Hoa Thạch thảo

Lớp B2. Giờ học toán...

Một tình huống vừa được cô giáo đưa ra. Bao giờ cũng vậy, cách đặt vấn đề bài toán của cô luôn cuốn hút và kích thích cả bốn mươi cái đầu cùng phải động não. Những tiếng nói lao xao sôi nổi, không khí bắt đầu nóng lên khi những cánh tay giơ cao:

- Thưa cô, hai tập hợp tương đương vì...

- Thưa cô, hai tập hợp không tương đương vì...

Rất nhiều phương án giải quyết khác nhau được đưa ra, song cô vẫn lắc đầu, cùng với những lập luận phản biện rất rõ ràng. Không khí bắt đầu chùng xuống.

- Ai có nhận xét khác, đúng hơn?- Lời cô lại vang lên.

Im lặng. Cả lớp vẫn loay hoay tính toán. Chỉ có Du nhìn lên bảng, nơi những con chữ đang nhảy nhót, thỉnh thoảng nó cúi xuống ghi cái gì đó thật nhanh vào tờ nháp rồi lại nhìn lên, đăm chiêu: 'Tương đương? Hay là không tương đương?'. Chợt mắt nó sáng lên. Cô giáo tiến về phía nó:

- Em có câu trả lời, phải không?

Ba mươi chín đôi mắt đổ dồn về phía nó. Nó đứng dậy, hơi bối rối:

- Thưa cô... em...

Hình như tìm nó đập mạnh. Cô nhìn vào mắt nó:

- Em cứ mạnh dạn mà nói.

Nó hít một cái thật sâu, nhìn lên bảng. Hình như những con chữ bắt đầu biết đứng thẳng hàng. Nó nói rành rọt như đọc từng chữ vừa hiện lên trong đầu:

- Thưa cô, em thấy X là tập con của A nên...

Du lập luận chặt chẽ và chắc chắn, cô giáo ghi nhanh theo lời nó nói. Sau cùng, nó kết luận:

- Vậy hai tập hợp A và B chỉ tương đương trên tập hợp R.

Một giây im lặng. Rồi cả lớp ồ lên:

- Đúng quá!

- Thế mà mình không nghĩ ra- Mấy tiếng nói có vẻ nuối tiếc.

Nét mặt cô giáo rạng rỡ, cô nhìn Du cười hài lòng:

- Lại một phút xuất thần! Em luôn có mặt đúng lúc mà mọi người cần em nhất với những quyết định thật chuẩn xác. Hãy gắng thi vào đại học, tất cả những điều đó rồi sẽ mang đến cho em những thành công trong cuộc sống cũng như sự nghiệp sau này. Bài hôm nay cô cho em điểm 10.

Cả lớp xuýt xoa mừng cho nó.

Nó là Phong Du, bí thư chi đoàn, linh hồn của các họat động tập thể trong lớp. Cái tài tổ chức, sự năng động cùng với một chút hài hước của nó khiến cho phong trào của lớp luôn dẫn đầu trường. Nó học giỏi văn và các môn xã hội, trong khi môn toán lúc nào cũng chỉ trung bình khá. Thế mà không hiểu thế nào nó đã mấy lần giải được bài toán mà những đứa giỏi toán trong lớp phải bó tay, nhất là những bài tư duy logic hay tình huống nhanh mà cô giáo đưa ra. Hôm nay lại một lần nó gỡ nút thắt cho cả lớp. Tiết học lại tiếp tục trong sự hứng khởi và sôi nổi như mọi khi. Nhưng với riêng Du, nó thấy phấn chấn lạ lùng. Điểm mười đầu tiên về môn toán cùng với lời khen của cô cứ vang âm trong đầu nó, theo nó về nhà, theo nó vào giấc ngủ và tự nhiên in sâu trong tâm trí nó.

Đấy là tiết học của mười năm trước, khi Du học lớp 11. Còn bây giờ, Du đang đứng trước cửa nhà cô giáo, sau chín năm không gặp mặt cô, cũng chỉ vì điểm 10 và lời khen của cô hồi đó.

Nó yêu qúy cô giáo, vì cô là chủ nhiệm, cô nhiệt tình và yêu qúy cả bốn mươi đứa học trò, trong đó có nó. Cô luôn biết phát huy và khích lệ đúng lúc những cố gắng và ưu điểm của học sinh, nhờ cô mà ba năm học cấp ba là những năm tháng đẹp đẽ vui vẻ nhất đối với từng học sinh trong lớp. Nhưng nó lại không thích nghề dạy học của cô, cái nghề nó thấy đơn điệu, gò bó với bao quy tắc mô phạm hết chỗ nói. Nó mong ước được làm luật sư, được như một anh hùng bảo vệ chân lý và lẽ phải cho tất cả mọi người. Và như thế, nó sẽ được sống xứng đáng với lời khen mà cô dành cho nó.

Nhưng trớ trêu thay, Du không phải là một trong ba mươi đứa đỗ đại học của lớp nó. Thế là hết, nó không thể đến gặp cô giáo nữa, nó không muốn nhìn thấy vẻ mặt thất vọng của cô trước đứa học trò mà cô đã đặt nhiều niềm tin như thế. Rồi do hoàn cảnh gia đình, Du miễn cưỡng vào học trường trung cấp sư phạm gần nhà, tốt nghiệp với tấm bằng loại trung bình, Du tình nguyện lên dạy học ở một vùng biên giới xa xôi. Trước ngày đi, Du đến nhà cô nhưng không dám vào, chỉ lén đặt bên thềm nhà một bó thạch thảo, loài hoa mà cô rất thích, thay lời tạm biệt cô. Khi trao đổi tin tức với bạn bè, nó hay hỏi tin tức về cô, biết cô đã chuyển nhà lên Hà Nội 'số nhà 77 phố Quán Thánh', dòng địa chỉ đó nó nhớ như in.

Vào nghề dạy học, Du mới hiểu rõ vì sao cô giáo lại say sưa với nghề đến thế. Đứng trên gục giảng, Du thấy mình thật quan trọng với bọn trẻ. Những ánh mắt trong veo nhìn cô, đầy khát khao, tin tưởng. Du thấy mình phải có bổn phận và trách nhiệm trước những niềm tin to lớn ấy, cô phải bù đắp những thiệt thòi mà địa thế vùng biên giới này đã tạo ra cho bọn trẻ. Thế nên,cô đã say sưa dạy bọn trẻ theo cái cách mà cô giáo đã dạy cô ngày xưa. Và Du đã thành công. Lớp cô chủ nhiệm luôn đạt chất lượng cao, với hai học sinh đoạt giải trong cuộc thi học sinh giỏi, cùng bao nỗ lực của bản thân, Du đạt danh hiệu giáo viên giỏi cấp tỉnh, được đi học tiếp đại học sư phạm Hà Nội.

Ngày mai Du bảo vệ luận văn tốt nghiệp. Hôm nay, cô đứng đây, trước cửa nhà cô giáo mình, phía bên kia đường. Nhà không bật đèn sáng như mọi khi, chắc cả nhà đi vắng, cô vội vã quay về trường khi cơn mưa bắt đầu trút xuống. Du cứ đi, lòng lâng lâng hòa theo những hạt mưa đầu hè mát dịu.

Bù lại những nỗ lực và cố gắng hết sức của Du, bài luận văn đạt điểm 10. Vậy là ba năm đại học của cô sẽ kết thúc bằng một tấm bằng đỏ chót. Ngay ngày mai, Du sẽ lại quay về vùng biên giới xa xôi ấy, nơi có gia đình nhỏ và những học trò yêu qúy đang chờ cô. Nhưng cô còn một việc phải làm.

Vừa ở trường về, Du đạp xe thẳng ra phố, chọn mua một bó thạch thảo thật đẹp rồi hăm hở đạp xe đi. Du lại rẽ vào dường Quán Thánh, số nhà 77 ở đằng kia, chỗ cây sấu có cái gốc to xù xì, cánh cửa gỗ màu xanh nhạt, Du đã quen thuộc từ lâu, nhưng chưa bao giờ bước chân vào đó. Du từ từ tiến lại, rất gần. Cửa sổ buông rèm kín. Cô gõ nhẹ, không thấy tiếng trả lời. Du gõ lần nữa, vẫn lặng im. Hình như cửa chỉ khép hờ, cô đẩy khẽ, cánh cửa hé ra. Ngay góc nhà, cô thấy một chiếc bàn gỗ nhỏ. Trên bàn đặt một lọ hoa tím xinh xinh hơi héo, có lẽ đã mấy ngày chưa được thay. 'Cô vẫn thích hoa thạch thảo'- Du khẽ mỉn cười trong hồi hộp. Cô mạnh dạn đẩy cho cánh cửa mở rộng hơn. Trên chiếc ghế salon màu nâu nhạt, cô giáo đang ngồi đó, ngả đầu trên thành ghế, mắt nhắm hờ. Cô gầy đi nhiều so với lần trước Du nhìn thấy. Trông cô mệt mỏi khác thường. Du bước vào cô vẫn không hay biết. Du nén giọng, khẽ gọi:

- Cô...

Cô giáo mở mắt nhìn lên, thấy Du đứng đó, ngay sát bên cô. Đôi mắt thâm quầng của cô sáng lên,cô đứng thẳng dậy, ngỡ ngàng:

- Du...

Du đứng thẳng người, nhìn cô và nói với tất cả những gì dồn nén từ suốt chín năm qua:

- Vâng, em đây. Luận văn của em đạt điểm mười, em đã tốt nghiệp đại học loại ưu, cô ạ!

Khoảnh khắc im lặng. Mắt cô giáo long lanh. Dòng nước lăn tràn xuống má dù cô đã cố ghìm. Cô ôm lấy vai Du:

- Con bé này... ngốc thật đấy! Nếu không đỗ đại học, em định không bao giờ đến gặp cô nữa sao?

Du ngả đầu vai cô giáo, thấy mình bé lại như ngày xưa:

- Điểm mười và lời khen của cô không cho phép em làm như thế.

- Nhưng em vẫn luôn có mặt đúng lúc, đúng nơi mà mọi người cần em nhất, phải không?

Du hơi ngạc nhiên trước câu hỏi của cô giáo. Cô kéo tay Du ngồi xuống, cầm lấy bó hoa từ tay Du, khẽ vuốt những cánh hoa tim tím và chậm rãi nói:

- Em đã tình nguyện lên biên giới và đã rất thành đạt, phải không đồng nghiệp?

Đôi mắt Du tròn xoe, ngỡ ngàng nhìn cô giáo. Du thấy tim mình như có ai bóp chặt. Cô giáo đã gọi Du là đồng nghiệp, đã luôn theo dõi từng bước Du đi, thế mà Du, Du thật là...

- Em đã nghĩ rằng cô thất vọng nhiều về em. Em... em thấy xấu hổ. Em xin lỗi cô... - giọng Du nghẹn lại.

Cô giáo cười dịu dàng, dỗ dành Du như thể Du còn là cô học trò cấp ba thuở nào:

- Lỗi cũng tại cô. Mà thôi, ai lại khóc như thế, cô đã bao giờ thất vọng về em đâu. Ngược lại, em luôn làm cho cô thấy tự hào. Điều đó khích lệ cô rất nhiều, nhất là trong lúc này, Du ạ!.

Giọng cô trầm xống:

- Em Thảo bị bệnh tim, cả nhà đắn đo mãi mới quyết định cho em phẫu thuật, hai ngày nữa sẽ bắt đầu, chấp nhận vì không còn cách nào khác. Chưa bao giờ cô cảm thấy khó khăn như bây giờ. Nhưng ngay lúc này đây, cô hoàn toàn tin vào những điều kỳ diệu mà trái tim nói với trái tim. Cảm ơn em vì điều đó.

Du mỉm cười nắm tay cô giáo, quả quyết:

- Vâng, ngày mai em sẽ ở lại bên cô để chờ nghe thấy tiếng nói hân hoan từ trái tim em Thảo.

Cô nheo mắt nhìn Du:

- Cô biết là em sẽ làm như thế.

Không giấu nụ cười sung sướng, Du đứng dậy thay bó hoa thạch thảo mới vào lọ và đặt lên bàn. Những bông hoa bé xíu nở bừng sắc tím tươi tắn./.