Hoa vẫn nở và chim vẫn hót

Truyện ngắn của Nguyễn Đình Tú

Đoàn quyết định mang con chòe than đến cho Vũ.

Con than này Đoàn được một người quen ở quê cho, nhưng nuôi một thời gian, thấy nó chả lớn gì cả, lại dát, thấy người là cứ rúm lại ở góc lồng. Vũ ở một mình trong căn hộ nhỏ, có khoảnh sân hẹp. Vũ đặt ở khoảng sân này chục chậu cây cảnh. Cũng chả tươi tốt gì. Đoàn cũng góp vào góc sân ấy một bụi tầm xuân. Chậu tầm xuân Đoàn cũng được người ta tặng, nhưng để trên ban công tầng hai mãi chả thấy lớn, hoa ra một lần duy nhất rồi tàn, nên bê cả chậu đến nhà Vũ.

 

Đoàn chơi với Vũ từ hồi sinh viên, dù hai người học khác khoa. Ra trường Đoàn làm ở ngành ngân hàng, còn Vũ làm biên tập viên ở một nhà xuất bản.

Mấy hôm nay Đoàn đến ở nhà Vũ. Vũ tháp tùng sếp đi dự Hội chợ sách ở nước ngoài, nhờ Đoàn ghé qua trông nhà và cho chim ăn. Con chòe than của Đoàn vào tay Vũ một thời gian trông có khả dĩ hơn nhưng vẫn dát, chưa chịu hót một lần nào. Chích chòe là loại chim khó gần gũi với người, vì thế Vũ phải lấy áo che khoảng hai phần ba lồng. Vũ bảo: “Nuôi con chim của ông vất vả quá. Tôi phải mua bột làm sẵn đóng gói hiệu A-vầy cho nó ăn cùng với sâu tươi và cào cào, đến khi thay lông thì lại cho ăn bột phượng hoàng với trứng kiến. Con chòe than này tham ăn lắm, hy vọng một thời gian nữa nó sẽ quen dần, bớt dát, mau thuần. Tôi đi nửa tháng ông đừng để nó đói đấy nhé”.

 

Đoàn chỉ định ghé qua nhà Vũ một lát, tưới cây và cho chim ăn xong rồi về. Nhưng vào ngày nghỉ cuối tuần, lại đang bực mình với ông bô bà bô về chuyện mấy đám “mối lái” bất thành nên ngủ luôn ở lại không về nữa. Sáng hôm sau Đoàn thức dậy bởi tiếng gõ cửa gấp gáp. Một người phụ nữ trạc ngoài bốn chục tuổi thò đầu vào. “Ô, chú Vũ đâu rồi?”. Đoàn đang ngái ngủ, đưa mắt nhìn người phụ nữ lạ với ánh mắt không mấy thiện cảm. Chị ta trông nhàu nhĩ, răng vổ trầy vổ trật, ngón tay ngón chân dài ngoằng, gầy guộc. “Nó đi công tác rồi”, Đoàn đáp. “Thế hử. Tôi mua xôi sáng cho chú ấy đây. Mọi khi chú ấy vẫn nhờ tôi mà. Thôi, chú ấy không có nhà thì chú ăn vậy”. Đoàn cầm nắm xôi bọc trong túi nilông rồi nhanh chóng khép cửa lại.

 

Định lên giường ngủ tiếp nhưng đầu óc đã tỉnh hẳn, Đoàn đành gấp chăn chiếu lại, ra sau nhà làm vệ sinh. Đồng hồ chỉ hơn tám giờ. Đoàn dắt xe ra khỏi nhà, định bụng ra phố làm bát phở, nhấm nháp ly cà phê rồi ghé về qua nhà tí cho ông bà bô thấy mặt. Vừa mở cửa ra thì Đoàn lại gặp người phụ nữ lúc nãy. Chị ta đang dắt một bà lão khoảng hơn bảy chục tuổi đi ngang qua cửa nhà Vũ. Bà lão mặt mũi nhăn nhúm, tóc bạc trắng, đi lại rất vất vả. Toàn thân bà lão rung rung, hai chân run run dò dẫm bước, hai bàn chân nhích đi từng tí một. Chị phụ nữ nhìn Đoàn cười rất tươi, bảo: “Chú lại đi hở? Trưa nay có ăn cơm không, tôi nấu cho?”. Đoàn lắc đầu: “Cám ơn chị, tôi đi không biết khi nào về”. Nói xong Đoàn lên xe, rú ga, vọt khỏi con ngõ nhỏ.

 

Mãi chiều Đoàn mới quay lại nhà Vũ. Đã muốn làm lành nhưng ông bô bà bô Đoàn chỉ càng làm cho Đoàn bực mình thêm. Thế thì đi luôn mấy ngày liền cho hai cụ khốt biết mặt. Đoàn lấy thêm vài cái quần áo cho vào cốp xe, khoác cặp đựng laptop vào người rồi phóng đến nhà Vũ. Đoàn dừng xe ở quán nước đầu ngõ. Vào ngồi làm chén trà chát, hút điếu thuốc đã! Quán vắng khách. Bà chủ quán đã quen mặt Đoàn hỏi: “Chú Vũ lại đi công tác hả?”. Đoàn gật đầu. “Tôi bảo thật nhá, hai chú rủ nhau lấy vợ đi, ngoài ba mươi cả rồi, sau này cha già con cọc là khổ lắm”. Đoàn ngó lơ ra chỗ khác. Rõ chán. Đã không muốn nói tới chuyện này, phải bỏ nhà đến đây ở cho đỡ nhức đầu lại gặp ngay phải bà già lắm chuyện.

 

Ánh mắt ngó lơ của Đoàn lại bắt gặp dáng đi của người phụ nữ lúc sáng. Chị ta đang dìu bà lão tóc bạc lê từng bước vào trong ngõ. Đoàn nhìn theo cho đến khi hai người bước vào trong nhà. Hóa ra họ ở ngay cạnh nhà Vũ. Thấy Đoàn cứ nhìn theo hai người phụ nữ hàng xóm, bà hàng nước bảo: “Khổ, bị xuất huyết não đấy, mười năm nay rồi, tưởng chết mà chả chết cho, bây giờ lẫn lắm, cứ mơ mơ màng màng toàn những chuyện không đâu?”. Đoàn hỏi: “Cái chị đi cùng là con gái bà ấy à?”. “Không phải đâu, đó là con bé ô sin đấy. Bà cụ có mấy đứa con khá giả lắm, sống ở trên phố cả, chúng nó thuê con ô sin này cũng gần chục năm nay rồi. Hơi dở người một tí nhưng mà tốt tính lắm”. Ra thế. Không ngờ Vũ có một bà hàng xóm xuất huyết não sống dựa vào cô ô sin dở hơi. “Cô ấy không chồng con gì à?”. Đoàn hỏi. “Nó quê ở mãi miền trong, cũng có chồng, nhưng chồng nó bỏ đi lấy vợ hai rồi. Nó có một đứa con gái, mười ba mười bốn tuổi gì đấy, nhưng mà bị câm, bây giờ ở với bà ngoại. Nó làm thế này nuôi ăn rồi mà lương vẫn một triệu một tháng đấy chú ạ. Tiền ấy nó gửi về cho bà cụ nuôi con. Xấu xí thế mà mấy ông xích lô đầu phố kia thích lắm. Có người theo đuổi mấy năm rồi mà nó vẫn không đồng ý đấy”.

Đêm hôm đó Đoàn đang ngồi xem trận bóng tranh cúp C1 châu Âu thì lại có tiếng đập cửa. Chị ô sin nhà bên hớt ha hớt hải: “Chú ơi, chú sang xem hộ tôi với, bà bị làm sao ấy”. Đoàn hỏi: “Chị gọi cho các con của bà cụ chưa?”. “Rồi, dưng mà cả mấy gia đình các cô chú ấy đang đi nghỉ mát. Ôi, tôi run quá, bà cấp cứu nhiều lần rồi, dưng mà lần này tôi thấy bà lạ lắm”. Đoàn khoác thêm cái áo rồi chạy vội sang nhà hàng xóm. Bà cụ đang co giật trên giường. Đoàn bảo với chị ô sin: “Tôi gọi xe cấp cứu đưa bà cụ vào bệnh viện nhé?”. Chị ô sin luống cuống: “Mọi khi tôi chỉ báo với anh con trai bà, sau đó anh ấy gọi cho bác sĩ, nhưng hôm nay anh ấy đi xa tôi chả biết đâu mà lần”. Đoàn chưa biết tính thế nào thì chị ô sin bỗng hô lên: “Ô, bà tỉnh rồi…”. Đoàn cùng chị ô sin chạy bổ lại giường. Đúng là bà cụ đã ngừng co giật, ánh mắt mở ra he hé nhìn Đoàn. “Tôi lại sống rồi à?”, giọng bà cụ thoát ra như từ một cõi hư vô nào đó vọng về. “Bà làm con sợ quá, bà có làm sao không, con gọi xe cấp cứu đưa bà vào viện nhé?” - chị ô sin nói như bắn súng liên thanh. “Ông ấy nhà tôi đâu rồi?”. “Ông đang đi làm chưa về. Bà cứ nằm nghỉ đi, lát nữa ông về con sẽ gọi bà”.

 

Đoàn nghe đối đáp giữa hai người mà không hiểu họ đang nói gì? “Bây giờ chị định thế nào?”, Đoàn hỏi chị ô sin, nóng lòng muốn về xem nốt trận bóng đang gay cấn. “Cảm ơn chú. Thế này là bà ổn rồi, không sao đâu, tôi chăm bà lâu tôi biết. Chú về nhé”.

 

Đoàn nhìn hai người phụ nữ với ánh mắt ái ngại rồi quay lưng ra cửa, không quên nói một câu lấy lệ: “Có gì chị cứ gọi tôi nhé?”. Xem hết trận bóng, Đoàn định đi ngủ thì mấy người bạn cùng chơi chứng khoán gọi đi nhậu. Đoàn ô kê ngay, lập tức dắt xe ra khỏi nhà. Đến gần hai giờ sáng hôm sau mới về và đánh một giấc tới gần trưa.

 

Đang định mặc đồ vào rồi ra quán cơm bụi kiếm cái gì đó ăn thì chị ô sin nhà hàng xóm le te bê một cái khay sang. “Tôi chờ mãi mới thấy chú mở cửa. Sáng nay tôi dậy sớm, ra chợ mua con gà nấu cháo cho bà, để dành riêng cho chú một cặp lồng. Chú xơi đi?”. Đoàn đưa tay ra bê lấy khay đồ ăn, miệng không quên cảm ơn người hàng xóm tốt bụng. Vào trong nhà, Đoàn mở cặp lồng ra. Cháo nóng hổi, đặc sánh, tỏa mùi thơm ngầy ngậy. Nhoằng một cái Đoàn đã xơi hết cái đùi gà và cặp lồng cháo. Đoàn bỗng ớ người ra nghĩ ngợi. Sao người hàng xóm lại dành cho mình phần hậu hĩnh thế? Cả một cái đùi gà to tổ bố. Còn bà cụ ăn gì? Chắc cái đùi còn lại? Còn ông cụ thì sao? Mà nhà bên ấy có mấy người nhỉ? Thế này thì phải mua trả lại cho người ta một con gà mới được. Đoàn định bê khay bát đũa ra sau nhà rửa thì chị ô sin đã lại đẩy cửa bước vào. “Chú ăn có vừa mồm không? Để tôi bê ra rửa cho. Ấy, chú cứ để tôi. Tôi làm quen rồi, nhoáy một cái là xong”.

 

Chị ô sin giằng lấy chiếc khay trong tay Đoàn, le te đi ra sau nhà. Có vẻ chị vẫn thường xuyên sang đây đỡ đần Vũ nên mọi thứ trong nhà chị đều thuộc. Đoàn lân la hỏi chuyện:

- Bà cụ đỡ chưa chị?

- Đỡ rồi. Sáng tôi đã đưa bà đi một vòng quanh xóm tập thể dục rồi đấy chứ.

- Thế ông cụ có khỏe không ạ?

- Ông cụ nào? À, ông bên nhà chết rồi. Chết lâu rồi.

Đoàn nheo mày:

- Tôi hôm qua tôi thấy chị và bà cụ nói về ông cụ mà?

Chị ô sin đã rửa xong khay bát đũa, đặt lên thành bếp, rồi quay ra nói:

- Bà bị lẫn chú ạ. Tôi nghe kể, ngày xưa, khi còn sống, ông vẫn bảo bà là ông chỉ hợp với bà thôi, cho nên bà không được chết trước ông, bà mà chết trước thì không ai chăm cho ông cả. Thế rồi bà bị xuất huyết não. Đã tưởng là đi rồi. Hôn mê mấy ngày không tỉnh. Thế mà bà sống lại. Bà bảo bà mơ một giấc mơ lạ lắm. Vì thế nên bà không chết được!

- Mơ gì?

- Cái này thì tôi nghe chính từ miệng bà kể. Bà bảo bà đứng trước một cái hang. Trong hang có mùi trầm phảng phất, có ánh sáng lập lòe như đom đóm, lại có mấy bà bạn cũ từ thủa thiếu thời đứng đó đợi. Lại có nhạc réo rắt vui tai lắm. Tâm trạng mọi người cứ như là đang chuẩn bị đi hội vậy. Bà định bước vào hang thì ông chạy đến giữ tay bà lại. Bà cứ đòi đi. Ông nói nhỏ vào tai bà: “Vào đấy rồi là chết đấy, không ra được đâu. Bà chả hứa với tôi là phải ở lại đi sau tôi cơ mà. Bà đi thế này ai chăm tôi?”. Lúc ấy tự nhiên mấy bà bạn kia chạy lại, mặt mũi sát khí đằng đằng cứ nhất quyết lôi bà vào hang. Bà lấy hết sức bình sinh chống lại. Bà nhớ ra là phải chết sau ông để còn phục vụ ông. Chính thế mà bà mở mắt ra và sống lại đấy.

- Lâu chưa? - Đoàn hỏi

- Lâu rồi. Ngày ấy ông còn sống. Bà ở lại là vì ông. Nhưng rồi được vài năm thì ông cụ lại bỏ bà mà đi trước. Sau ngày ông đi tôi mới về đây làm cho bà. Nhiều lần bệnh bà nguy kịch. Chính lúc đó giấc mơ về chiếc hang đá có mùi trầm kia lại xuất hiện. Và bà lại quyết sống vì nghĩ là ông còn nên chưa được phép chết. Mỗi khi tỉnh lại bao giờ bà cũng hỏi: Tôi lại sống rồi à?

Đoàn thấy gai gai ở sống lưng. Ánh mắt he hé của bà cụ đêm qua nhìn Đoàn như đang lẩn khuất đâu đây. Sức sống của con người kể cũng lạ. Nếu một ngày kia, bà cụ tỉnh táo trở lại, biết là ông chồng mình đã chết, chắc bà sẽ thanh thản nhắm mắt xuôi tay? Còn bây giờ bà sống bằng sự nhầm lẫn. Sống như thế phỏng có ích gì? Mấy đứa con bà chắc cũng đã mệt mỏi về một người mẹ bệnh tật, già nua, lú lẫn, liệu có thực sự cần sự có mặt của bà trên cõi đời này? Cả chị ô sin đáng thương kia nữa? Chăm sóc một người như bà, với đồng lương ấy, liệu chị ta có buồn chán trong sự chịu đựng nghiệt ngã suốt bao nhiêu năm qua? Đoàn lựa lời hỏi thăm chị ô sin:

- Con gái chị có bao giờ ra đây chơi với mẹ không?

- Có chứ chú. Cháu ngoan lắm, biết làm nhiều việc lắm, bà cụ chủ nhà quý con bé lắm. Mọi người bảo tôi gửi cháu vào trường trẻ em câm điếc gì đấy, dưng mà mỗi tháng phải đóng những hơn triệu cơ. Tôi chả kiếm đâu ra tiền. Lại cho cháu về quê ở với bà thôi.

 

Đoàn chợt nhớ ra ngân hàng nơi Đoàn làm có nhận tài trợ cho một trường trẻ em câm điếc. Đoàn có quen với vị hiệu trưởng ngôi trường này và biết rằng vẫn có những trường hợp đặc biệt được nhận vào đây mà không phải đóng một khoản tiền nào. Đoàn chỉ cần nói một tiếng là nhà trường sẵn sàng nhận “một suất” vào đó. Hay là…?

- Thôi, tôi phải về đây chú ạ, đi lâu bà cần lại không có người.

Chị ô sin bê khay bát đũa đã rửa sạch đi ra cửa. Đoàn nói với theo: “Chị nấu ăn ngon lắm. Cảm ơn chị rất nhiều!”. Chị ô sin quay lại, cười rất tươi: “Ôi, thế mà chú Vũ cứ chê tôi nấu dở đấy”.

Ngay chiều hôm đó, bà bô không chịu được nữa, gọi điện bắt Đoàn về. Đoàn đành phải thu dọn chút đồ ít ỏi rồi rời khỏi nhà Vũ. Trước khi đi Đoàn không quên để sẵn cám A vầy và xô nước ngoài sân rồi qua gửi chị ô sin chìa khóa cổng, nhờ chị thay Đoàn làm công việc cho chim ăn và tưới cây. Mấy ngày sau đó, Đoàn chỉ đảo qua một lát, nhìn qua cổng thấy cóng vẫn đầy cám, đất trong các chậu cảnh vẫn đẫm nước thì yên tâm, không cần phải vào nhà nữa.

 

Trước ngày Vũ về Đoàn lại đến kiểm tra lần cuối. Lần này thì không đứng ngoài ngó qua cổng nữa mà mở cửa vào nhà. Đoàn thực sự kinh ngạc khi thấy mấy chậu hoa ở góc sân đồng loạt ra hoa, hé nụ. Riêng bụi tầm xuân của Đoàn nở đến cả chục bông. Và kỳ lạ hơn nữa là con chòa than bỗng cất tiếng hót. Nhìn bộ lông căng lửa của nó Đoàn không thể tưởng tượng được nó là con chòe than xấu xí do chính tay mình mang đến đây hơn một tháng về trước. Đoàn đang ngẩn người ra nghe tiếng hót thanh tao của nó thì có chuông điện thoại. Vũ gọi về. Vũ hỏi tình hình ở nhà thế nào? Thế nào ư? Đoàn muốn nói rất nhiều nhưng chả biết bắt đầu từ đâu. Chả lẽ lại kể dông dài những chuyện vặt vãnh xảy ra trong mấy ngày vừa rồi? Cuối cùng Đoàn đành bảo:

- Ông yên tâm đi. Mọi thứ đều ổn cả. Hoa vẫn nở và chim vẫn hót…

 

Kết thúc cuộc điện thoại, Đoàn nhìn ra ngoài cửa và lại thấy chị ô sin đang dìu bà cụ hàng xóm đi dạo quanh ngõ. Thôi chết! Đoàn quên khuấy mất là cần phải nói chuyện với vị hiệu trưởng trường trẻ em câm điếc. Đoàn vội rút điện thoại di động ra tìm số và gọi. Trong khi chờ bắt máy từ phía đầu kia, Đoàn vẫn nghe thấy tiếng con chòe than hót say sưa, và thoảng trong không gian, có thứ hương gì đó rất lạ bay ra từ đám cây ở góc sân nhà Vũ.