Hé lộ “phần chìm của tảng băng” sau khi vụ hồ sơ mua bán quốc tịch Síp bị rò rỉ

(PLVN) - Dư luận những ngày qua xôn xao trước loạt bài điều tra của hãng tin Al Jazeera của Qatar, theo đó chỉ ra chương trình cấp hộ chiếu của Cộng hòa Síp (Cyprus) đã cho phép những nhân vật chính trị có khả năng tham nhũng, những đối tượng phạm tội, những kẻ trốn chạy và những người bị trừng phạt có được hộ chiếu của Liên minh châu Âu (EU).
Hé lộ “phần chìm của tảng băng” sau khi vụ hồ sơ mua bán quốc tịch Síp bị rò rỉ

Phát hiện đáng chú ý

Loạt tài liệu bị rò rỉ mà Al Jazeera thu được chứa hơn 1.400 đơn xin cấp hộ chiếu Síp đã được nộp theo Chương trình Đầu tư Síp (CIP). Chương trình này cho phép mua hộ chiếu Síp - một quốc gia thành viên của EU, như vậy cũng nghiễm nhiên trở thành công dân của liên minh và có thể sinh sống, đi lại, làm việc tại 27 quốc gia thành viên EU, bằng cách đầu tư ít nhất 2,15 triệu euro (2,5 triệu USD) vào quốc gia này. 

Những người sở hữu hộ chiếu Síp được đi lại tự do đến 174 quốc gia. Do đó, chương trình đầu tư này trở nên phổ biến với người dân từ các quốc gia không được hưởng chương trình đi lại không cần thị thực muốn được phép đi lại, làm việc và sử dụng dịch vụ ngân hàng miễn phí trên khắp EU. Theo một thống kê, từ năm 2013, khi chương trình quốc tịch được triển khai, cho đến nay, Síp đã thu được hơn 7 tỷ euro nhờ việc bán suất đầu tư để đổi lấy hộ chiếu này.

Theo Al Jazeera, trong số 1.400 đơn xin cấp hộ chiếu Síp đã được phê duyệt trong khoảng thời gian từ năm 2017 đến năm 2019 có cả các đơn xin cho các thành viên trong gia đình của người nộp đơn, nâng tổng số cá nhân được cấp hộ chiếu châu Âu lên gần 2.500 người. Những người này khắp nơi trên thế giới, cụ thể là 70 nước. Những nước có số lượng người nộp đơn cao nhất là Nga (1.000 người), Trung Quốc (500 người) và Ukraine (100 người). Ngoài ra, trong danh sách này cũng có cả những người đến từ Anh, Mỹ, Mali, Morocco, Israel, Palestine, Nam Phi, Hàn Quốc và Ả rập Xê-út.

Hé lộ “phần chìm của tảng băng” sau khi vụ hồ sơ mua bán quốc tịch Síp bị rò rỉ ảnh 1
Bến cảng đảo Arton nổi tiếng tại Cộng hòa Síp.  

Theo tài liệu của tờ báo trên, một trong những người mua hộ chiếu là Mir Rahman Rahmani - Chủ tịch Hạ viện Afghanistan. Ông này đã mua quốc tịch Síp cho bản thân, vợ và 3 con gái. Trước khi gia nhập chính trường, ông Rahmani đã xây dựng được một đế chế kinh doanh chuyên cung cấp nhiên liệu và các dịch vụ an ninh cho quân đội Mỹ đang đóng quân ở Afghanistan. Việc ông ta được bầu vào Hạ viện đã gây nên tranh cãi lớn khi các đối thủ tuyên bố đã có tình trạng gian lận phiếu bầu. 

Theo tờ khai xin nhập tịch Síp, ông Rahmani cùng vợ và 3 con gái cũng là công dân của Saint Kitts và Nevis - một quốc gia khác có chương trình đầu tư để đổi lấy quốc tịch. Con trai của ông là Haji Ajmal Rahmani - một chính trị gia đại diện cho thủ đô Kabul - cũng xin nhập quốc tịch Síp.

Các chuyên gia tham nhũng lo ngại, cha con nhà Rahmani có khả năng định hướng chính sách theo hướng dẫn đến việc làm giàu cho cá nhân họ. Và hộ chiếu Síp sẽ cho phép họ gửi tài sản của mình vào một tài khoản ngân hàng châu Âu mà không bị kiểm tra.

Trong danh sách những người được Síp đồng ý cấp quốc tịch còn có Chủ tập đoàn năng lượng Burisma của Ukraine Mykola Zlochevsky. Khi mua quốc tịch Síp năm 2017, ông Zlochevsky đang bị giới chức Ukraine điều tra về cáo buộc tham nhũng. Tháng 6/2020, các công tố viên Ukraine cho biết họ được đề nghị nhận 6 triệu USD tiền mặt để dừng cuộc điều tra. Cả ông Zlochevsky và Burisma khi đó đều khẳng định không biết vụ hối lộ này. 

Cũng có tên trong danh sách là Nikolay Gornovskiy - cựu sếp của tập đoàn năng lượng Nga Gazprom. Ông này đã bị đưa vào danh sách truy nã của Nga với tội danh lạm quyền khi Síp cấp hộ chiếu cho ông ta vào năm 2019 và đến giờ giới chức Síp vẫn chưa chấp nhận dẫn độ. 

Theo Al Jazeera, trong số những đơn xin cấp quốc tịch Síp đã được chấp nhận có nhiều trường hợp diễn ra sau khi người nộp đơn đã bị bắt hoặc thậm chí đang ngồi tù. Ví dụ, một người Nga là Ali Beglov được cấp hộ chiếu khi đang thụ án tù vì tội danh tống tiền, một điều trái với quy định chính thức của Síp. Doanh nhân Trung Quốc Zhang Keqiang cũng được cấp hộ chiếu Síp khi đang ngồi vụ vì tội lừa đảo. 

Trong số 1.000 tên tuổi người Nga đã nộp đơn xin cấp quốc tịch Síp, Al Jazeera xác định được ít nhất 9 nhà tài phiệt có tài sản trị giá hơn 1 tỷ USD mỗi người.

Chương trình gây tranh cãi

Từ khi chương trình bắt đầu vào năm 2013, giới chức Síp quy định rằng người nộp đơn phải chứng minh rằng họ có lý lịch tư pháp trong sạch. Tuy nhiên, quy định này bị nhiều người xem là “có cũng như không” vì người nộp đơn tự khai điều này. Dù giới chức Síp khẳng định có kiểm tra lý lịch của những người được cấp hộ chiếu nhưng tài liệu mà Al Jazeera có được cho thấy việc này không phải lúc nào cũng được thực hiện. 

Chương trình bỏ tiền đầu tư để lấy “hộ chiếu vàng” của Chính phủ Síp thời gian qua cũng đã bị phát hiện đã cấp quyền công dân châu Âu cho nhiều đối tượng là tội phạm, những người đang bị điều tra và những người được coi là có nguy cơ tham nhũng cao. Chính vì vậy nên Ủy ban châu Âu và các tổ chức phi chính phủ hàng đầu về chống tham nhũng như Global Witness và Transparency International đã nhiều lần chỉ trích và muốn loại bỏ dần Chương trình Đầu tư Síp. 

Năm 2018, Chính phủ Síp đã giới hạn số đơn xin cấp hộ chiếu được chấp thuận mỗi năm là 700 nhằm giảm thiểu những lo ngại của các cơ quan chính trị của châu Âu về chương trình. Với hạn mức này, số đơn xin cấp thị thực nộp sau thời gian quy định trên có hiệu lực phải đến năm 2021 mới được xem xét vì số đơn trước đó đã quá nhiều! Tháng 2/2019, giới chức Síp thông báo những thay đổi đối với các quy tắc của chương trình.

Theo đó, các ứng viên sẽ bị cấm nhập quốc tịch Síp nếu họ từng bị điều tra, đối mặt với các cáo buộc hình sự hoặc có tiền án. Các cá nhân bị EU hoặc các quốc gia như Mỹ, Nga hoặc Ukraine và những người làm việc cho một tổ chức bị trừng phạt cũng không được cấp hộ chiếu Síp. Bên cạnh đó, theo quy định mới của Síp, các quan chức chính phủ được bầu hoặc bổ nhiệm - thường được gọi là những cá nhân có liên quan đến chính trị (PEP) - cũng không được nhập tịch nước này. 

Tuy nhiên, những quy tắc này không có tính chất hồi tố nên những người đã mua quốc tịch trước đó vẫn được giữ lại hộ chiếu của Síp. Các chuyên gia về tham nhũng cho rằng những PEP ngay cả khi không bị cáo buộc về bất kỳ hành vi sai trái nào thì vẫn có nguy cơ tham nhũng cao do họ có quyền tiếp cận các quỹ công và tham gia quá trình ra quyết định trong việc giải ngân các khoản tiền đó. 

Tháng 2/2020, cơ quan giám sát rửa tiền của Liên minh châu Âu MONEYVAL vẫn cho rằng chương trình bán hộ chiếu của Síp cho những người nước ngoài giàu có là cơ hội mở cho những đối tượng phạm tội tham nhũng, rửa tiền và các hành vi phạm tội khác. Trước đó, Ủy ban châu Âu cũng cảnh báo chương trình bán quốc tịch hay cư trú cho những người giàu có của các nước thành viên EU có thể giúp các tổ chức tội phạm nước ngoài thâm nhập vào khối này và gia tăng nguy cơ rửa tiền, tham nhũng, trốn thuế.

Các tài liệu mà tờ Al Jazeera thu thập được không chứng minh được hành vi sai trái của bất kỳ cá nhân PEP nào, cũng như không xác định được những người này có liên quan đến tham nhũng. Tuy nhiên, việc họ có mặt trong danh sách này vẫn đặt ra những câu hỏi như tại sao một người đã được giao phó cho một vị trí công ở nước của họ lại muốn mua quốc tịch thứ hai cho bản thân hoặc gia đình, hay làm thế nào mà các quan chức này có được số tiền lớn để có thể đầu tư (ít nhất 2,5 triệu USD) vào nền kinh tế của Síp - một trong những yêu cầu để có được hộ chiếu vàng?

Lê Cát
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Chuyện của trà (Kỳ 2): Thời cổ đại, Trung Quốc không dùng trà để giải khát

Theo nghiên cứu khoa học, trà có nhiều tác dụng tốt tới trí não.
(PLVN) - Ngày nay, hầu hết mọi người chỉ biết đến trà là một loại thức uống, mục đích dùng để giải khát. Nhưng ngược dòng lịch sử về cách đây 18 thế kỷ, tại Trung Quốc trà ban đầu được sử dụng như một vị thuốc chữa bệnh, vị đắng của trà từng khiến nhiều người ốm phải dùng các loại gia vị khác nhau để có thể uống.

Ngân vang hào khí Bạch Đằng Giang

Cổng vào Khu di tích lịch sử Bạch Đằng Giang tại thị trấn Minh Đức, huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng.
(PLVN) - Khu di tích lịch sử Bạch Đằng Giang là quần thể kiến trúc tâm linh mang giá trị lịch sử, văn hóa gắn liền với những trận thủy chiến bên dòng sông Bạch Đằng lưu truyển sử sách với những chiến công oanh liệt của Đức vương Ngô Quyền, vua Lê Đại Hành, Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn.

Ký ức Việt Nam (kỳ 12): Chợ làng

Một phiên chợ làng (ảnh tư liệu).
(PLVN) - Chợ làng là một thiết chế công đặc thù của nền văn hóa kinh tế tập thể vô danh. Cùng với đình, chùa thì chợ là không gian di động và là một trong những không gian công quan trọng nhất của nền văn hóa đám đông làng xã Việt Nam cổ xưa. 

Bụt trong con sinh chưa?

Bụt trong con sinh chưa?
(PLVN) - Tháng Tư là mùa Bụt sinh, mùa sen nở. Trong tâm mỗi chúng ta đều có một đức Phật. Cũng giống như trong một cái đầm hay một cái ao, nếu biết gieo vào và ươm mầm, nhất định ta sẽ trồng được những đóa sen thơm.

Kết nối niềm hạnh phúc

Bàn tay tặng hoa hồng bao giờ cũng phảng phất hương thơm (ảnh minh họa).
(PLVN) - Khoa học đã chứng minh rằng: “Khi một cá nhân hạnh phúc hoặc khi mang đến niềm vui cho người khác, niềm vui sẽ quay trở lại bản thân ta và đến cả nhiều người khác nữa. Nó có thể lan tỏa từ người này sang người khác, kể cả những người không quen biết”.

Nhà thơ Du Phong: Đừng bao giờ để tình yêu cũ kỹ

 Nhà thơ Du Phong (Ảnh internet).
(PLVN) - Viết về thơ tình, hầu như nhà thơ nào cũng có viết. Nhưng để tạo ra được dấu ấn riêng, được nhiều người thuộc, nhắc nhớ thì ít người làm được như Xuân Diệu, Hàn Mặc Tử, Nguyễn Bính. Đó là những nhà thơ đã khuấy động một thời trên văn đàn Việt Nam. Hiện nay, tiếp nối dòng chảy thơ tình, có nhà thơ Du Phong.

Truyền thuyết về hộ tướng của cá Ông ở lăng ông Thủy Tướng Cần Giờ

Lăng Ông Thủy Tướng ở Cần Giờ với tuổi đời hơn 200 năm.
(PLVN) - Cư dân vạn chài Cần Giờ (TP Hồ Chí Minh) tin rằng, cá Ông là một loài vật linh thiêng, luôn cứu giúp cho những con thuyền gặp phải sóng to gió lớn, giúp dân chài lưới tai qua, nạn khỏi. Điều đặc biệt ở đây là, họ còn có quan niệm về sự tồn tại của các loài vật được cho là hộ vệ cá Ông.

Nhà đầu tư Nhật Bản tin tưởng Việt Nam vẫn là “bến đỗ” an toàn

Nhà đầu tư Nhật Bản tin tưởng Việt Nam vẫn là “bến đỗ” an toàn
(PLVN) - Tổ chức xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO) vừa công bố báo cáo khảo sát từ 4.600 doanh nghiệp (DN) Nhật hoạt động tại gần 20 thị trường châu Á - Thái Bình Dương, trong đó có 700 DN ở Việt Nam. Kết quả khảo sát cho thấy tuy nền kinh tế có một năm bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi bùng phát dịch Covid-19 đợt 4, song tỷ lệ DN Nhật tại Việt Nam muốn mở rộng đầu tư kinh doanh vượt xa đến 10 điểm so với các nước trong khối ASEAN .

Cách chữa bệnh theo "tám kinh, tám vĩ" của người xưa

Thời nào, thầy thuốc cũng rất quan trọng với con người. (Ảnh minh hoạ, nguồn internet).
(PLVN) - Nếu như ngày nay chúng ta coi "lương y như từ mẫu", "thầy thuốc như mẹ hiền" thì trong "Vũ trung tùy bút" của Phạm Đình Hổ, người thời xưa tôn kính các bậc danh y cũng như vậy. Bởi thời nào cũng thế, các bậc danh y, lương y, thần y hành nghề là để cứu người...

Bộ bách khoa toàn thư đầu tiên của Việt Nam

Bộ bách khoa toàn thư đầu tiên của Việt Nam
(PLVN) - Năm 1821, sau khi nhậm chức quan nhỏ ở Quốc Tử Giám (Huế), Phan Huy Chú dâng cuốn “Lịch triều hiến chương loại chí” lên vua Minh Mạng. Vua khen “soạn khéo lắm” rồi ban thưởng 30 lạng bạc, 30 thỏi mực và 30 cái bút.

Thích thú quán cà phê đồ cổ đầu tiên ở Tam Nông

Thích thú quán cà phê đồ cổ đầu tiên ở Tam Nông
(PLVN) - Tôi được một thầy giáo thân thiết nhắn tin qua Zalo giới thiệu quán Cà phê đồ cổ đầu tiên của huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp mang tên Xuân Nhi. Quán đang được nhiều khách hàng thích thú khi đến thưởng thức hương vị ly cà phê thơm lừng, vừa ngọt vừa đắng và ngắm nhìn những món đồ cổ để cùng hoài niệm một thời đã qua.

La Vie vào Top 10 Doanh nghiệp FDI phát triển bền vững

La Vie vào Top 10 Doanh nghiệp FDI phát triển bền vững
(PLVN) - Không ngừng đầu tư cho hoạt động bảo vệ tài nguyên nước và giảm tác động của bao bì đến môi trường bất chấp những khó khăn do dịch Covid-19, công ty La Vie, một thành viên của Tập đoàn Nestlé (Thụy Sĩ), vừa được vinh danh trong Top 10 Doanh nghiệp FDI tiêu biểu về tăng trưởng xanh và phát triển bền vững năm 2021-2022.