ thống pháp luật về tổ chức bộ máy nhà nước.

Theo PGS.TS Nguyễn Văn Quang, Hội thảo được tổ chức nhằm huy động và phát huy tri thức luật học và tri thức liên ngành để nghiên cứu, xây dựng thực hiện nghiên cứu, xây dựng Đề án: “Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới” do Bộ Tư pháp chủ trì. Đồng thời sử dụng hiệu quả tiềm lực khoa học của Trường, tăng cường nghiên cứu khoa học pháp lý và liên ngành, tiếp tục khẳng định vị thế là trung tâm nghiên cứu khoa học pháp lý và liên ngành, tiếp tục khẳng định vị thế là trung tâm nghiên cứu khoa học pháp lý và truyền bá tư tưởng pháp lý hàng đầu của Việt Nam, đóng góp tích cực trong hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật và phục vụ cộng đồng.

Qua đó, PGS.TS Nguyễn Văn Quang tin tưởng với tinh thần khoa học, trách nhiệm và tâm huyết của các quý vị đại biểu, Hội thảo sẽ thu nhận được nhiều ý kiến sâu sắc, có giá trị lý luận và thực tiễn, góp phần phục vụ công tác nghiên cứu, giảng dạy, xây dựng và hoàn thiện chính sách, pháp luật của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Phát biểu tại Hội thảo, TS. Nguyễn Văn Cương, Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp nêu rõ, Hội thảo này là một trong chuỗi các hội thảo phối hợp giữa Trường Đại học Luật Hà Nội và Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý nhằm phục vụ quá trình nghiên cứu, tham mưu xây dựng Đề án chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong tình hình mới.

TS Nguyễn Văn Cương cho rằng, trong bối cảnh thế giới và khu vực tiếp tục biến động nhanh chóng dưới tác động của khoa học công nghệ, chuyển đổi số và thay đổi địa chính trị toàn cầu, việc xây dựng chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật cần đặt ra những bài toán dài hạn về tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước, đồng thời phải dự báo được các yêu cầu quản trị mới trong tương lai.

Vì vậy, TS Nguyễn Văn Cương đề nghị các chuyên gia, nhà khoa học tập trung trao đổi, làm rõ nhiều vấn đề lớn như: xác định lại những chức năng cốt lõi Nhà nước cần thực hiện; phân định hợp lý giữa vai trò của Nhà nước với thị trường, doanh nghiệp và xã hội; tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân công, phối hợp và kiểm soát quyền lực giữa các cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp; phân định rõ hơn thẩm quyền giữa Trung ương và địa phương theo tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

Bên cạnh đó, TS Nguyễn Văn Cương cũng nhấn mạnh yêu cầu nghiên cứu sâu hơn về cơ sở lý luận, triết lý và các giá trị cốt lõi trong thiết kế bộ máy nhà nước Việt Nam giai đoạn mới. Đồng thời lưu ý việc tham khảo kinh nghiệm quốc tế cần được thực hiện có chọn lọc, phù hợp với điều kiện kinh tế, chính trị, văn hóa và thực tiễn phát triển của Việt Nam nhằm xây dựng mô hình tổ chức bộ máy thực sự phù hợp với bối cảnh và yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới.

Tại Hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học đã tập trung trao đổi, chia sẻ về các vấn đề như: những yêu cầu đối với pháp luật về tổ chức và vận hành bộ máy nhà nước trong kỷ nguyên mới; hoàn thiện pháp luật bảo đảm nguyên tắc kiểm soát quyền lực giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp trong điều kiện hiện nay…