Hành trình đáp nghĩa tri ân của lực lượng vũ trang TP. Đà Nẵng
Từ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ; lấy mẫu sinh phẩm phục vụ xác định danh tính, đến chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát cho các gia đình chịu ảnh hưởng bởi chiến tranh, mỗi việc làm thời gian qua lực lượng vũ trang TP. Đà Nẵng đều thể hiện trách nhiệm, tình cảm và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc.
Cuộc hành quân chưa có điểm dừng
81 năm sau mùa thu độc lập, trên thành phố bên sông Hàn vẫn có những cuộc hành quân chưa dừng lại. Không còn tiếng súng, không ở nơi chiến hào, nhưng hành trình ấy vẫn khẩn trương, gian nan và chất chứa bao cảm xúc. Đó là hành trình đi tìm đồng đội, đưa các anh trở về với đất mẹ, với đồng chí, đồng đội và những người thân đã mòn mỏi đợi chờ suốt nhiều thập kỷ.
Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh- Liệt sĩ (27/7/1947/27/7/2027), “Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin” đang được triển khai với tinh thần khẩn trương, quyết liệt, đồng bộ và khoa học.
Tại Đà Nẵng, Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) thành phố phát huy vai trò nòng cốt, chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ thành phố huy động sức mạnh tổng hợp của các cơ quan, đơn vị, địa phương và nhân dân.
Mỗi nguồn tin do cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử và người dân cung cấp đều được lực lượng chức năng tiếp nhận, phân loại, xác minh cẩn trọng. Từ những thông tin tưởng chừng rời rạc, những lời kể đã phai mờ theo thời gian, cán bộ làm công tác chính sách xây dựng phương án khảo sát, tìm kiếm cụ thể. Mỗi dấu tích còn lại trên chiến trường xưa đều được trân trọng, bởi đó có thể là cơ hội cuối cùng để tìm thấy một liệt sĩ, giúp một gia đình kết thúc hành trình đợi chờ.
Đại tá Trần Hữu Ích, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS TP. Đà Nẵng khẳng định: “Cán bộ, chiến sĩ đều thể hiện quyết tâm, tinh thần trách nhiệm và nghĩa tình cao đẹp, mong muốn sớm đưa các cô, các chú về nơi an nghỉ khang trang”.
Tinh thần ấy được thể hiện rõ trong cuộc tìm kiếm tại Hang Đá Sập, xã Hà Nha. Đây là địa bàn hiểm trở, đường vào hang dài, địa chất phức tạp, cửa hang từng bị bom đánh sập, bên trong ẩm thấp và luôn tiềm ẩn nguy cơ sạt lở. Trước khi lực lượng tìm kiếm tiếp cận, cán bộ, chiến sĩ công binh phải rà phá bom, mìn, vật nổ còn sót lại. Từng lớp đất đá sau đó được bóc tách chủ yếu bằng phương pháp thủ công nhằm bảo đảm an toàn và giữ nguyên hiện trạng hài cốt, di vật.
Từ ngày 12/7, lực lượng chức năng đã tìm thấy, đưa 9 hài cốt liệt sĩ ra khỏi lòng núi. Cùng với đó là nhiều di vật như dép cao su, dép rọ, bút, lọ thuốc, bàn chải đánh răng, nút áo, mảnh vải và những vật dụng cá nhân khác. Mỗi mẩu xương, mỗi hiện vật đều được nâng niu, bảo quản cẩn trọng, bởi phía sau đó là cuộc đời và câu chuyện của một con người đã chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Dù đã đạt được những kết quả quan trọng, mệnh lệnh của cán bộ, chiến sĩ làm nhiệm vụ vẫn là “tiếp tục, không dừng lại”.
Thiếu tá QNCN Cao Văn Long, Ban Chính sách, Phòng Chính trị Bộ CHQS TP. Đà Nẵng, chia sẻ: “Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm, cán bộ, chiến sĩ xác định làm việc với tinh thần trách nhiệm cao nhất, cố gắng hoàn thành sớm nhất có thể để đưa các bác trở về với gia đình, người thân”.
Trả lại tên những anh hùng đã khuất
Không chỉ ở Hang Đá Sập, những bước chân tìm kiếm đồng đội còn in dấu tại khu vực cầu Câu Lâu, Hang Đá Mái và nhiều địa điểm từng là chiến trường ác liệt. Có nơi, manh mối bắt đầu từ lời kể của một nhân chứng; có nơi, lực lượng chức năng lần theo những trang tài liệu cũ hoặc những dấu tích còn lại trên thực địa.
Trong quá trình tìm kiếm, có khi cán bộ, chiến sĩ phát hiện một bức ảnh đã bạc màu, một chiếc lược nằm bên hài cốt; có khi là chai thuốc, bông băng và những dụng cụ y tế được cho là của một đội phẫu giữa chiến trường. Những vật dụng nhỏ bé, im lặng qua hàng chục năm dưới lòng đất đang góp phần kể tiếp câu chuyện về những người từng sống, chiến đấu và nằm lại trên mảnh đất Quảng Nam- Đà Nẵng.
Thượng tá Lê Huy Từ, Phó trưởng Ban liên lạc Cựu chiến binh Trung đoàn Pháo binh 575 xúc động cho biết, khi hài cốt liệt sĩ được tìm thấy và đưa về an táng, các thành viên ban liên lạc cũng như thân nhân liệt sĩ đều vô cùng phấn khởi. Đó không chỉ là niềm an ủi đối với gia đình mà còn là sự động viên lớn lao đối với những người đồng đội nhiều năm bền bỉ đi tìm nhau.
Mỗi lễ truy điệu, an táng khép lại một chặng tìm kiếm, nhưng đồng thời mở ra một niềm mong đợi khác: Các liệt sĩ sẽ được xác định danh tính, được gọi lại bằng chính tên mình. Bởi phía sau mỗi phần mộ chưa rõ thông tin là một gia đình vẫn đang chờ đợi; là người mẹ, người vợ, người con, người em đã đi qua gần trọn cuộc đời nhưng chưa biết người thân đang yên nghỉ nơi đâu.
Theo Đại tá Đinh Văn Hưng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Quân sự, Chính ủy Bộ CHQS TP. Đà Nẵng, toàn thành phố có 144 nghĩa trang với 25.858 phần mộ cần được rà soát, xác định danh tính. Trước khối lượng công việc rất lớn, các lực lượng đang tập trung đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thành việc lấy mẫu trước ngày 15/9, đồng thời bảo đảm chặt chẽ, chính xác và đúng quy định.
Song song với tìm kiếm ngoài thực địa, một cuộc chạy đua thầm lặng cũng đang diễn ra tại các nghĩa trang liệt sĩ. Các lực lượng tổ chức mở mộ, lấy mẫu sinh phẩm, mã hóa, niêm phong và bàn giao phục vụ giám định ADN. Thông tin về phần mộ, sơ đồ nghĩa trang và dữ liệu liên quan được kiểm tra, số hóa, tạo cơ sở đối chiếu với mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ. Quá trình thực hiện được tổ chức trang nghiêm, thận trọng, với sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quân sự, chính quyền địa phương, ngành y tế và đơn vị chuyên môn. Dù phải làm việc liên tục dưới thời tiết nắng nóng, đội ngũ thực hiện nhiệm vụ vẫn tranh thủ từng ngày, từng giờ để bảo đảm tiến độ.
Dựng những mái ấm nghĩa tình
Tri ân không chỉ là tìm kiếm, đưa những người đã khuất trở về. Tri ân còn là chăm lo tốt hơn cuộc sống của những người đang mang trên mình thương tích và di chứng chiến tranh.
Thực hiện chủ trương xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học, TP. Đà Nẵng triển khai hỗ trợ 136 trường hợp, gồm 85 nhà xây mới và 51 nhà sửa chữa. Mức hỗ trợ đối với mỗi căn nhà xây mới là 100 triệu đồng; mỗi căn nhà sửa chữa là 50 triệu đồng.
Nguồn kinh phí hỗ trợ là điều kiện quan trọng để các gia đình hiện thực hóa ước mơ an cư. Tuy nhiên, làm nên hơi ấm của mỗi mái nhà còn có sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể, lực lượng vũ trang và nhân dân địa phương. Ở nhiều địa bàn khó khăn, cán bộ, chiến sĩ vừa tham gia vận chuyển vật liệu, tháo dỡ nhà cũ, san nền, vừa trực tiếp góp ngày công xây dựng, giúp các gia đình sớm ổn định cuộc sống.
Trong căn nhà mới kiên cố, cựu chiến binh Phan Thị Thanh Xuân, trú tại khối phố 6, phường Tam Kỳ, không giấu được niềm vui: “Ngôi nhà cũ đã dột nát, không thể ở được. Từ ngày có căn nhà mới, gia đình tôi rất vui mừng, phấn khởi, không còn phải lo lắng mỗi khi mưa gió”.
Niềm vui mộc mạc ấy cũng là động lực để những người thực hiện chương trình tiếp tục nỗ lực. Từng viên gạch được xếp lên không chỉ để dựng một ngôi nhà, mà còn góp phần hàn gắn những vết thương chiến tranh. Mỗi mái ấm hoàn thành giúp một gia đình chính sách có nơi ở an toàn, vững chãi hơn trước mùa mưa bão; đồng thời khẳng định rằng những hy sinh, mất mát vì Tổ quốc luôn được Đảng, Nhà nước, Quân đội và nhân dân trân trọng, ghi nhớ.
Trước thềm Quốc khánh 2/9, từ những cánh rừng, hang đá còn in dấu chiến tranh đến các nghĩa trang liệt sĩ và những ngôi nhà mới sáng ánh điện, hình ảnh người lính Đà Nẵng vẫn bền bỉ hiện diện.
Họ đi tìm đồng đội, góp phần trả lại tên cho các liệt sĩ và dựng xây mái ấm cho những gia đình chịu ảnh hưởng bởi chiến tranh. Đó là sự tri ân không chỉ bằng lời nói mà được cụ thể hóa bằng trách nhiệm, tình cảm và những việc làm hằng ngày của cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang TP. Đà Nẵng, góp phần gìn giữ, tiếp nối giá trị của độc lập, hòa bình trong cuộc sống hôm nay.