Hoa bồ bồ tím ngát

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) -
Cây bồ bồ. Cây bồ bồ.

LTS: Không chỉ nổi tiếng qua các tranh vẽ về miền núi, dân tộc, vùng cao, họa sĩ Đỗ Đức còn viết báo, làm văn. Những cảm nhận, suy tư của ông là sự chắt lọc từ vốn sống, chiều sâu văn hóa, thể hiện những góc nhìn riêng.

1. Trên mười lăm năm trước, một buổi sáng tôi nhận được lệnh đi đón cô em dì từ Ba Lan về. Dì ấy học xong 6 năm tại trường đại học về thiết bị y tế, nhưng giáp ngày về, bị bệnh cấp tính phải đi cấp cứu. Cả lớp về trước, dì nhờ bạn trai cầm túi quà mọn về cho bố.

Nửa năm nằm điều trị, dì được một người bạn Ba Lan chăm sóc tận tình.

Cậu ấy yêu dì, thế là dì đã đi đến một quyết định dũng cảm là theo tiếng gọi của trái tim, dì ở lại. Lúc ấy đất nước chưa thống nhất.

Quyết định không về nước thời đó coi như đào ngũ, là phản bội đất nước. Bố dì lại đang dạy ở trường Đảng. Thế cũng nguy cho bố lắm. Dì biết thế nhưng tình yêu lớn hơn cả nỗi sợ hãi.

Nhưng cũng từ đấy dì sống lén lút, không muốn gặp bất cứ người Việt nào bên ấy. Có tình yêu nhưng nửa tình quê hương thì hoang vu, dì sống với nửa hạnh phúc. Còn nửa kia trong nỗi thắc thỏm khôn cùng.

Nhưng rồi những biến cố bất ngờ theo thời gian đã xảy ra. Đất nước thống nhất, Khối Đông Âu tan vỡ, hàng loạt lưu học sinh cũng tán tàn ở lại kiếm sống vì ở nhà lúc ấy thiếu thốn triền miên, có nơi không có cơm ăn.

Chuyện lưu học sinh ở lại dần trở nên bình thường, chẳng ai kiểm soát nổi huống hồ trường hợp của dì nhỏ như hạt vừng, còn ai để ý nữa. Vậy mà dì vẫn sợ, vẫn tiếp tục sống đời con gián, lấy bóng tối làm chỗ trú ẩn an toàn.

2. Rồi thời gian qua, yên hàn dần, người qua lại châu Âu như đi chợ. Lúc này dì mới chui ra khỏi kẽ tối, nghĩ đến chuyện trở về thăm bố mẹ anh em. Thế nhưng với dì, đó cũng là một quyết định gan góc không kém quyết định ở lại năm xưa.

Gần sáu giờ sáng. Sân bay Nội Bài còn chìm trong sương mù đục như sữa loãng. Sau hơn nửa giờ máy bay hạ cánh thì hành khách bắt đầu ra. Tôi căng mắt tìm dì. Cũng chẳng lâu la, tôi đã nhận ra ngay dì trong đám đông hối hả. Hơn hai mươi mấy năm, dì không còn là con gái nhưng chẳng khác là bao. Vẫn gầy nhẳng, chiếc áo khoác ngoài thõng xuống, mọi thứ đều thõng, kể cả khuôn ngực phẳng phiu im lìm. Tôi thầm nghĩ, ở nước ngoài gì mà trông dì chẳng khác chị Dậu trong tiểu thuyết Tắt đèn thế này. Tôi tiến đến gọi tên dì. Dì ngước mắt lên, chớp chớp, chẳng nhớ tên tôi nhưng dì vẫn kịp thốt lên: ơ, anh Điền… Dì còn nhớ tôi là anh rể nhưng không nhớ tên nên dì gọi theo tên chị…

Đến nhà ngoại, ông bà mừng khỏi nói. Gần hai nhăm năm, một thế hệ đi qua, dì mới gặp lại bố mẹ. Nước mắt lã chã của cả hai bên chan vào nhau.

Hai ngày sau tôi quay lại nhà ông ngoại.

Lại đến đúng lúc đống đồ đạc dì đem về làm quà được dỡ ra. Tôi là anh rể đứng ngoài cuộc làm quan sát viên. Bất ngờ quá, đám quần áo thì toàn đồ cũ. Đồ điện như bàn là nồi nấu, chảo cầm tay, ca đựng nước… dùng rồi. Thì ra dì vẫn nhìn nước nhà như hơn hai chục năm trước, vẫn nghĩ thiếu đói và rách nát. Đúng là nhà đã có lúc muốn vá áo không tìm đâu ra mụn vải, nồi mất tai, đáy thủng vá bằng giấy bản nhồi vôi, bát ăn thì chín cái mười kiểu. Nhà dì 8 chị em mà bố là ông giáo, mẹ giữ chân trực gác điện thoại thì bói đâu ra tiền nên sống chỉ thế thôi.

3. Mấy ngày sau, không khí ồn ào lắng xuống, tôi mới ngồi nói chuyện với dì, hỏi dì không biết thông tin ở nhà hay sao mà tha lôi toàn thứ bỏ đi này về? Dì rớm nước mắt: nhớ nhà, thương cậu mợ và mọi người nhưng bên ấy nhà chồng cũng nghèo. Vả lại ngoài mười tám tuổi, khi đã lập nghiệp thì không có chuyện dựa vào bố mẹ nữa. Những năm lưu lại, dì không dính vào buôn bán, sống bằng nghề nhưng tìm việc thì phập phù….

…Dì bảo thôi anh đừng hỏi nữa, đến hôm nay, em vẫn nhớ lại cái đận sơ tán Bắc Giang. Hàng tuần đi cắt cây bồ bồ về đun. Bây giờ cứ nhắm mắt lại vẫn thấy hoa bồ bồ tím ngát.

Thì ra, với dì hai mươi nhăm năm màu hoa không phai…

21/8/2011

Họa sĩ Đỗ Đức
Cùng chuyên mục
Giáo sư, bác sĩ Tôn Thất Tùng lúc sinh thời.

Vị Giáo sư làm rạng danh nền y học Việt Nam với phương pháp mổ gan khô

(PLVN) - Ngày 10/5, nhân kỷ niệm 110 năm ngày sinh của Giáo sư Tôn Thất Tùng, Google đã tôn vinh người bác sĩ tài giỏi bằng hình ảnh Doodle. Lý do là bởi ông là người đầu tiên nghiên cứu thành công phương pháp mổ gan khô (hay mổ gan có kế hoạch). Ngày nay, mổ gan khô đã trở thành một trong hai phương pháp cắt gan chính trên toàn thế giới.

Đọc thêm

“Kiệu đen Paparinka” - món lạ vùng Tam Nông

Gian hàng dưa kiệu của anh Trần Minh Tân.
(PLVN) - Với sức trẻ đầy nhiệt huyết, anh Trần Minh Tân ở xã Phú Hiệp huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp đã tiên phong khởi nghiệp với sản phẩm “Dưa kiệu”. Sau đó, anh Tân hợp tác cùng một người bạn nghiên cứu sản xuất ra sản phẩm “kiệu đen Paparinka” để nâng cao chất lượng và giá trị của củ kiệu tươi quê nhà Phú Hiệp.

Đổi thay ở Cây Da Sà - một thời khét tiếng tội phạm, ma túy

Khu vực Cây Da Sà ngày nay là phố xá đông đúc, nhộn nhịp.
(PLVN) - “Nhứt Da Sà, nhì Tôn Đản, thứ ba Mả Lạng” là câu nói về những khu vực khét tiếng giang hồ Sài Gòn. Da Sà ở đây là khu vực ngay ngã tư đường Bà Hom - An Dương Vương (phường Bình Trị Đông, quận Bình Tân, TP Hồ Chí Minh) từng là điểm nóng về tội phạm, ma túy...

Một ngày trong quân ngũ

Một ngày trong quân ngũ
(PLVN) - Thời gian được học tập, rèn luyện trong môi trường quân ngũ, hành trang có được của các chiến sĩ là sự tự tin, bản lĩnh, lối sống có nền nếp, quy củ để trau dồi những phẩm chất của người lính “Cụ Hồ”...

Trở thành diễn giả sau khi bị lừa bán sang Trung Quốc

Từ một nạn nhân, chị Lữ Thị Tím trở thành diễn giả vì cộng đồng phòng chống nạn mua bán người.
(PLVN) - Chị Lữ Thị Tím chính là nạn nhân của tội phạm mua bán người. Sau khi bị lừa bán sang Trung Quốc, chị đã bỏ trốn và may mắn trở về Việt Nam nhưng đôi chân thì không còn lành lặn. Dù đôi chân bị cắt cụt nhưng cô gái miền sơn cước đã làm nên kỳ tích khi dần tạo dựng cuộc sống mới. Chị cũng trở thành “diễn giả” lên tiếng về nạn mua bán người.

Kình ngư Lê Nguyễn Paul: Tự hào khi là người Việt Nam tranh tài ở SEA Games

Kình ngư Việt kiều giành 10 HCV cho đoàn An Giang và phá 5 kỷ lục quốc gia.
(PLVN) - Dù sinh ra và lớn lên tại Mỹ nhưng Lê Nguyễn Paul đã luôn nuôi nguyện vọng khoác áo đội tuyển bơi Việt Nam, quê hương của cả bố mẹ anh. Được tham gia đội tuyển quốc gia từ năm 2017, tới nay, Lê Nguyễn Paul đã có 3 lần vinh dự đại diện cho Việt Nam tranh tài tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á (SEA Games).

Nơi có thể chạm tay vào lịch sử bảy nghìn năm

Làng chài cổ Cái Bèo hôm nay.
(PLVN) - Làng chài Cái Bèo hay còn gọi là làng chài Vụng O tọa lạc bên đảo Ngọc, quần đảo Cát Bà, huyện Cát Hải, Hải Phòng. Cái Bèo nằm giữa thung lũng đá vôi, chạy dọc bờ biển khu 2B Bến Bèo. Đây là ngôi làng cổ lâu đời nhất Việt Nam, ước chừng lên tới 7.000 năm, nơi đây cũng là cửa ngõ vào vịnh Lan Hạ.

Bảo tồn nghề dệt thổ cẩm của dân tộc Lự

Phụ nữ dân tộc Lự vẫn giữ được nghề dệt thổ cẩm truyền thống để tạo ra những bộ trang phục đặc trưng.
(PLVN) - Xưa kia đồng bào Lự trồng bông, dệt vải để đáp ứng nhu cầu của gia đình thì ngày nay, nghề này đã vươn ra khỏi phạm vi nhỏ hẹp này, trở thành sản phẩm hàng hóa, từng bước mở ra hướng thoát nghèo cho bà con.

Cảnh giác với quảng cáo “việc nhẹ, lương cao” trên đất Campuchia

Những nạn nhân bị lừa sang Campuchia may mắn được giải thoát (Ảnh: vtv.vn)
(PLVN) - Các tổ chức, người môi giới móc nối cho người lao động sang Campuchia dưới hình thức đi xuất khẩu để lừa các nạn nhân vào làm tại các tổ chức chuyên phục vụ cho các sòng bạc, hoặc lôi kéo khách hàng tham gia các trò chơi đánh bạc. Trước đó, những lời hứa hẹn về một công việc nhàn hạ, lương cao đã khiến nhiều người mắc bẫy...

Phường Nam Sơn (TP Bắc Ninh): Nhiều ý kiến trái chiều sau các cuộc bầu cử Trưởng khu phố

Phường Nam Sơn (TP Bắc Ninh): Nhiều ý kiến trái chiều sau các cuộc bầu cử Trưởng khu phố
(PLVN) -  Sau khi các cuộc bầu cử Trưởng khu các khu phố thuộc phường Nam Sơn kết thúc, nhiều ý kiến không đồng thuận với kết quả bầu cử, cũng như quy trình ấn định danh sách chính thức ứng cử viên. Tuy nhiên, đơn vị tổ chức bầu cử lại cho rằng họ đã làm đúng theo quy định của tỉnh Bắc Ninh.