Hé lộ đặc quyền đáng chú ý của Tổng thống Pháp

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Tổng thống Pháp có 3 loại đặc quyền mà không một nguyên thủ nào khác ở châu Âu có, bao gồm quyền một mình quyết định việc sử dụng vũ khí nguyên tử; đàm phán các hiệp định quốc tế và là người đứng đầu phái đoàn Pháp trong các cuộc gặp quốc tế; toàn quyền giải tán Quốc hội sau khi trao đổi, tham khảo ý kiến của Thủ tướng.
(Ảnh minh họa). (Ảnh minh họa).

Những quyền hành quan trọng

Vào ngày 10/4 tới, 48 triệu cử tri tại Pháp sẽ tham gia vòng 1 của cuộc bầu cử Tổng thống, bầu ra nguyên thủ của đất nướctrong số 12 ứng cử viên. Vòng 2 của cuộc bầu cử sẽ diễn ra ngày 24/4/2022. Trong bối cảnh cuộc bầu cử đang ngày càng đến gần, dư luận cũng rất quan tâm đến các vấn đề liên quan đến Tổng thống Pháp, bao gồm thực quyền cũng như đặc quyền của nguyên thủ nước này.

Trong khối Liên minh châu Âu, có 12 trong số 21 Tổng thống được bầu theo phương thức phổ thông đầu phiếu trực tiếp gồm: Pháp, Phần Lan, Ailen, Bồ Đào Nha, Áo, Ba Lan, Romania, Bulgary, Litva, Slovenia, Croatia và Cyprus. Phương thức bầu cử phổ thông đầu phiếu giúp cho các vị Tổng thống có tính chính đáng mà người dân trao cho họ.

Tuy nhiên, ở những nước đó, dù cũng được bầu ra với phương thức tương tự nhưng Tổng thống lại không có được nhiều quyền hành như Tổng thống Pháp.

Tổng thống Pháp được nắm rất nhiều thực quyền trong nhiệm kỳ 5 năm. Các quyền hành của nhân vật này được quy định rất rõ trong Hiến pháp được ban hành năm 1958.Phân tích cụ thể, Nghị sĩ Jean-Jacques Ladetcho biết, Tổng thống Pháp dưới góc độ triết học chính trị là người đại diện cho Nhà nước, là quyền lực của Nhà nước, đại diện cho tính liên tục của Nhà nước, sự tôn trọng Hiến pháp và tính độc lập dân tộc.

“Tổng thống có tầm chính trị quan trọng vì là người thúc đẩy dự án phát triển nước Pháp. Đó là lý do mà các ứng viên Tổng thống được yêu cầu phải cho công chúng biết dự án của họ cho đất nước. Để thực hiện dự án đó, cần có một Nghị viện mà đa số có cùng đường hướng chính trị với Tổng thống, để Chính phủ có thể thực hiện dự án do tổng thống đề xuất. Đó là lý do vì sao việc bầu cử lập pháp diễn ra gần như ngay sau bầu cử Tổng thống. Về nguyên tắc, bầu cử này chỉ là để Tổng thống nắm được đa số ở Nghị viện”, ông Ladet lý giải.

Theo vị nghị sĩ này, quốc phòng và ngoại giao là 2 lĩnh vực mà quyền hạn thuộc về riêng Tổng thống Pháp. Trong đó, về quốc phòng, Tổng thống Pháp là người nắm quyền kích hoạt vũ khí hạt nhân, với việc chủ trì Hội đồng Quốc phòng cấp cao, vốn có quyền quyết định toàn bộtừ đầu đến cuối quá trình kích hoạt vũ khí hạt nhân.

Tổng thống Pháp cũng là người nắm toàn quyền về ngoại giao. “Chính Tổng thống là người đàm phán và phê chuẩn tất cả các hiệp ước quốc tế liên quan đến nước Pháp. Tổng thống cũng là người chỉ định các đại sứ Pháp ở nước ngoài. Có thể nói đó gần như là hai lĩnh vực chính mà quyền hạn là dành riêng cho Tổng thống”, ông Ladet cho hay.

Ngoài ra, Tổng thống Pháp còn có quyền bổ nhiệm Thủ tướng, ký ban hành luật và các sắc lệnh. Tổng thống của nước này cũng là người chủ trì Hội đồng Bộ trưởng, có thể đề xuất tổ chức trưng cầu dân ý về một dự luật và có thể giải tán Hạ viện.

Những tình huống hãn hữu

Ngoài những đặc quyền dành riêng, Tổng thống Pháp cũng có tiếng nói nhất định trên những lĩnh vực mà nhân vật này phải chia sẻ quyền hạn, như việc bổ nhiệm Tỉnh trưởng, ký ban hành các pháp lệnh hayviệc ban hành lệnh ân xá. Trong những trường hợp này, ngoài chữ ký của Tổng thống Pháp, cần có chữ ký của Thủ tướng, hoặc các Bộ trưởng có liên quan.

Hiến pháp nước Pháp cũng quy định, trong những tình huống có mối đe dọa thực sự nghiêm trọng, ngay tức khắc, khẩn cấp, quan trọng đối với cả thể chế, nền độc lập và sự toàn vẹn lãnh thổ, Tổng thống Pháp có những quyền hạn đặc biệt.

“Trong những tình huống như vậy, Tổng thống sẽ nắm trong tay cả quyền lập pháp và quyền hành pháp. Đó là những quyền lực mạnh mẽ và được kiểm soát nghiêm ngặt, do Thủ tướng hay Chính phủ thiết lập với thời hạn 30 ngày. Hết 30 ngày đó, Chủ tịch Hạ viện và Chủ tịch Thượng viện, hoặc một nhóm 60 nghị sĩ có thể một lần nữa triệu tập Hội đồng Bảo hiến để xem xét về tính hợp hiến của việc để Tổng thống tiếp tục nắm quyền hạn đặc biệt như vậy”, ông Ladet cho biết thêm.

Theo quy định, trong mọi trường hợp, thời gian để Tổng thống Pháp nắm cả quyền lập pháp và quyền hành phápđều không thể kéo dài quá 60 ngày. Đây cũng là tình huống rất hiếm khi xảy ra và trên thực tế, với nền Đệ ngũ Cộng hòa Pháp, việc này mới chỉ xảy ra một lần vào năm 1961, khi xảy ra nguy cơ đảo chính của các tướng lĩnh ở Algerie.

Theo Nghị sĩJean-Jacques Ladet, trách nhiệm của Tổng thống Pháp dẫn đến việc nhân vật này được miễn trừ trách nhiệm và bất khả xâm phạm. Việc miễn trách nhiệm khiến Tổng thống Pháp không thể bị xử lý cả về hình sự, dân sự và hành chính, ngoại trừ hai tình huống, trong đó có tình huống liên quan đến tội ác chống loài người. Trong trường hợp đó, việc xử lý trách nhiệm của Tổng thống Pháp phụ thuộc vào Tòa Hình sự quốc tế.

Tổng thống cũng có thể bị phế truất trong trường hợp có sự vi phạm rõ ràng và không phù hợp với việc thực hiện nhiệm vụ, chức trách của mình hoặc khi làm những điều ngoài phạm vi chức năng, không tương xứng với chức vụ nhưng lại không thể bị xử lý về pháp lý.

Một trường hợp khác là khi Tổng thống gây bế tắc, cản trở thể chế, tức từ chối thực hiện mọi nhiệm vụ, từ việc ký các sắc lệnh cho đến chủ trì cuộc họp của Hội đồng Bộ trưởng, từ chối thực hiện vai trò Tổng thống. Khi đó, Hạ viện và Thượng viện Pháp có thể đề xuất bãi nhiệm tổng thống.

Trong tình huống này, Quốc hội Pháp sẽ nhóm họp tại Tòa án Tối cao. Quyết định bãi nhiệm Tổng thống sẽ được thông qua nếu có 2/3 số người tham gia biểu quyết ủng hộ việc bãi nhiệm như vậy. Tuy nhiên, ở nền Đệ ngũ Cộng hòa của Pháp, cho đến,tình huống này chưa từng xảy ra.

Liên quan đến câu hỏi về quyền lãnh đạo đất nước trong trường hợp Tổng thống Pháp không may qua đời khi đương nhiệm hoặc không đủ sức khỏe thể chất và tinh thần để lãnh đạo đất nước, hoặc từ chức, Nghị sĩ Ladet cho hay, tình huống này đã xảy ra 2 lần. Lần thứ nhất là vào năm 1969, khi Tổng thốngCharles De Gaulle từ chức sau thất bại trong cuộc trưng cầu dân ý cùng năm. Lần thứ hai là vào năm 1974, khi người kế nhiệm của ông de Gaulles là Tổng thống Georges Pompidou qua đời khi đương nhiệm.

Trong cả hai trường hợp này, theo quy định của Hiến pháp Pháp, Chủ tịch Thượng việntrở thành Tổng thống lâm thời của nước này. Nếu Chủ tịch Thượng viện vì một lý do nào đó không muốn làm Tổng thống lâm thời, Chủ tịch Hạ viện Pháp sẽ được kêu gọi đảm nhiệm vai trò đó.Trong hai tình huống nói trên, Chủ tịch Thượng viện Pháp khi đó là ông Alain Poher đã tạm nắm quyền trước khi Tổng thống Valéry Giscard d’Estaing đắc cử vào năm 1974.

Tuy nhiên, Tổng thống lâm thời không được nắm mọi quyền hành. Cụ thể, có 3 quyền hạn quan trọng mà Tổng thống lâm thời không được trao, bao gồm không thể quyết định tổ chức trưng cầu dân ý, không thể giải tán Hạ viện và cũng không thể sửa đổi Hiến pháp. Quy định này xuất phát từ việc đây là tình huống chỉ mang tính tạm thời, do đó, người tạm quyền sẽ không có mọi quyền hạn như một tổng thống trong hoàn cảnh bình thường.

Hà Dũng
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Amber Heard gặp “bão” tẩy chay trong lúc vướng kiện tụng với chồng cũ

Amber Heard và chồng cũ.
(PLVN) - Sau ly hôn tài tử Johnny Depp, Amber Heard nhận được 7 triệu USD. Nữ diễn viên hứa quyên góp cho một số tổ chức từ thiện nhưng không thực hiện. Rắc rối không dừng lại khi cô bị kêu gọi tẩy chạy khỏi dự án Aquaman cùng lúc lại đang thất thế trong một vụ kiện tụng rắc rối với chồng cũ.

Người đặt dấu mốc cho công nghệ in ấn

Johannes Gutenberg - ông tổ nghề in.
(PLVN) - Mong muốn những người nghèo yêu sách như mình có thể dễ dàng hơn trong việc tìm đọc những trang sách hay, Johannes Gutenberg quyết tâm nghiên cứu để cho ra đời phương pháp in ấn mới.

Người dân Hàn Quốc vật lộn để được... ngủ

Tại Hàn Quốc, dịch vụ hỗ trợ giấc ngủ đang "hot"
(PLVN) - Hàn Quốc là một trong những quốc gia thiếu ngủ nhất trên thế giới. Nguyên nhân chính là do áp lực từ công việc và sự đánh giá của xã hội. Điều này làm ảnh hưởng lớn đến cả xã hội khi tỷ lệ tự sát của Hàn Quốc ở mức cao nhất trong số các quốc gia phát triển và ngày càng nhiều người phải sử dụng thuốc ngủ.

Phán quyết với hệ lụy lớn

Cựu Tổng thống Donald Trump.
(PLVN) - Ở nước Mỹ, tòa án đã đưa ra phán xử bất lợi cho cựu Tổng thống Donald Trump trong vụ việc nảy sinh từ thời ông Trump còn cầm quyền ở Mỹ.

Nhiều nơi vẫn phải chật vật đối phó hội chứng COVID kéo dài

Nhiều nơi vẫn phải chật vật đối phó hội chứng COVID kéo dài
(PLVN) - Hơn 2 năm kể từ khi dịch bệnh COVID-19 bùng phát, rất nhiều người từng mắc bệnh cho biết phải chật vật đối phó với hội chứng COVID kéo dài. Tình trạng này gây ra những nguy cơ lâu dài không chỉ với người bệnh, mà còn cho cả hệ thống y tế và các nền kinh tế trong những năm sắp tới.

Luật thua quyền

Một phiên họp của Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc.
(PLVN) - Bằng cách biểu quyết đồng thuận, tức là các thành viên không phải đích danh thể hiện quan điểm, Đại hội đồng Liên Hợp quốc đã thông qua nghị quyết buộc 5 thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc là Mỹ, Nga, Trung Quốc, Anh và Pháp phải giải trình về việc đã sử dụng quyền phủ quyết để phủ quyết dự thảo nghị quyết nào đấy trong Hội đồng Bảo an.

Đối tác thêm quan trọng

Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ thúc đẩy chiến lược đối tác.
(PLVN) - Mối quan hệ hợp tác giữa EU và Ấn Độ vừa có được bước phát triển mạnh mẽ mới cả trên danh nghĩa lẫn trong thực chất. Nhân chuyến thăm Ấn Độ của Chủ tịch Uỷ ban châu Âu Ursula von der Leyen, Ấn Độ và EU ký kết thỏa thuận thành lập Hội đồng Thương mại và Công nghệ EU-Ấn Độ.

Thua trong thắng, thắng trong thua

Vợ chồng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ăn mừng kết quả tại Paris tối 24/4.
(PLVN) - Ở nước Pháp, Tổng thống đương nhiệm Emmanuel Macron đã về đích trước ứng cử viên Marine Le Pen của đảng Tập hợp quốc gia trong vòng thứ 2 của cuộc bầu cử diễn ra ngày 24/4 vừa qua.

Đạo luật chống nạn “bác sĩ ma” xứ Hàn

Biển hiệu phòng khám phẫu thuật thẩm mỹ bên hông một tòa nhà ở khu Sinsa-dong, quận Gangnam, Seoul, Hàn Quốc. Ảnh- CNN
(PLVN) - Quốc hội Hàn Quốc ngày 31/8/2021 đã thông qua dự thảo sửa đổi Luật y tế, với nội dung đáng chú ý là các cơ sở y tế bắt buộc phải lắp đặt camera giám sát (CCTV) trong phòng phẫu thuật trong trường hợp bệnh nhân được phẫu thuật gây mê toàn thân, không hề có ý thức. Việc sửa đổi nhằm mục đích bảo vệ bệnh nhân khỏi các sự cố y khoa hoặc hành vi lơ là trách nhiệm của nhân viên y tế.

Elon Musk - Từ cậu bé tự kỷ thành người giàu nhất thế giới

Ông Elon Musk.
(PLVN) - Thông tin doanh nhân người Mỹ Elon Musk đã mua lại Công ty Twitter với giá 44 tỷ USD được công bố tuần qua một lần nữa khiến dư luận đổ xô chú ý tới Musk - hiện là người giàu nhất thế giới, người sáng lập Công ty ô tô điện Tesla và nhà sản xuất tên lửa SpaceX.

Những chiến dịch sử dụng động vật làm gián điệp

Cá heo đã từng được huấn luyện và sử dụng vào mục đích hoạt động tình báo.
(PLVN) - Những loài vật như chim bồ câu, cá heo, thậm chí là quạ đã được nghiên cứu và đưa vào sửa dụng trong các chiến dịch tình báo, thu thập thông tin. Những con vật này đã được huấn luyện để thu thập hình ảnh, sóng âm từ các mục tiêu, thậm chí còn được dùng để “cài cắm” các thiết bị vào mục tiêu cần do thám...

Làng cổ đẹp như tranh bên bờ sông Lauch nước Pháp

Làng cổ đẹp như tranh bên bờ sông Lauch nước Pháp
(PLVN) - Tọa lạc ngay bên dòng sông Lauch thơ mộng của nước Pháp, làng Colmar nằm cách Strasbourg – thủ phủ vùng Alsace khoảng 64 km về phía Tây Nam. Nơi đây được mệnh danh là một trong những ngôi làng đẹp nhất nước Pháp, có thể khiến bất cứ ai cũng say đắm, phải lòng khi có dịp ghé thăm.

Cô gái chết thảm dưới tay đồng bọn vì phá bỏ “luật im lặng”

Điíu tượng Katrina Culberson.
(PLVN) - Các mối quan hệ trên đường phố của những băng nhóm phạm tội thường rất phức tạp và tàn độc, trong số đó vụ việc của Celeste Fronsman là một ví dụ điển hình. Celeste đã bị đồng bọn đánh đập dã man, thiêu sống vì dám chỉ điểm đường dây buôn bán ma túy cho cảnh sát.

Nhà khoa học đa tài với phát minh chế ngự được tia sét

 Nhà bác học Benjamin Franklin.
(PLVN) - Tại các toàn nhà cao tầng, các công trình, cao ốc, văn phòng trên khắp thế giới từ lâu đã không thể thiếu những chiếc cột thu lôi. Tuy vậy, không phải ai cũng biết Benjamin Franklin - một thành viên trong nhóm lập quốc của Hoa Kỳ lại là “cha đẻ” của phát minh vĩ đại nói trên.