Hoàn thiện Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, thúc đẩy kinh tế phát triển
(PLVN) - Tại Hội thảo: “Tham vấn ý kiến định hướng sửa đổi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa” (DNNVV) được Cục Phát triển Doanh nghiệp tư nhân (DNTN) và Kinh tế tập thể (KTTT) - Bộ Tài chính tổ chức sáng 28/1 tại Hà Nội, bà Nguyễn Thị Bích Thủy - Phó Trưởng phòng Hỗ trợ DN (Cục Phát triển DNTN và KTTT) nhận xét, sau 8 năm thi hành, Luật Hỗ trợ DNNVV đã bộc lộ một số điểm hạn chế, do đó cần sửa đổi, bổ sung để tạo “lực đẩy” cho DNNVV và nền kinh tế phát triển.
Cụ thể, theo bà Thủy, những hạn chế đó là: Đồng bộ chính sách còn chậm; Nhiều chính sách chưa thực sự hiệu quả; Tiếp nhận chính sách từ DN còn hạn chế; Quy trình tiếp cận Luật còn nhiều vấn đề cần xem xét; Sự tích cực, đồng đều triển khai còn có sự khác biệt giữa các địa phương; Thiếu các mô hình tốt để có thể nhân rộng... Từ thực tế đó, bà Thủy cho rằng cần phải sửa đổi Luật để cập nhật các chủ trương, chính sách mới trong thời kỳ hội nhập với kinh tế thế giới; Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, đặc biệt khi Việt Nam tham gia hiệp định thương mại quốc tế song phương và đa phương với các quốc gia.
Theo đó, một số điểm cần sửa đổi, bổ sung trong Luật Hỗ trợ DNNVV như: Chuyển từ tư duy Nhà nước hỗ trợ sang dựa trên nhu cầu thực tế, chứ không phải Nhà nước có gì thì hỗ trợ; Rà soát các chính sách hết dư địa để bổ sung các chính sách sát hợp với nhu cầu thực tế; Xây dựng các chính sách dựa trên tinh thần của Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân của Bộ Chính trị; Hỗ trợ đào tạo DNNVV như thế nào cho phù hợp? Nâng cấp Cổng thông tin DN; Làm sao để chuyển giao công nghệ cho DNNVV? Sử dụng Quỹ đầu tư DNNVV sao cho hiệu quả? Đặc biệt, để đạt được mục tiêu 2 triệu DN vào năm 2030, sẽ phải đẩy nhanh quá trình chuyển đổi hộ kinh doanh thành DN. Vậy, có nên tác động vào đối tượng hộ kinh doanh?
Đại diện cho cộng đồng DN, ông Trần Văn Hiển - Hiệp hội DNNVV Việt Nam cho rằng, Quỹ phát triển DNNVV là vô cùng quan trọng để hỗ trợ DN, thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Tuy nhiên, thực tế rất ít DN tiếp cận được nguồn vốn này. Theo ông Hiển, nên quy định tất cả DN đều được tiếp cận nguồn vốn vay, không nên khu biệt một số đối tượng: DN khởi nghiệp đổi mới sáng tạo (ĐMST); DN tham gia chuỗi cung ứng, chuỗi liên kết... Thay vì gián tiếp tiếp cận vốn qua ngân hàng, nên cho DN tiếp cận trực tiếp nguồn vốn vay, với nguồn vốn khống chế dưới 10 tỷ đồng. “Đây là mức vay không quá lớn nên rủi ro cũng rất thấp. Và thực tế cho thấy, nợ xấu không tập trung ở những khoản vay dưới 10 tỷ đồng. Với mức vay này, lãi suất cũng không phải là vấn đề lớn với DN, họ có thể dễ dàng trả lãi hàng năm, thậm chí trả cả vốn trong thời gian ngắn” - ông Hiển khẳng định.
Từ nhu cầu thực tiễn của cộng đồng DN, bà Nguyễn Thu Hương - Tổng Giám đốc Netviet AI; Ban Chấp hành Câu lạc bộ Đầu tư & Khởi nghiệp Doanh nhân trẻ Việt Nam cho rằng, cần có những điều chỉnh mang tính đột phá để các chính sách trong Luật Hỗ trợ DNNVV thực sự đi vào đời sống. Theo đó, bà đề xuất hai nội dung trọng tâm: Thứ nhất, ĐMST cần bắt đầu ngay từ chính hoạt động tư vấn, hướng dẫn và truyền thông chính sách của Bộ Tài chính. Trong bối cảnh dữ liệu số đã và đang được liên thông giữa các cổng thông tin, ngay từ thời điểm DN được thành lập, có thể cấp một cổng thông tin chuyên biệt của Bộ, tích hợp trợ lý AI nhằm hỗ trợ tra cứu văn bản pháp luật, nghị định, thông tư và trả lời trực tiếp các câu hỏi phát sinh trong quá trình hoạt động. Cách làm này không chỉ giúp DN nhanh chóng nắm bắt đầy đủ thông tin cần thiết, hạn chế rủi ro sai sót, mà còn góp phần giảm tải đáng kể khối lượng công việc cho các cơ quan quản lý nhà nước, nâng cao hiệu quả phục vụ.
Thứ hai, liên quan đến các nguồn lực tài chính cho ĐMST, bà Hương chỉ ra thực tế, nhiều DN khoa học và công nghệ hiện nay tiếp cận các quỹ nước ngoài với tốc độ giải ngân nhanh, trong khi hệ thống các quỹ ĐMST trong nước khá dồi dào nhưng thủ tục còn phức tạp, thiếu sự rõ ràng và thống nhất, khiến tỷ lệ DN tiếp cận được nguồn vốn chưa đạt như kỳ vọng. Từ đó, bà kiến nghị các cơ quan quản lý xem xét theo hướng thông thoáng hóa thủ tục, chuẩn hóa và minh bạch quy trình, tạo điều kiện để DN tận dụng tốt “thời điểm vàng” phát triển, phát huy vai trò “đòn bẩy” của khoa học công nghệ vào sản xuất, kinh doanh.