Hiểu đúng về y đức

Không chỉ là thái độ phục vụ

Sáng mồng 4 tháng giêng Kỷ Sửu, ông Nguyễn Xuân X, 53 tuổi, ở thành phố Hạ Long (tỉnh Quảng Ninh) cùng vợ đi Hải Dương thăm người nhà. Đến đoạn qua địa phận thành phố Hải Phòng, ông bị tai nạn giao thông, phải đưa đến Bệnh viện đa khoa Việt Tiệp cấp cứu.

Xác định tình trạng của ông “ngàn cân treo sợi tóc”, cần hồi sức cấp cứu tích cực, Khoa cấp cứu chuyển thẳng ông đến Khoa Hồi sức cấp cứu ngoại. Lúc này ông bắt đầu ngừng tim, không đo được mạch và huyết áp. Việc cấp cứu diễn ra ngay tại hành lang của khoa. Bác sĩ Nguyễn Thắng Toản, Trưởng khoa cùng 4, 5 thầy thuốc đang chăm sóc những người bệnh nặng khác, nhanh chóng dùng tay bóp bóng, hô hấp ngoài lồng ngực, kích thích các phản xạ sống của người bị nạn. Gần 20 phút trôi qua, nỗ lực của các thầy thuốc đã được đền đáp. Tim người bị nạn đập trở lại. Lúc này, ông mới được chuyển vào buồng bệnh, nơi có những thiết bị hồi sức cấp cứu chuyên dụng.

Bác sĩ Toản cho biết: “ Những trường hợp như thế này, phải bóp bóng bằng tay và cấp cứu ngay tại chỗ. Nếu nhùng nhằng vận chuyển người bệnh đi, hoặc đưa máy móc, thiết bị tới, e rằng sẽ muộn. Phát huy khả năng chuyên môn, cứu sống được người bệnh, đó mới là đạo đức người thầy thuốc...”

Với bác sĩ Trần Thanh Cảng, Trưởng Khoa Hồi sức cấp cứu ngoại, Tết này kém vui so với mọi năm, bởi cha một người quen của anh đã không qua khỏi sau gần 3 tháng điều trị tích cực tại bệnh viện. Đôi khi anh cảm thấy bất lực khi trong tay có cả đội ngũ nhân lực chuyên môn vững vàng, những trang thiết bị hiện đại, vậy mà...không cứu được người thân. Đọc thấy trong mắt anh sự suy tư, trăn trở mỗi khi một người bệnh qua đời. Có những lần, anh lẽo đẽo theo người bệnh xuống nhà xác, đợi kết quả giám định pháp y để xác định rõ nguyên nhân tử vong người bệnh. Chả thế mà, có người bảo anh “lẩn thẩn”, có vấn đề về đầu óc...Những lời nói bóng gió đó nếu có biết, anh cũng để ngoài tai. Bởi anh cho rằng, người thầy thuốc giỏi phải làm hết sức mình để cứu người bệnh. Chỉ những trường hợp bệnh lý quá hiểm nghèo mới chịu đầu hàng số phận. Với anh, nếu người bệnh tử vong do trình độ non kém của người thầy thuốc, thì lương tâm người thầy thuốc luôn bị cắn rứt và không thanh thản.

Để y đức là sợi chỉ đỏ

Bác sĩ Nguyễn Văn Vy, Giám đốc Sở Y tế luôn cho rằng đạo đức người thầy thuốc có nghĩa rất rộng. Nó được thể hiện ở mọi lĩnh vực của ngành y tế, từ hệ thống khám, chữa bệnh, y tế dự phòng, thuốc, trang thiết bị... Nếu ở các bệnh viện, đạo đức nghề nghiệp là thái độ phục vụ, là chất lượng, hiệu quả điều trị, thì ở hệ thống y tế dự phòng, y đức thể hiện muôn vẻ. Chỉ đơn cử một việc tưởng chừng rất nhỏ, nếu nhân viên y tế bớt vắc-xin trong khi tiêm chủng, tiêm không đúng kỹ thuật, làm đau người bệnh, làm giảm hiệu quả phòng bệnh của vắc-xin, nhân viên đó không có lương tâm, đạo đức nghề nghiệp.

Trong lĩnh vực dược, thuốc chữa bệnh, nếu bán thuốc giả, kém chất lượng, thậm chí hết hạn sử dụng cho người bệnh, đó là vô đạo đức, nếu không nói là vi phạm pháp luật... Hầu hết người dân hiểu đạo đức người thầy thuốc chỉ là cung cách giao tiếp, thái độ phục vụ trong các cơ sở khám, chữa bệnh. Cách hiểu này tuy không sai, nhưng chưa thực sự đầy đủ về đạo đức người làm nghề thầy thuốc. 

Thực tế, đạo đức người thầy thuốc bao gồm trình độ chuyên môn và thái độ phục vụ, có nghĩa là cả cái tài và cái tâm. Bác sĩ Vy giải thích: “Nếu thầy thuốc chỉ đón tiếp người bệnh ân cần, chu đáo mà không có trình độ chuyên môn, chẩn đoán sai, điều trị không hiệu quả, thậm chí gây tử vong người bệnh, là không có đạo đức nghề nghiệp”. Bởi bất cứ thầy thuốc nào khi bước chân vào nghề này đều hiểu một điều rằng, sức khỏe, tính mạng con người là thứ quý giá nhất. Vì vậy, thầy thuốc có lương tâm và đạo đức nghề nghiệp không chỉ phục vụ người bệnh tận tình, chu đáo, mà còn biết  phát huy mọi khả năng để cứu chữa, cứu sống người bệnh, mới được coi hoàn thành nhiệm vụ.

Những năm gần đây, mặt trái cơ chế thị trường ảnh hưởng không nhỏ đến những người làm nghề thầy thuốc. Không ít người bị chiếc “phong bì” chi phối, dẫn đến những vi phạm đạo đức nghề nghiệp. Tuy vậy đây chỉ là số ít. Thực tế, có rất nhiều bác sĩ, y tá, hộ lý tận tâm, tận lực với người bệnh, giữ vững đạo đức người thầy thuốc. Hàng nghìn, hàng triệu người bệnh được cứu sống mỗi ngày chính nhờ cái tâm, cái tài, cái tình của đội ngũ thầy thuốc chân chính./.

Minh Khuê