Hỗ trợ lao động về từ Libya cần 60 tỷ đồng?

Thời hạn thanh lý hợp đồng cho hơn 10 ngàn lao động trở về từ Libya đã tới rất gần song Bộ LĐ-TB&XH vẫn chưa “quyết” xong phương án hỗ trợ rủi ro cho số lao động này. DN đứng ngồi không yên lo lao động bức xúc sẽ kéo tới gây áp lực, người lao động sau nỗi mừng vui được trở về an toàn giờ cũng canh cánh mối lo nợ nần…

Nóng lòng chờ hỗ trợ

Nhiều ngày nay, nhóm lao động quê ở tỉnh Vĩnh Phúc và Ứng Hòa- Hà Nội đã tới Cty Việt Thắng- chi nhánh Hà Nội để hỏi về việc thanh lý hợp đồng. Anh Nguyễn Văn Đạo, một trong những lao động khá lớn tuổi “phân trần”: “Biết đây là rủi ro không ai muốn, Cty Việt Thắng cũng đã rất có trách nhiệm với chúng tôi nhưng giờ đã gần 1 tháng sau khi về nước, khoản nợ còn nguyên đó, tôi muốn đi làm thợ xây ở tỉnh khác cũng không dám đi vì sợ Cty gọi lại không có mặt”.

Lao động từ Libya về đang nóng lòng chờ hỗ trợ.

Anh Đoàn Văn Luận đứng kế bên tiếp lời: “Chú Đạo đã sang được 5 tháng, ít nhiều còn có lương, còn như tôi với các anh em đây mới sang được 2 tháng, làm được 1 tháng 5 ngày thì xảy ra chiến sự. Giờ về ngoài 1 triệu được lĩnh tại sân bay chúng tôi chưa được hỗ trợ gì, muốn đi sang Lào để làm cũng chưa dám đi”.

Tâm tư và nguyện vọng của anh Luận cũng là nguyện vọng chung của hơn 10 ngàn lao động từ Libya trở về. Tuy nhiên, đến thời điểm này người lao động mới chỉ biết được chung chung là sẽ được thanh lý hợp đồng theo quy định của pháp luật, được hỗ trợ thêm từ nhà nước và DN mà chưa được biết cụ thể sẽ được hỗ trợ mức bao nhiêu.

Còn các DN thì cũng chỉ biết “an ủi” lao động rằng phải kiên tâm chờ đợi vì nếu thực hiện thanh lý hợp đồng theo luật ngay thì sẽ rất nhanh chóng, chỉ cần làm đúng chính sách hiện hành là xong. Theo đó, lao động sẽ chỉ được nhận lại tiền phí dịch vụ thu trước (khoảng 8 triệu đồng) và một khoản hỗ trợ của DN, cả hai khoản này không quá 10 triệu đồng; so với hơn 40 triệu chi phí lao động đã nộp thì khoản 10 triệu này quá thấp (nhất là với những lao động mới sang từ 1 tháng tới 6 tháng).

Những khoản khác như phí môi giới (khoảng 500 USD/người) và tiền lương chủ sử dụng còn nợ người lao động đang là những khoản nợ khó đòi bởi trong tình hình chiến sự hiện nay tại Libya, chủ sử dụng cũng như các Cty môi giới không thể thanh toán khoản tiền này cho doanh nghiệp Việt Nam để DN trả lại cho người lao động.

“Tiền lương có một số chủ sử dụng tốt thì chúng tôi có thể lấy lại cho lao động sau khi chiến sự kết thúc, vì hiện tại tài khoản của họ tại ngân hàng đều bị phong tỏa, không thể giao dịch chứ nói gì chuyển tiền ra nước ngoài, còn phí môi giới thì không thể lấy lại, DN Việt Nam cũng kiệt sức rồi, không thể trả thay” - Giám đốc một DN thẳng thắn cho biết.

60 tỷ đồng, đủ không?

Đây cũng là vướng mắc lớn nhất khiến cho Cục QLLĐNN những ngày gần đây liên tiếp phải họp với các DN và các ban ngành chức năng để xây dựng một phương án hỗ trợ tối ưu.

Theo một số DN, phương án tốt nhất là Cục QLLĐNN trình Chính phủ cơ chế đặc thù hỗ trợ cho lao động theo thời gian thực đi. Theo đó, DN sẽ lên danh sách lao động và thời gian lao động làm việc chính thức ở Libya. Giả sử nếu mức hỗ trợ khung là 10 triệu đồng thì người lao động sẽ được nhận theo mức: nếu lao động làm được 11 tháng sẽ được hỗ trợ 1 triệu đồng, lao động mới đi 1 tháng được hỗ trợ 9 triệu đồng…

Bình quân nhà nước sẽ hỗ trợ 5-6 triệu đồng/ lao động, nhân với con số hơn 10 ngàn lao động, số tiền nhà nước hỗ trợ sẽ lên tới 50-60 tỷ đồng. Số tiền này sẽ được lấy từ Quỹ hỗ trợ việc làm ngoài nước (hiện quỹ này có khoảng trên 100 tỷ đồng- PV)

“Tôi cho rằng đây là phương án hợp tình, hợp lý nhất. Lao động mới sang họ sẽ được DN trả phí quản lý khoảng 8 triệu cộng với 10 triệu nhà nước hỗ trợ là 18 triệu, DN hỗ trợ tiếp khoảng 5 triệu nữa là họ được trả lại hơn 20 triệu, chỉ thiệt hại hơn 10 triệu. Nếu họ đi tiếp thị trường khác, DN giảm phần nào phí xuất cảnh, như vậy là hợp lý, lao động có thể chấp nhận được”, ông Nguyễn Vạn Xuân- Giám đốc VTC Corp khẳng định.

Ông Xuân cũng cho biết thêm, tình hình đã hơi “căng” bởi những lao động đi máy bay đã về nước được gần 1 tháng. Những lao động đi tàu thủy dự kiến cập cảng Hải Phòng chiều 3/4, và theo đúng cam kết thì chậm nhất là 2 tuần sau ngày ¾, các DN sẽ phải tiến hành thanh lý hợp đồng cho người lao động.

“Nếu không sớm tính toán phương án hỗ trợ hợp lý thì lao động sẽ bức xúc và gây áp lực lên DN, tình hình sẽ bất ổn và đưa sự việc từ tốt sang xấu, từ chỗ lao động sẵn sàng cảm thông sang đối đầu với DN mà DN nếu cùng quá phá sản là xong” - một giám đốc DN khác cho biết.

Thực tế, mới đây 70 lao động người Nghệ An, Hà Tĩnh kéo ra Cty Vận tải biển gây áp lực đòi phải thanh lý hợp đồng. Một nhóm lao động khác cũng đã kéo tới chi nhánh của Cty Nibelc tại Đốc Ngữ- Hà Nội đòi tiền lương và đập phá trụ sở của đơn vị này khiến công an phường phải vào can thiệp. Những ‘tín hiệu” không vui này khiến cho những DN có số lượng đông lao động như Việt Thắng hay Vinaconex như ‘ngồi trên đống lửa”…

Thanh Lương