Hành trình từ giảng đường ra thế giới của các sinh viên Trường Đại học Luật - ĐHQGHN với những câu hỏi "Tại sao?"

Khi thành tích chỉ là “phần nổi”

Nguyễn Thị Lan Anh tốt nghiệp thủ khoa đầu ra Khóa 66 ngành Luật Thương mại quốc tế. Nguyễn Thị Phương Thùy, cùng khóa, là đồng đội của Lan Anh trong nhóm giành giải Nhất cuộc thi Nghiên cứu khoa học sinh viên cấp ĐHQGHN năm 2025. Phạm Ngọc Tân tốt nghiệp loại xuất sắc, á khoa đầu ra Khóa 66 ngành Luật Chất lượng cao, hiện làm trợ lý luật sư tại một hãng luật quốc tế chuyên về sở hữu trí tuệ.

 Nếu chỉ dừng ở bảng thành tích, câu chuyện về các sinh viên xuất sắc này sẽ chưa trọn vẹn. Phía sau phần nổi bật đó là những ngày đọc tài liệu đến mỏi mắt, những bản thảo bị trả lại để sửa hết lần này đến lần khác, những lần bối rối vì chưa tìm ra hướng lập luận và cả những khoảnh khắc một ý tưởng bất chợt trở nên sáng rõ sau nhiều ngày theo đuổi

Lan Anh và thói quen không ngừng hỏi "Tại sao?"

Thói quen luôn đặt câu hỏi “Tại sao” được Lan Anh lặp đi lặp lại suốt những năm trên giảng đường Đại học Luật. Tại sao lập luận này đứng vững còn lập luận kia thì không? Tại sao một quy định lại được diễn giải theo hướng đó? Tại sao…? Câu hỏi tưởng chừng đơn giản ấy buộc cô phải đọc thêm tài liệu, tìm căn cứ pháp lý và kiểm chứng lại những gì mình tưởng là đúng thay vì dừng lại ở cảm tính.

Thói quen ấy đã đưa một tân sinh viên còn nhiều bỡ ngỡ trở thành thủ khoa đầu ra toàn khóa, đồng thời cùng bạn học Phương Thùy mang về giải Nhất nghiên cứu khoa học cấp ĐHQGHN.

Nhưng theo Lan Anh, danh hiệu không phải là điều quý giá nhất. Điều còn lại sau cùng là một phương pháp tư duy: bắt đầu từ tò mò, được rèn bằng kỷ luật nghiên cứu và hoàn thiện bằng trách nhiệm với từng câu chữ mình viết ra.

Phương Thùy: “Khi viết là một lần tự chất vấn chính mình.”

Với Phương Thùy, viết một bài nghiên cứu không phải là trình bày điều mình nghĩ, mà là liên tục tự vặn hỏi chính mình: Lập luận đã đủ chặt chưa? Còn góc nhìn nào bị bỏ sót? Một độc giả khó tính sẽ bắt bẻ điều gì?

Không có bản thảo nào trôi qua dễ dàng. Nhưng chính trong những lần bị thầy cô phản biện rồi phải viết lại, Phương Thùy nhận ra rằng: mỗi lần sửa bài là một lần tư duy phân tích trưởng thành hơn.

Đọc nghiêm túc, viết cẩn trọng, lắng nghe kỹ càng và giữ tinh thần cầu thị chính là những phẩm chất mà nghề luật, dù ở vị trí luật sư, chuyên viên pháp chế hay công chức nhà nước, đều đòi hỏi.

Ngọc Tân: Từ phiên tòa giả định đến hãng luật quốc tế

Tốt nghiệp á khoa đầu ra Khóa 66 ngành Luật Chất lượng cao, Ngọc Tân hiện là trợ lý luật sư tại một hãng luật quốc tế chuyên về sở hữu trí tuệ - lĩnh vực đòi hỏi vừa nắm chắc pháp lý, vừa liên tục cập nhật trước tốc độ thay đổi của công nghệ.

Ngọc Tân cho rằng thứ giá trị nhất mình nhận được không chỉ là kiến thức chuyên ngành, mà là cơ hội được học trong hệ sinh thái đa ngành của ĐHQGHN, nơi sinh viên Luật được mở rộng góc nhìn sang nhiều lĩnh vực khoa học khác, dần hình thành tư duy liên ngành cần thiết để hiểu bối cảnh kinh tế, xã hội, công nghệ mà pháp luật đang điều chỉnh.

Các học phần dạy bằng tiếng Anh cũng giúp Tân xây dựng năng lực ngoại ngữ pháp lý, đủ tự tin làm việc trong môi trường đa quốc gia.

Một triết lý đào tạo, nhiều con đường phát triển khác nhau

Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở thành tích cá nhân của Lan Anh, Phương Thùy hay Ngọc Tân, mà ở một điểm chung: cả ba đều trưởng thành trong cùng một môi trường, nơi biết khơi mở tiềm năng và sẵn sàng đồng hành khi sinh viên thử sức.

Ở Trường Đại học Luật, ĐHQGHN, nghiên cứu không tách rời khỏi việc học trên lớp. Nó bắt đầu từ cách thầy cô đặt câu hỏi, từ yêu cầu phải đọc kỹ hơn một vấn đề pháp lý, từ việc buộc phải nhìn một tình huống dưới nhiều góc độ khác nhau. Đó cũng là tinh thần được đúc kết trong triết lý phát triển của ĐHQGHN: "Nghiên cứu xuất sắc gắn với đào tạo tinh hoa".

Câu khẳng định này không chỉ dành riêng cho những ai có năng khiếu bẩm sinh, mà là một môi trường đủ nghiêm khắc để thử thách, đủ gần gũi để đồng hành và đủ rộng mở để mỗi người tự tìm ra giới hạn của chính mình.

Trong hành trình đó, vai trò của người thầy, người cô không dừng ở việc truyền đạt kiến thức. Họ là người gợi mở câu hỏi, đồng hành lúc bế tắc và đôi khi chỉ đơn giản là người đầu tiên tin rằng học trò của mình có thể đi xa hơn những gì các em tưởng tượng.

Câu chuyện của Lan Anh, Phương Thùy và Ngọc Tân là một câu trả lời khả dĩ. Ở Trường Đại học Luật, ĐHQGHN, học Luật không chỉ là học thuộc các quy định. Đó là học cách nhìn ra vấn đề ẩn sau mỗi điều luật, học cách đặt câu hỏi và học cách bảo vệ quan điểm của mình bằng lập luận chứ không phải bằng cảm tính.