Hoa Đà Lạt trên đường tìm thương hiệu

 

Hoa Đà Lạt rất phong phú về chủng loại.

TRÊN ĐƯỜNG PHÁT TRIỂN

Hiệp hội Hoa Đà Lạt ước tính: Nếu không kể hàng vạn chậu hoa địa lan, loa kèn, dạ yên thảo… tham gia thị trường bán lẻ thì tết năm năm Tân Mão, sản lượng hoa các loại theo dạng bán sỉ của Đà Lạt sẽ không thấp hơn con số 20 triệu cành. Đặc biệt, trong số đó, các loại hoa cao cấp chiếm khoảng 3 triệu cành. Ông Trần Huy Đường, Chủ tịch Hiệp hội Hoa Đà Lạt và đồng thời là một nhà kinh doanh hoa nổi tiếng ở Đà Lạt (GĐ Công ty TNHH Langbian Farm), cho biết thêm: “Hoa cao cấp Đà Lạt đang ngày càng chiếm ưu thế trên thị trường. Một khi điều kiện về kinh tế của người tiêu dùng đã được nâng cao, khoa học kỹ thuật phát triển nhanh, nghề trồng hoa không còn là sự độc quyền của xứ sở hoa Đà Lạt thì việc làm thế nào để tạo nên sản phẩm hoa cao cấp mang tính đặc trưng Đà Lạt là điều vấn đề đáng quan tâm”. Theo Phòng Nông nghiệp Đà Lạt, xu thế hiện nay là người trồng hoa Đà Lạt đang tìm đến các giống hoa mới, mang tính đặc trưng Đà Lạt. Và, đó cũng là điều tất yếu của người dân xứ hoa trong hành trình đi tìm thương hiệu cho hoa Đà Lạt.

Theo số liệu của UBND TP Đà Lạt, tính đến thời điểm này thì Đà Lạt có hơn 2.000 hộ dân chuyên sản xuất và kinh doanh hoa với diện tích hoa được trồng hằng năm hơn 3.500ha. “Chúng tôi hiện đan triển khai chương trình phát triển ngành hoa theo hướng bền vững giai đoạn 2010 – 2020. Đến lúc này, sản lượng hoa của Đà Lạt đã đạt đến con số hơn 1,1 tỷ cành mỗi năm là một con số rất đáng kể (năm 2005, con số này là 650 triệu cành). Đồng thời, thị trường hoa Đà Lạt giờ đã được mở rộng sang các nước châu Âu chứ không còn bó hẹp ở các nước Nhật, Đài Loan, Singapore… như trước đây. Đó là những thuận lợi rất cơ bản để hình thành thương hiệu hoa Đà Lạt” – lãnh đạo TP Đà Lạt cho biết. Điều đáng nói, Đà Lạt là một trong số ít địa phương trong cả nước đang phấn đấu để trở thành một trung tâm công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là sản xuất rau và hoa. Ý thức vấn đề này, không ít hộ nông dân Đà Lạt đã thực sự nhập cuộc cùng với các doanh nghiệp nhà nước và các doanh nghiệp tư nhân và cùng với một số đơn vị có vốn đầu tư nước ngoài hoạt động trên lĩnh vực sản xuất hoa. Một trong những điển hình nông dân trong quá trình “nhập cuộc” này là ông Chế Quang Đệ, chủ trang trại Lâm Sinh. Ngay từ năm 1996, ông Chế Quang Đệ đã “vào rừng” (vùng Đạ Sar, huyện Lạc Dương, cách Đà Lạt khoảng 20km) để mua đất, lập trang trại trồng hoa, và chuyên trồng hoa lan. Vài năm sau, lão nông gốc miền Trung có nhiều năm sống ở phố thị (Đà Lạt) này đã sở hữu được một cơ ngơi lên đến 11ha chuyên trồng hoa địa lan và mỗi năm cho thu nhập hơn 10 tỷ đồng. Hoặc như thượng tọa Thích Tuệ Quang, người khá nổi tiếng với việc nhân giống vô tính cây sâm Ngọc Linh trong thời gian gần đây, chính là chủ nhân của một công ty trách nhiệm hữu hạn có đến hơn 60.000 chậu hoa lan trong một thung lũng thuộc khu vực hồ Tuyền Lâm (cách Đà Lạt khoảng 5km). Rồi nữa, Đà Lạt với 16 doanh nghiệp nước ngoài đầu tư trực tiếp vào lĩnh vực sản xuất và xuất khẩu hoa hiện đang được xem là địa phương dẫn đầu cả nước trong thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trên lĩnh vực trồng hoa. Thị trường hoa Đà Lạt cũng nhờ đó mà vươn xa hơn, được mở rộng hơn.

CẦN MỘT THƯƠNG HIỆU ĐÚNG NGHĨA

Đà Lạt hiện là địa phương duy nhất trong cả nước được công nhận là “Thành phố Festival hoa”. Tính đến nay, nếu không tính lễ hội hoa năm 2004 thì Đà Lạt đã trải qua ba kỳ festival hoa kể từ năm 2005 đến nay. Cùng với danh hiệu “thành phố festival”, mới đây, Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam đã công nhận nhãn hiệu sản phẩm cho rau Đà Lạt cùng với 3 nhãn hiệu sản phẩm nông nghiệp khác của tỉnh Lâm Đồng là trà Blao (TP Bảo Lộc), dứa cayen (huyện Đơn Dương) và cà phê Di Linh (huyện Di Linh). Như vậy, cho đến lúc này, một trong hai sản phẩm rất nổi tiếng của Đà Lạt là rau đã được công nhận thương hiệu. Với riêng sản phẩm hoa Đà Lạt, theo cách nói của nhiều người, tự thân nó đã là một thương hiệu không có đối thủ cạnh tranh. Có thể vì quá yêu mến hoa Đà Lạt nên có người đã tự bằng lòng với “thương hiệu” hoa Đà Lạt kiểu… tự phong này chăng? Còn trong thực tế, để giao dịch trên thị trường thế giới, hoa Đà Lạt rất cần một thương hiệu đúng nghĩa. Chính vì vậy, ngay từ năm 2005, UBND TP Đà Lạt đã chính thức đặt vấn đề với Câu lạc bộ Xây dựng thương hiệu nông sản Việt Nam trong việc xây dựng thương hiệu chính thức cho sản phẩm hoa Đà Lạt. Lúc đặt vấn đề thương hiệu hoa Đà Lạt với Câu lạc bộ, UBND TP Đà Lạt cũng đã nói rõ là trước mắt sẽ xây dựng thương hiệu chung cho hoa Đà Lạt và sau đó là thương hiệu riêng cho một số loài hoa mang tính đặc trưng Đà Lạt.

Không ai có thể phủ nhận rằng nghề trồng hoa Đà Lạt đã có bước phát triển vượt bậc trong nhiều năm qua, đặc biệt là trong những năm từ 2004 (năm đầu tiên Lâm Đồng áp dụng sản xuất công nghệ cao vào phát triển nông nghiệp) đến nay. Trong 3.500ha hoa hiện có của Đà Lạt thì diện tích được sản xuất theo công nghệ cao đã chiếm đến khoảng 1.700ha. Nếu như năm 2008, mỗi ha đất nông nghiệp của Đà Lạt cho thu nhập chỉ 50 triệu đồng thì con số này hiện nay là 76 triệu đồng. Riêng trên lĩnh vực trồng hoa, con số này còn tăng cao đáng kể: Trong 3.500ha hoa hiện có, thì doanh thu bình quân đã đạt đến con số 300 triệu đồng/ha/năm; riêng diện tích hoa công nghệ cao thì con số này lên đến trên dưới 1,2 tỷ đồng. Tuy nhiên, việc thu nhập ngất ngưởng từ hoa không làm giảm đi khao khát có một thương hiệu đúng nghĩa cho sản phẩm này trong lòng người trồng hoa ở Đà Lạt.

TS Dương Tấn Nhựt – Phó Viện trưởng Viện Sinh học Tây Nguyên, người có nhiều đóng góp cho sự phát triển ngành hoa Đà Lạt – phân tích: Sản phẩm hoa Đà Lạt cần một thị trường nước ngoài rộng lớn hơn nữa trong tương lai. Muốn vậy, không chỉ cần một quy trình công nghệ cao trong sản xuất để cho ra những sản phẩm chất lượng cao mà hoa Đà Lạt còn rất và rất cần một thương hiệu đúng nghĩa để tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường thế giới. Trong thực tế, mặc dầu chất lượng hoa Đà Lạt không hề thua kém sản phẩm tương tự trên trường quốc tế nhưng việc sản xuất nhỏ lẻ, sự liên kết giữa các nhà sản xuất chưa chặt, đặc biệt là việc chưa có thương hiệu sản phẩm, nên hoa Đà Lạt xem ra rất yếu thế trên thị trường quốc tế. TS Dương Tấn Nhựt phát biểu: “Để có một thương hiệu, ngành hoa Đà Lạt rất cần bước đột phá về giống để tạo ra những sản phẩm độc quyền nhằm chứng minh với thế giới rằng sản phẩm hoa đó chỉ có ở Đà Lạt mà thôi!”.

Trước thềm năm mới, TS Phạm S – GĐ Sở KH-CN Lâm Đồng – cho biết: “Rất có thể vào đầu năm 2011 tới, sẽ có một nhãn hiệu sản phẩm hoa Đà Lạt (riêng lẻ) được công nhận. Hy vọng, đây sẽ là “nền tảng” để sản phẩm hoa Đà Lạt nói chung được công nhận thương hiệu một cách đúng nghĩa.