Hồ sơ tâm lý học đường – “bộ não thứ hai” của người làm nghề

Sáng 31/01/2026, Cộng đồng Tâm lý học đường Hà Nội (trực thuộc Hội Tâm lý – Giáo dục học Hà Nội) phối hợp với Mạng lưới Các nhà Tâm lý học đường Việt Nam tổ chức buổi sinh hoạt chuyên môn với chuyên đề: “Kỹ năng ghi chép, lưu trữ, quản lý hồ sơ Tâm lý học đường và Công tác xã hội trong trường học theo Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT”.

Chương trình được tổ chức theo hình thức kết hợp trực tiếp và trực tuyến, thu hút gần 250 đại biểu là các nhà khoa học, cán bộ quản lý giáo dục, giảng viên, chuyên viên tâm lý, nhân viên công tác xã hội và những người đang trực tiếp làm công tác tư vấn học đường tại các cơ sở giáo dục.

Chương trình thu hút gần 150 đại biểu tham dự trực tiếp và 100 đại biểu tham dự trực tuyến, là các chuyên gia, nhà khoa học, cán bộ quản lý giáo dục, giảng viên, chuyên viên và những người đang trực tiếp làm công tác tâm lý học đường, công tác xã hội trường học tại các cơ sở giáo dục.

Sự kiện có sự tham dự của nhiều đại biểu uy tín trong lĩnh vực tâm lý - giáo dục, bao gồm: PGS.TS. Trần Thị Lệ Thu, Chủ tịch Mạng lưới Các nhà Tâm lý học đường Việt Nam; TS. Nguyễn Thị Hương, Trưởng phòng Chính sách Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục, Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo; Nhà giáo Ưu tú, TS. Nguyễn Tùng Lâm - Phó Chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý - Giáo dục Việt Nam; TS. Hoàng Hữu Niềm - Chủ tịch Hội Tâm lý - Giáo dục học Hà Nội; TS. Nguyễn Thanh Sơn, ThS. Hoàng Hữu Trung, TS. Nguyễn Thị Thu Anh - các Phó Chủ tịch Hội Tâm lý - Giáo dục học Hà Nội; TS. Nguyễn Văn Hoà, Chủ tịch hội đồng trường Nguyễn Bỉnh Khiêm.

Phát biểu khai mạc chương trình, TS Nguyễn Thị Thu Anh, Phó Chủ tịch Hội Tâm lý – Giáo dục học Hà Nội, phụ trách Cộng đồng Tâm lý học đường Hà Nội, nhấn mạnh: Trong thực tiễn giáo dục hiện nay, nhiều khó khăn của học sinh và giáo viên không xuất phát từ năng lực học tập hay giảng dạy, mà từ những vấn đề tâm lý chưa được nhận diện và hỗ trợ kịp thời, chuyên nghiệp.

Theo TS. Nguyễn Thị Thu Anh, công tác tâm lý học đường và công tác xã hội trong trường học cần được nhìn nhận như một nền tảng thiết yếu để xây dựng môi trường giáo dục an toàn, nhân văn và phát triển bền vững. Chủ đề sinh hoạt chuyên môn lần này đặc biệt có ý nghĩa khi gắn trực tiếp với đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm pháp lý và an toàn nghề nghiệp của người làm công tác tư vấn tâm lý trong nhà trường.

Chia sẻ tại chương trình, Nguyễn Thị Hương, Trưởng phòng Chính sách Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục (Bộ Giáo dục và Đào tạo), cho biết từ năm 2023, vị trí việc làm tư vấn học sinh trong các cơ sở giáo dục phổ thông đã chính thức được pháp lý hóa. Đây được xem là một bước tiến quan trọng, tạo cơ sở cho việc phát triển đội ngũ làm công tác tư vấn học đường một cách bài bản.

Tuy nhiên, bà cũng thẳng thắn chỉ ra thực tế: Tại nhiều cơ sở giáo dục công lập, công tác này hiện vẫn đang được giao theo hình thức kiêm nhiệm. Bộ Giáo dục và Đào tạo đang từng bước hoàn thiện các chính sách phát triển đội ngũ, trong đó có kế hoạch bồi dưỡng chuyên sâu, xây dựng mạng lưới nhân sự cốt cán tại các tỉnh, thành, đồng thời mở rộng phạm vi chính sách tới các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp. Một số chính sách mới, như phụ cấp 20% cho nhân viên trường học từ ngày 01/01/2026, được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện điều kiện làm việc và thu hút nhân lực cho lĩnh vực này.

Trong phần chia sẻ chuyên sâu, PGS.TS. Trần Thị Lệ Thu, Chủ tịch Mạng lưới Các nhà Tâm lý học đường Việt Nam, đã phân tích sâu vai trò của việc ghi chép, lưu trữ và quản lý hồ sơ tâm lý học đường, coi đây là “bộ não thứ hai” giúp nhà tâm lý can thiệp khoa học, hiệu quả, đồng thời bảo vệ thân chủ và chính người làm nghề.

PGS.TS. Trần Thị Lệ Thu giới thiệu chi tiết các biểu mẫu theo Thông tư 18; làm rõ các nguyên tắc cốt lõi như bảo mật thông tin, tính linh hoạt trong vận dụng, cũng như những nội dung có thể điều chỉnh để phù hợp với bối cảnh từng nhà trường. Các mô hình ghi chép ca như SOAP, ABC, cùng những công cụ hỗ trợ đánh giá và tìm hiểu người học (timeline cuộc đời, cây gia đình, bài tập trải nghiệm…) được trình bày cụ thể, gắn với tình huống thực tế.

Phần trao đổi – hỏi đáp diễn ra sôi nổi, tập trung vào nhiều vấn đề thực tiễn như: bảo mật hồ sơ tâm lý; chia sẻ thông tin với ban giám hiệu và phụ huynh; xử lý tình huống khi học sinh không đồng thuận việc ghi chép; ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong lưu trữ hồ sơ; cũng như quy trình chuyển tuyến đối với các trường hợp nguy cơ cao.

Các diễn giả thống nhất quan điểm: Việc ứng dụng công nghệ cần tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc bảo mật thông tin, không sử dụng thông tin định danh của học sinh, đồng thời khẳng định vai trò không thể thay thế của đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm pháp lý trong mọi quyết định chuyên môn.

Chia sẻ bên lề sự kiện, TS Nguyễn Tùng Lâm khẳng định: Cộng đồng Tâm lý học đường Hà Nội được hình thành từ sự tâm huyết, trách nhiệm và khát vọng nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe tâm lý học đường, cộng đồng. Cộng đồng đã đưa ra những cách làm mới, rất hiệu quả.

Về chuyên đề: “Kỹ năng ghi chép, lưu trữ, quản lý hồ sơ Tâm lý học đường và Công tác xã hội trong trường học theo Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT”, TS Nguyễn Tùng Lâm nhận định: Các chuyên gia đã đưa ra những kinh nghiệm rất thực tế, những kinh nghiệm quý báu được đúc rút trong quá trình hoạt động nhiều năm của bản thân họ. Rất tiếc là do khuôn khổ thời gian có hạn, nên buổi sinh hoạt chưa có hoạt động ngược lại để người tham dự được đưa những tình huống khó khăn mình đã gặp để các chuyên gia hướng dẫn cách gỡ vướng.

Ông cũng cho rằng xã hội hiện tại đang tạo ra nhiều áp lực đối với học sinh sinh viên. Nếu không quan tâm tháo gỡ kịp thời vấn đề tâm lý sẽ xảy ra nhiều chuyện đáng tiếc. Nhưng thực tế cho thấy, nhiều nhà quản lý giáo dục hiện chưa nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề này.

"Cộng đồng Tâm lý học đường Hà Nội kỳ vọng sẽ lan tỏa nhiều hoạt động hay, những kinh nghiệm thực tế để hoạt động tham vấn tâm lý học được sẽ được những người làm giáo dục lưu tâm hơn, triển khai thực chất hơn."  - TS Nguyễn Tùng Lâm chia sẻ.