Hãy giúp nạn nhân bạo lực tinh thần “ăn ngon, ngủ yên”…
Các hành vi bạo lực quy định tại Luật Phòng, chống bạo lực gia đình không chỉ có “thượng cẳng chân, hạ cẳng tay”, ép buộc sinh hoạt tình dục ngoài ý muốn, ép buộc về kinh tế, mà còn có những hành vi tạo áp lực về tinh thần. Đây là loại hành vi bạo lực nguy hiểm gây ức chế trực tiếp lên thần kinh người bị hại. Không ít hoàn cảnh đau thương dẫn đến những hậu quả xấu nhất phát sinh từ hành vi bạo lực này. Điều đáng quan tâm là bạo hành tinh thần khiến nạn nhân sống trong những nỗi lo dai dẳng, nỗi ám ảnh có khi kéo dài suốt đời.
Không làm gì cũng gây ra bạo lực
Nhiều người nói, bạo hành tinh thần là “độc chiêu” hành hạ đối phương của người có tri thức. Khi họ không còn muốn sống với nhau, không còn yêu thương nhau, họ muốn ám ảnh và gây áp lực tinh thần với nhau để người từng là bạn đời hoặc người yêu mình phải khổ sở, phải dằn vặt và luôn trong trạng thái lo lắng. Nếu xét về mức độ nguy hiểm, hành vi bạo hành kiểu này dễ dàng gây ra ở nạn nhân những hành động ngoài suy nghĩ do hệ thần kinh trung ương bị tạo áp lực. Đặc biệt xấu với những người thần kinh yếu, có tiền sử rối loạn tiền đình, bệnh tim hoặc huyết áp… Nếu hiểu được tính nghiêm trọng của những “chiêu” hành hạ về tinh thần của những đối tượng bạo hành sẽ thấy người bị bạo hành thực sự là những nạn nhân đáng thương.
Trường hợp của một tiến sĩ văn hóa tại thành phố Hồ Chí Minh, dù đã ra tòa ly hôn, nhưng chồng cũ của chị thường xuyên xuất hiện trước cửa nhà, khoanh tay đứng nhìn chị trân trân không nói gì. Hoặc đêm đêm, động vào cổng sắt và ổ khóa leng keng khiến chị luôn trong trạng thái lo lắng không yên. Nỗi sợ sẽ có bất cứ chuyện gì không hay xảy ra khiến chị mất ngủ nhiều đêm. Thậm chí ngay giữa “thanh thiên, bạch nhật”, chị cũng không thoát khỏi lo lắng khi thường xuyên thấy chồng cũ xuất hiện trước cổng cơ quan, trong quán nước… Dù chưa có hành động gì xảy ra, nhưng nguyên việc gây áp lực về tinh thần, tạo lo lắng kéo dài với những người bị bạo hành cũng đủ khiến hành vi này trở nên nguy hiểm.
Vô hình nhưng tổn thương lâu dài
Những chấn thương tâm lý do bạo lực tinh thần gây ra, sâu sắc và lâu dài hơn những cơn đau thể xác. Chúng đặc biệt ảnh hưởng tới đời sống tình cảm, tâm lý của nạn nhân, nhưng lại rất khó xử lý, vì chúng là hành vi vô hình, không để lại "tang chứng, vật chứng" để cấu thành tội phạm hình sự.
Có một bài báo viết về một phụ nữ bị bạo hành tinh thần từ mẹ chồng và sự thờ ơ của chồng. Chị bị ức chế thần kinh quá sức chịu đựng dẫn đến bị trầm cảm và phát bệnh tâm thần phải vào bệnh viện điều trị. Còn không ít trường hợp thương tâm mà nạn nhân bạo hành tinh thần không đủ sức vượt qua đã có những hành vi thiếu kiểm soát như tự tử, đánh con cái, đi lang thang ngoài đường không có suy nghĩ…. Bạo hành tinh thần tuy không thể hiện bằng hành động, chỉ bằng cử chỉ, ánh mắt, lời nói và cư xử trong gia đình, cũng khiến nạn nhân bị bạo hành không đủ sức đề kháng để vượt qua hành vi ấy.
Hiện tượng bạo hành tinh thần xuất hiện ngày càng nhiều trong các gia đình trẻ, cả những cặp tình nhân sinh viên đang trong giai đoạn “sống thử” hoặc đang trong thời gian tìm hiểu. Có khoảng 30% số thanh niên, phần đông là nữ, đến nhờ bác sĩ, chuyên gia tâm lý tư vấn vì bị người yêu bạo hành.
Chế tài xử lý những hành vi bạo hành tinh thần vẫn còn mơ hồ dẫn đến sự vào cuộc của các cơ quan chức năng, những tổ chức, đoàn thể có trách nhiệm bảo vệ nạn nhân bị bạo hành còn hạn chế….Hy vọng bạo hành tinh thần sớm đưa vào “khung” hình sự như các hành vi bạo lực khác, để có chế tài xử lý. Chỉ có công lý mới có thể giúp nạn nhân bạo hành “ăn ngon, ngủ yên”…
Khánh Phương