Hiện thực hóa hiệu quả giám định

Luật Giám định tư pháp (GĐTP) là “bước ngặt mới”, song để giải quyết thấu đáo những vấn đề nổi cộm của GĐTP cần đến những văn bản hướng dẫn thi hành, trong đó có Nghị định qui định chi tiết thi hành Luật GĐTP vừa được Bộ Tư pháp tổ chức lấy ý kiến chuyên gia các Bộ, ngành sáng qua (5/9).

Luật Giám định tư pháp (GĐTP) là “bước ngặt mới”, song để giải quyết thấu đáo những vấn đề nổi cộm của GĐTP cần đến những văn bản hướng dẫn thi hành, trong đó có Nghị định qui định chi tiết thi hành Luật GĐTP vừa được Bộ Tư pháp tổ chức lấy ý kiến chuyên gia các Bộ, ngành sáng qua (5/9).

Biếm họa Internet
Biếm họa Internet

“Nếu quyền không đi kèm nghĩa vụ sẽ thành hư không!”

LS.Nguyễn Huy Thiệp (Phó Chủ nhiệm đoàn LS TP.Hà Nội) khẳng định như vậy, sau khi phân tích dự thảo Nghị định mặc dù có các qui định về quyền được yêu cầu giải thích kết luận giám định của người yêu cầu giám định nhưng không có chế tài buộc cơ quan được trưng cầu phải trả lời. “Qui định như vậy là “kẽ hở” của pháp luật, có thể “bẻ cong” công lý, biến người chưa đến mức là tội phạm thành người phạm tội, chuyển khung hình phạt từ thấp thành cao... như thực tế rất dễ thấy trong những vụ án xâm phạm tính mạng, sức khỏe” – LS.Thiệp bày tỏ.

Các chuyên gia nhận thấy, việc không qui định rõ nghĩa vụ của giám định viên (GĐV) sẽ không thể chấm dứt tình trạng GĐV tránh đến phiên tòa, từ chối tranh luận hay toàn bộ trách nhiệm của GĐV chỉ vẻn vẹn là một văn bản cam đoan chịu trách nhiệm về kết luận giám định. Hậu quả là, nhiều vấn đề trong kết luận giám định không thể bóc tách rõ ràng và đi vào “im lặng” khiến nhiều vụ án phải đình chỉ hoặc xử lý theo đường hướng không đúng với sự thật khách quan và bản chất của vụ án.

Ông Nguyễn Hiển (Cục CSĐT tội phạm tham nhũng – Bộ Công an) cho biết, từ năm 2007, Cục đã khởi tố điều tra khoảng 50 vụ án tham nhũng thì có đến 45 vụ phải trưng cầu giám định. Nhưng vì pháp luật về GĐTP đang quá “nương” trách nhiệm của các GĐV, nhất là GĐV là chuyên gia của các ngành, kiêm nhiệm, hoạt động theo vụ việc, nên mới xảy ra tình trạng “kết luận điều tra chờ kết luận giám định”, nhiều vụ án tham nhũng bị kéo dài, trung bình 3-4 năm, có vụ đến 10 năm không thể giải quyết vì thiếu kết luận GĐTP như vụ xăng dầu hàng không, Cty bia Sài Gòn, đất đai ở Bình Dương, tranh chấp chứng khoán...

Ngoài việc chờ cơ quan chuyên ngành cử GĐV, có khi phải mất 3-4 tháng, cơ quan ra quyết định trưng cầu GĐTP còn phải “nín thở” chờ GĐV... muốn làm hay không. Có rất nhiều trường hợp GĐV từ chối vụ việc, nhất là trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, xây dựng,... hoặc cứ ỳ ra không kết luận vì vô vàn lý do thì cơ quan trưng cầu giám định cũng đành “bó tay” vì pháp luật chỉ “cấm không kéo dài thời gian giám định” mà không có chế tài đi kèm...

Giao Bộ Tư pháp làm “trọng tài”

Theo ông Nguyễn Hiển, ngoài các Bộ chuyên ngành, có thể giao cho Bộ Tư pháp có thẩm quyền thành lập các hội đồng để giải quyết những tình huống “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược” giữa các kết luận giám định trong cùng một vụ án.

Đồng thời, qui định cụ thể nghĩa vụ của GĐV phải đảm bảo thời hạn thực hiện yêu cầu, trưng cầu giám định của cơ quan chức năng, cụ thể hóa quyền và nghĩa vụ của người yêu cầu và người được yêu cầu trong GĐTP, ràng buộc hơn nữa quyền và nghĩa vụ của GĐV, của cơ quan chuyên ngành, quản lý GĐV, nhấn mạnh trách nhiệm và nghĩa vụ của các cơ quan chuyên ngành trong việc phối hợp thực hiện... là những kiến nghị của ông Nguyễn Thế Bình (Văn phòng Ban Chỉ đạo TƯ về phòng chống tham nhũng) và nhiều chuyên gia GĐTP ngành Công an để quyền của các chủ thể trong hoạt động GĐTP không phải “hư không”.

Huy Anh

Cùng chuyên mục
Buổi làm việc về Kế hoạch tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật nước CHXHCN Việt Nam 9/11/2022.

Bộ Tư pháp xây dựng Kế hoạch hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam

(PLVN) -  "Tổ chức hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam 2022 phải có trọng tâm, trọng điểm, có sự vào cuộc của các Bộ, ngành. Đặc biệt, năm nay, các hoạt động hưởng ứng phải có điểm nhấn đánh dấu 10 năm Ngày Pháp luật Việt Nam",  Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh yêu cầu.

Đọc thêm

Cần tăng mức thù lao cho cộng tác viên kiểm tra văn bản

Quang cảnh Hội thảo.
(PLVN) - Đây là một trong những đề xuất, kiến nghị được đưa ra tại Hội thảo phát huy vai trò cộng tác viên và cơ quan báo chí, truyền thông trong công tác kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật do Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật (Bộ Tư pháp) tổ chức hôm nay, 24/5.

Nữ Phó Giám đốc Sở Tư pháp Kiên Giang: Người thổi bay tư tưởng “nhát tay” khi xử lý vi phạm hành chính

Nữ Phó Giám đốc Sở Tư pháp Kiên Giang: Người thổi bay tư tưởng “nhát tay” khi xử lý vi phạm hành chính
(PLVN) -Mới tròn ba năm làm “tham mưu trưởng” trong lĩnh vực xử lý vi phạm hành chính (XLVPHC), Phó Giám đốc Sở Tư pháp Kiên Giang - Lư Thị Trang Đài đã được đồng nghiệp nhận xét hai từ “yên tâm” và rất mừng khi có chị cùng tham gia, còn cấp trên thì tin tưởng, điểm nghẽn được khơi thông, công việc thì chạy.

Cần nhiều giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật

Ông Đặng Thanh Sơn Cục trưởng Cục Quản lý xử lý vi phạm hành chính và theo dõi thi hành pháp luật, Bộ Tư pháp.
(PLVN) -Tổ chức thi hành pháp luật là vấn đề luôn được Đảng Cộng sản Việt Nam coi là vấn đề trọng tâm, có ý nghĩa then chốt trong quá trình xây dựng và phát triển của đất nước, đặc biệt là kể từ khi chúng ta thực hiện công cuộc đổi mới năm 1986 cho đến nay. Tại các văn kiện, nghị quyết của Đảng luôn có những nhận định, đánh giá về công tác này và từ đó có những chủ trương, định hướng lớn để Nhà nước thể chế hóa thành pháp luật để tổ chức thực hiện với mục đích đưa chủ trương, định hướng của Đảng thực sự đi vào cuộc sống, bảo đảm cho pháp luật được thực hiện nghiêm chỉnh trong đời sống xã hội.

Hơn nửa cuộc đời tâm huyết với nghề “gác cổng công lý”

Hơn nửa cuộc đời tâm huyết với nghề “gác cổng công lý”
(PLVN) - 20 năm gắn bó với nghề, Luật sư Nguyễn Thị Thu Hoài – Giám đốc Công ty Luật TNHH Thuế và Luật Hà Nội (Hanoi Tax & Law Firm) luôn tâm niệm: Nghề Luật sư không chỉ cần cái tâm, cái tầm mà còn cần cả sự sáng tạo, tiếp thu và lắng nghe. Luật sư không phải lúc nào cũng đọc, nêu những căn cứ pháp luật khô khan mà còn là sự thấu hiểu về cuộc sống, thấu hiểu hoàn cảnh của những con người khác nhau trong xã hội...

Cục Thi hành án dân sự Vĩnh Phúc đối thoại với các ngân hàng và tổ chức tín dụng

Cục Thi hành án dân sự Vĩnh Phúc đối thoại với các ngân hàng và tổ chức tín dụng
(PLVN) -Mới đây, Cục Thi hành án dân sự Vĩnh Phúc phối hợp với Ngân hàng Nhà nước CN Vĩnh Phúc tổ chức Hội nghị đối thoại với các ngân hàng và tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh về công tác THADS, nhằm thống nhất trong công tác phối hợp, giải quyết dứt điểm các vụ việc đang có khó khăn, vướng mắc.

Thiếu tá Nguyễn Khắc Hào, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Cầu Treo: Tỏa sáng giữa lằn ranh của sự sống và cái chết

Thiếu tá Nguyễn Khắc Hào, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Cầu Treo: Tỏa sáng giữa lằn ranh của sự sống và cái chết
(PLVN) - Những hiểm nguy luôn rình rập. Những cuộc đấu trí cam go, quyết liệt. H àng ngày, hàng giờ luôn phải đối mặt với lằn ranh của sự sống và cái chết khi đấu tranh với những tên tội phạm ma túy (TPMT) manh động, có vũ khí nóng nhưng nhiều năm qua, Thiếu tá Nguyễn Khắc Hào, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế (CKQT) Cầu Treo, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) Hà Tĩnh đã cùng đồng đội lăn lộn khắp các bản làng, chủ động áp dụng các biện pháp nghiệp vụ, đấu tranh thắng lợi với TPMT.