Hoa Lợi thương
Truyện ngắn của Nguyễn Văn Học
Anh đến bến đò, đò đã sang sông...
Bến sông trước đây có một cây cầu nhỏ, cơn bão năm nước to nhất cuốn trôi, từ đó chẳng ai bắc cầu nữa. Thành ra người làng muốn lên thị trấn, thị xã hay đi đâu xa phải qua sông bằng thuyền. Buổi sáng đang lơ mơ trong giấc ngủ tôi nghe ngoài đường nhốn nháo chuyện gì đó. Mắt nhắm mắt mở tôi chạy ra xem. Thì ra cái Tí nhà cô Bảo ngã xuống sông, người lớn đang dốc ngược nó lên để cứu sống nó. Nhờ vào kinh nghiệm của người dân, cái Tí đã được cứu sống.
Cái Tí theo mẹ, nửa đêm mẹ nó qua sông, đi tìm bố nó ngoài thị xã. Tỉnh dậy không thấy mẹ đâu. Cái Tí chạy ra bến sông, đứng ở mép ngoài vừa khóc vừa gọi mẹ, trượt chân ngã xuống nước. May có người nhìn thấy...
Tí là tên cúng cơm mẹ gọi nó. Còn tên thật đẹp lắm, là Lợi. Lợi như mọi thứ đều có lợi ấy. Mẹ đặt tên nó như vậy để sau này làm gì nó cũng không phải chịu thiệt thòi như mình.
Bây giờ Lợi đã là cô gái giỏi thuyền bè sông nước. Từ ngày cây cầu gỗ bị nước cuốn trôi đến nay đã hơn mười năm, chiếc cầu bằng bê tông cốt thép vẫn nằm trong ý nghĩ. Một số người nói: “Xây cầu xi măng tốn kém lắm, làng này nghèo, xây làm sao được”. Mười ba tuổi thì Lợi đỡ mẹ lái thuyền đưa người làng qua sông. Thuyền là của làng, làng trích quỹ trả lương. Còn người ngoài đến thì phải thu tiền. Tôi trước đây không để ý đến Lợi. Nhưng từ hôm theo chị qua sông lên tỉnh, nhìn khuôn mặt Lợi nhem nhuốc đến buồn cười. Khuôn mặt tươi rói, duyên khó tả, cái nhem nhuốc chẳng những không làm xấu đi mà càng tăng thêm vẻ đẹp quê mùa phơi phới. Hai vòm trên ngực nhô ra, rờ rợ. Không hiểu sao về nhà tôi lại nhơ nhớ hình ảnh Lợi, trong lòng có gì xao xuyến không nói được. Từ ước được cầm tay, đến ước được ôm. Rồi ước người ta là của mình...Suy nghĩ rất nhiều đêm, làm cách nào để thân quen với cô gái này? Sau tôi nghĩ ra một cách...
Lợi chở tôi giữa sông, trước đó tôi cố tình ngồi lệch một bên mép thuyền. Vờ vươn vai một cái, chiếc thuyền tròng trành. Tôi ngã ngửa xuống sông, chới với trong dòng nước, chân quẫy tay quờ. La oai oái. Lợi nhảy tùm xuống túm lấy áo, tay chân tôi vẫn khua tít mù. Một hồi khó khăn, Lợi đưa được tôi lên thuyền và mang vào bờ. Tôi có uống một ít nước và tỏ ra rất sợ hãi.
-Anh sao rồi? Có uống tí nước nào không? Đàn ông gì mà kém cỏi. Bơi cũng không biết!
Tôi suýt phì cười. Thế là mình đã làm quen được với cô rồi. Tôi nhịn cười, cố tỏ ra sợ hãi, như vừa trải qua cơn thập tử nhất sinh.
-Cảm ơn Lợi. Không có Lợi tôi hết đường về quê mẹ rồi.
Lợi cười mỉm. Mái tóc bết nước, cả áo quần bết nước. Đôi mắt trong veo xoe tròn cũng ướt át nhìn tôi. Tự dưng tôi có cảm giác muốn nhảy cẫng lên, nhưng sợ bị lộ kế hoạch nên cứ ngồi bệt thở phì phò.
-Ôi, tôi uống nhiều nước quá!
-Đáng đời nhà anh. Tại sao không tập bơi? Thanh niên làng này không biết bơi, em thấy anh là một.
Tôi không nhịn được cười nữa. Lợi lườm tôi, khó hiểu.
-Sao anh lại cười? Không biết xấu hổ còn....
-Tôi lại cứ muốn mình ngã xuống sông mãi. Vì Lợi ở đây, Lợi sẽ vẫn cứu tôi.
-Này, anh đừng có lợi...dụng! –Nụ cười phụng phịu làm tôi không thể không mê được.
Đêm trăng mười sáu, thanh niên nam nữ trong làng ra bến sông ngắm trăng, hát đối. Mỗi bên vài nam vài nữ. Bên nào thua thì tháng sau ngày này phải chi tiền mua bánh kẹo liên hoan cho cả hai đội. Lợi một mình bơi thuyền ra giữa sông. Thách anh nào đối được, sẽ đưa anh đó xuống thuyền và dạo sông suốt đêm. Đã ba câu mà không ai đối được. Bà nội tôi thuộc rất nhiều câu hát đối, nên tôi học lỏm được một ít. Lúc Lợi cất lên câu hát thứ tư, tôi chợt nhớ ra một câu có vẻ hợp, thế là liều đối. Giọng vịt đực. Ai ngờ mọi người vỗ tay. Lợi từ từ bơi thuyền vào. Chàng bước lên thuyền nàng. Trăng sóng sánh trên sông, vung vãi hào phóng, soi rõ nụ cười của nhau. Tôi sướng rơn người. Thuyền trôi ra xa. Chỉ còn nghe thấy tiếng vỗ tay, tiếng hát vang của nam thanh nữ tú...
Thời gian vụt qua như chú ếch nhảy xuống ao. Tôi và Lợi thân nhau lúc nào không biết. Gọi những ngày đầu quen nhau là kỷ niệm thì tôi đã có một chuỗi ngày lãng mạn và tuyệt vời. Sau này tôi không thể giấu được mình có biết bơi. Nhưng tôi vẫn lừa Lợi. Em cứ bỏ mặc tôi quẫy đạp dưới nước. Mãi tôi không “chết” được. Láo pháo bơi lên. Lợi kéo mũi tôi dài ra: “Đừng hòng lừa được em nữa. Em chỉ mắc lừa một lần thôi. Để anh quẫy dưới nước cả ngày như thế cũng không chết được”. Nhà tôi có mấy cây hoa móng bố tôi mang về từ quê ngoại. Nắng vàng hong những bông hoa hồng hồng tim tím thêm rực rỡ. Những bông hoa như những con bướm đậu trong sự chở che của cành lá, hương nhẹ thôi mà quyến rũ. Lợi rất thích ngắm từ xa.
Một lần, tôi và em đứng ngắm hoa. Em mê mải ngắm còn tôi mơ màng nhìn em và nghĩ về ngày sắp tới. Em không biết hoa gì, hỏi tôi: “Hoa gì vậy anh?” Tôi mải nghĩ, không để ý. Định nói với em một câu. Tôi buột miệng: “Lợi...thương”. Em tưởng tôi nói về hoa, hỏi lại: “Hoa Lợi thương á?”. Chợt trong tôi loé lên một ý tưởng tuyệt hay. Lợi thương ư? Đúng rồi. Hoa Lợi thương. Cứ cho nó là hoa Lợi thương đi.
-Có đúng là hoa Lợi thương không anh? -Em hỏi lại.
-Đúng rồi em ạ. Đây là hoa Lợi thương.
-Ôi, hoa Lợi thương! –em reo lên- em là Lợi, hoa Lợi thương. Chúng mình có duyên với nhau.
Từ hôm đó, hoa móng trong vườn có một cái tên mới, mang tên em. Em thích trồng hoa Lợi thương. Bố tôi bảo đợi một thời gian hoa sẽ kết quả. Rồi sau đó đem gieo hạt sẽ nảy mầm thành cây. Tôi vặt những trái chín, mang đến nhà em. Lợi thích lắm. Em bóp nhẹ những quả tôi đưa, quả tách ra làm 5 múi, vỏ cong vêu, hạt bé xíu trên tay. Lợi bảo: “Em sẽ nhân giống cho thành một vườn hoa anh ạ”.
Nhưng đợi mãi mà những hạt giống không nảy mầm. Lợi hỏi tôi. Tôi cũng không biết tại sao. Hỏi bố, bố nói: “Hoa tuy dễ tính, nhưng cũng đòi hỏi người trồng phải thực sự có lòng và kiên trì. Lượng nước tưới cho nó phải đủ độ. Các con hãy thử lại xem”. Tôi về vặt những quả chín, mang đến gieo trong vườn nhà em. Thận trọng tạo điều kiện cho hạt giống. Mỗi ngày chăm chỉ tưới nước, chờ đợi. Một tuần sau hạt nảy mẩm. Lợi vui lắm, sáng nào cũng ra ngắm mầm cây lớn lên. Hai đứa cùng chăm cây.
Ngày nở hoa cho niềm vui ùa đến. Những cánh hoa mỏng tang như cánh bướm, rực rỡ cười trong nắng hè. Hai đứa nhìn nhau. Lợi hỏi:
-Liệu chúng mình có làm thành một vườn hoa không anh?
-Được chứ em, chúng mình sẽ làm được. Cả ngôi vườn này sẽ là một vườn Lợi thương. Anh cũng sẽ thương em cả đời, Lợi ạ!
-Anh nói thật hay nói dối? Người ta nói đàn ông vô tình hay thay đổi, em sợ...
Tôi ngăn em lại:
-Không, em đừng nghĩ thế. Anh sẽ không thay đổi. Chỉ yêu mình em thôi. Hai đứa mình sẽ trồng những mùa hoa, sống trong sắc hoa rực rỡ này. Anh sẽ hát em nghe những đêm trăng trên thuyền. Tin ở anh.
Lợi âu yếm nhìn tôi. Uống những lời vừa là tỏ tình vừa thề thốt. Em ôm tôi chặt hơn. Tóc em thơm mùi lá bưởi, quấn cả vào gió. Chúng tôi hạnh phúc những đêm trăng trên thuyền. Ban ngày, em vẫn đỡ mẹ lái thuyền trên bến. Có lúc em nói với tôi: “Không biết bao giờ người ta mới xây được cầu qua sông, để mẹ em khỏi phải chèo thuyền”. Tôi nói: “Nhưng anh lại muốn em chèo thuyền đưa anh sang sông. Cầu hay không anh không cần quan tâm. Anh đã có cây cầu đến lòng em rồi. Đến với em thì qua cây cầu ấy”. Em cười: “Anh cũng lãng mạn gớm nhỉ!”
Tôi không biết bố Lợi đi đâu. Mấy năm trước chú ấy còn ở nhà. Chỉ thấy thi thoảng mẹ em lên thị xã. Tôi không hỏi cặn kẽ. Nhưng có lần thấy em buồn. Gặng hỏi, mãi em mới nói “Em thương mẹ em quá. Mẹ mãi nhớ nhung con người bạc bẽo ấy. Em bảo mẹ em hãy quên ông ta đi. Nhưng mẹ vẫn lên thị xã tìm. Mẹ nhẫn nhịn quá. Cũng vì em thôi...Ông ấy sẽ không bao giờ về bởi đã có người đàn bà khác. Em lớn lên là do bàn tay mẹ nuôi nấng, chứ người ấy không có trách nhiệm gì với em. Em biết, nhiều đêm mẹ ngồi khóc một mình. Thương mẹ, em chỉ biết an ủi thôi. Em cũng nói với mẹ rằng sẽ không bao giờ chấp nhận người bố như thế”. Em nấc lên, hai mắt ầng ậng. Lợi kể thêm: Mẹ đẻ em ra được mấy tháng thì bố em bỏ đi theo người đàn bà khác. Mẹ em buồn quá, xin làng cho chân lái thuyền khi cây cầu gỗ bị nước cuốn trôi...Mắt mẹ buồn sâu hun hút, mỏi cổ nhìn về phía thị xã.
Tôi ghì siết lấy em, mong sao truyền cho em chút hơi ấm, em sẽ nhẹ nhõm hơn.
Cuối hè, người ta có kế hoạch xây cầu. Người già bảo dân đã đóng đủ tiền, có thể xây được cầu. Luồng gió đô thị hoá thổi đến cả những ngôi làng xa lắc. Làng tôi cũng đổi mới theo. Mấy ngày qua, cán bộ xã, thôn và bên thầu xây dựng đã về đo đạc. Nhiều người rộn rã, nhao nhao. Làng sắp được đổi mới. Có cây cầu là đổi được đời.
Nhanh quá. Cầu xây gần xong. Bê tông cốt thép. Gặp Lợi, không hiểu sao em chẳng nhìn tôi nữa. Tôi đuổi theo, em chạy. Lát sau em dừng lại, hai mắt ứa lệ, rồi lại bỏ chạy. Khó hiểu. Tối tôi sang nhà em, lúc ấy mẹ em ở nhà. Thấy tôi, em cứ trân trân đứng góc vườn. Mẹ em gọi tôi vào nói: “Anh thông cảm, con gái tôi có nơi có chốn từ lâu rồi. Anh về đi, đừng đến gặp nó nữa”. Tôi chết lặng. Không tin ở tai mình. “Bác nói đùa đấy chứ?”- tôi hỏi.Mẹ em nói: “Anh cần tôi nhắc lại chứ gì? Con tôi có chốn rồi...”. Tôi ra vườn hỏi Lợi tại sao? Có phải sự thật không? Lợi bật khóc, chạy vụt ra bờ sông. Tôi lao theo.
Trăng mười lăm chưa tròn, sáng vành vạnh. Nhưng hai đứa bên nhau trong nước mắt. Lợi ôm lấy tôi:
-Anh ơi, tha lỗi cho em, em không thể không nghe lời mẹ. Mẹ đã khổ một đời vì em...Mẹ nói mẹ không thích gả em cho con trai làng này. Làng này đàn ông có cái dớp bỏ vợ. Ông nội em xưa cũng bỏ nhà đi. Đến lượt bố em. Rồi bác Cả, chú Chúc...Mẹ căm thù thói bội bạc. Rồi mẹ khóc. Em xin mẹ cho em được làm theo con tim mình, mẹ nói không nghe mẹ thì hãy xéo đi, cắt đứt không mẹ con gì nữa...Em phải làm sao anh?
Hiểu mọi chuyện rồi. Em đừng khóc, Lợi ơi. Tại sao lại như vậy. Chúng mình có duyên mà không đến được với nhau. Anh cũng biết làm sao bây giờ? Bến sông im ắng. Bờ vai tôi và em đều sũng nước. Anh thương em!
Có người hỏi tôi mày làm sao để thằng xây cầu nó hớt tay trên rồi. Tôi ngượng không ngẩng mặt lên được. Thằng xây dựng đón con Lợi bằng ôtô.
Đầu làng, lũ trẻ con nhao nhao vây quanh chiếc ô tô bóng loáng, sang trọng. Tôi nhận ra hắn ta. Hắn từ ôtô bước xuống. Kính râm tóc vuốt keo bọt. Hắn chính là giám đốc, thầu được xây cây cầu làng. Bây giờ đánh ôtô qua cầu, rước người tôi yêu lên phố chơi. Tại cây cầu hay tại ai mà anh mất em? Tôi hỏi trên mây trời. Lang thang bờ sông, hát: “Tại cây cầu để mất người yêu.... Anh đến bến đò, đò đã sang sông...”
Ngày Lợi lên xe hoa, tôi thui thủi ở bờ sông một mình. Đám cưới to chưa từng thấy. Nhà trai đánh mấy ôtô to về đón dâu. Không biết mình mếu hay khóc thầm. Người đàn ông cắt cỏ bảo: “Ngu lắm con ơi, cưới vợ không cưới liền tay, nuôi tình lớn để rồi nó hớt tay trên mất”. Ném những viên sỏi xuống sông, không nhẹ bớt chút nào. Cứ để nguyên quần áo, tôi nhảy ùm xuống, bơi một mạch sang bên kia. Vừa bơi vừa hét. Buồn vì mình dày công xâu chỉ cho kẻ khác đơm khuy.
Thi thoảng tôi vẫn đi qua nhà em. Nhìn hoa Lợi thương lan kín vườn, rực rỡ hồng, tím trong nắng. Em chắc mang cả ký ức về hoa lên phố, và cả chuỗi ngày bên tôi. Giờ có thể em đang vui, mẹ em hài lòng và bớt căm giận thói đàn ông bội bạc làng này. Nhưng tôi vẫn thương em, Lợi ạ. Dù sao thì chúng mình đã cùng nhau gieo cả một vườn hoa.