Hoàn thiện khung pháp lý phát triển công nghiệp trọng điểm

Theo Bộ Công Thương, dự thảo Luật gồm 58 điều, được bố cục thành 11 chương, quy định về phát triển thị trường, nhà đầu tư chiến lược, chuỗi cung ứng, năng lực công nghiệp trong nước, nguồn lực tài chính, tổ hợp công nghiệp trọng điểm, công nghiệp ngoài khơi và công nghiệp vật liệu chiến lược.

Dự thảo điều chỉnh các nội dung về ngành, lĩnh vực công nghiệp trọng điểm; chính sách ưu đãi, hỗ trợ; phát triển doanh nghiệp và nhà đầu tư chiến lược; công nghiệp ngoài khơi, vật liệu chiến lược, đất hiếm; Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp chiến lược và Tổ hợp công nghiệp trọng điểm.

Các ngành công nghiệp trọng điểm gồm công nghiệp vật liệu, chế biến khoáng sản chiến lược, luyện kim, cơ khí chế tạo, thiết bị năng lượng, sản xuất ô tô, đóng tàu và công trình biển, hóa chất cơ bản và công nghệ cao, điện tử và bán dẫn. Các lĩnh vực trọng điểm gồm công nghiệp hỗ trợ, đường sắt, môi trường và công nghiệp ngoài khơi.

Theo Bộ Công Thương, dự thảo được xây dựng trên cơ sở 2 chính sách đã được Chính phủ thông qua tại Nghị quyết số 82/NQ-CP ngày 3/4/2026, gồm: khuyến khích sản xuất, chế tạo trong nước các sản phẩm công nghiệp trọng điểm và phát triển công nghiệp hỗ trợ; không làm phát sinh chính sách độc lập ngoài phạm vi đã được thông qua.

Trong đó, chính sách khuyến khích sản xuất, chế tạo trong nước được cụ thể hóa qua các cơ chế phát triển thị trường, thu hút nhà đầu tư chiến lược, phát triển năng lực công nghiệp, huy động nguồn lực tài chính, hình thành các tổ hợp công nghiệp trọng điểm, phát triển công nghiệp ngoài khơi và vật liệu chiến lược.

Dự thảo đề xuất nhiều cơ chế tạo thị trường ban đầu cho sản phẩm, dịch vụ công nghiệp trọng điểm như đơn hàng đầu tiên, cam kết thị trường tối thiểu, lựa chọn nhà thầu, phát triển tổng thầu EPC và kết nối cung - cầu, thúc đẩy xuất khẩu. Đồng thời, quy định cơ chế thu hút nhà đầu tư chiến lược gắn với các cam kết về nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, phát triển nhân lực, sản xuất trong nước và doanh nghiệp Việt Nam.

Đối với công nghiệp hỗ trợ, dự thảo tập trung xây dựng hệ thống nhà cung ứng nội địa, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam về vốn, máy móc, công nghệ, nghiên cứu và phát triển, nhân lực, tiêu chuẩn, chứng nhận và kết nối thị trường. Doanh nghiệp đầu chuỗi và nhà đầu tư chiến lược phải có kế hoạch phát triển nhân sự chủ chốt người Việt Nam, doanh nghiệp spin-off và chuỗi cung ứng trong nước.

Đối với công nghiệp ngoài khơi và vật liệu chiến lược, dự thảo tập trung phát triển năng lực nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, tích hợp, vận hành, bảo dưỡng; phát triển chuỗi giá trị đất hiếm, chế biến sâu, tách chiết, tinh luyện, luyện kim, sản xuất vật liệu, dự trữ và tái chế, đồng thời bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng…

Phát biểu kết luận, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, rà soát và hoàn thiện hồ sơ Dự án Luật Công nghiệp trọng điểm trên các phương diện về phạm vi điều chỉnh, chính sách, tính thống nhất, tính khả thi và kỹ thuật lập pháp.

Bên cạnh đó, cơ quan chủ trì soạn thảo cần tiếp tục rà soát Dự thảo Luật với các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước; bảo đảm thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành, kịp thời xử lý những nội dung còn có thể gây vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện; rà soát các quy định để bảo đảm phù hợp với các cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên.