Hành trang mới cho những “điểm tựa” bản làng xứ Lạng

Ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) tỉnh Lạng Sơn, người có uy tín – từ các già làng, trưởng bản đến những cán bộ hưu trí gương mẫu luôn giữ vị trí đặc biệt. Tiếng nói của họ mang trọng lượng lớn trong cộng đồng, là chỗ dựa tinh thần và là mắt xích quan trọng để củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Nhận thức rõ điều đó, công tác chăm lo, bồi dưỡng cho lực lượng này thời gian qua luôn được cấp ủy, chính quyền địa phương đặc biệt chú trọng.

Tuy nhiên, trong bối cảnh đời sống kinh tế - xã hội vùng cao đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ, nhu cầu của người có uy tín không chỉ dừng lại ở việc cập nhật văn bản, chính sách. Họ cần những công cụ trực quan, những lời giải cụ thể cho bài toán thoát nghèo và giữ gìn văn hóa bản làng.

Hiện thực hóa định hướng đổi mới phương thức bồi dưỡng, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lạng Sơn đã ban hành Kế hoạch số 74/KH-SDTTG ngày 08/5/2026, tổ chức đoàn đại biểu người có uy tín đi tham quan, học hỏi thực tế tại tỉnh Tuyên Quang. Đây không đơn thuần là một chuyến đi thực tế, mà là một khóa học mở giữa thiên nhiên và cuộc sống sản xuất của nhân dân vùng lân cận.

Học bài toán làm giàu từ mô hình “mắt thấy, tai nghe”

Điểm dừng chân đầu tiên trên đất Tuyên Quang đưa các đại biểu đến với trang trại nuôi cầy vòi tại thôn Bình Phú, xã Sơn Dương. Không gian chuồng trại quy củ, sạch sẽ và phương pháp chăn nuôi khép kín đối với loài động vật đặc sản có giá trị kinh tế cao đã thu hút trọn vẹn sự chú ý của đoàn công tác.

Tại đây, các đại biểu không ngần ngại vây quanh chủ trang trại để hỏi cặn kẽ từng chi tiết: từ chi phí con giống ban đầu, tỷ lệ phối trộn thức ăn, kỹ thuật phòng ngừa dịch bệnh cho đến hợp đồng liên kết bao tiêu sản phẩm. Những cuốn sổ tay ghi chép nhanh chóng được lấp đầy bởi các thông số kỹ thuật thực tiễn.

Rời Sơn Dương, đoàn tiếp tục khảo sát Hợp tác xã (HTX) nông nghiệp công nghệ cao Tiến Thành tại Tổ 19, phường An Tường. Đứng giữa những dãy nhà màng phủ kín công nghệ tưới nhỏ giọt tự động, quy trình sản xuất rau củ quả đạt chuẩn an toàn sinh học hiện đại, nhiều đại biểu không giấu nổi sự khâm phục.

Một đại biểu cao niên trong đoàn chia sẻ: “Ở bản mình, đất đai thì rộng nhưng bà con quen làm theo lối cũ, năng suất thấp nên mãi chưa khá lên được. Hôm nay tận mắt thấy người ta áp dụng công nghệ vào trồng trọt, nuôi con đặc sản cho thu nhập hàng trăm triệu đến cả tỷ đồng mỗi năm, mình mới hiểu ra nhiều điều. Có nhìn thấy tận nơi thế này, khi về bản nói bà con mới tin, mới nghe theo để chuyển đổi cây trồng, vật nuôi.”

Rõ ràng, việc trực tiếp tiếp cận những mô hình kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp giá trị cao đã giải tỏa nhiều trăn trở bấy lâu của đội ngũ người có uy tín xứ Lạng. Những kiến thức thực tế ấy là chất liệu sống động nhất để họ trở thành những tuyên truyền viên kinh tế năng nổ khi trở về địa phương.

Bên cạnh câu chuyện sinh kế, một hoạt động có ý nghĩa then chốt của chương trình là buổi tọa đàm, trao đổi chuyên môn với lãnh đạo và cán bộ Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Tuyên Quang.

Tại buổi làm việc, không khí diễn ra cởi mở và đậm tính xây dựng. Các đại biểu Lạng Sơn đã chia sẻ những trăn trở, khó khăn thực tế nảy sinh tại thôn bản: từ việc giải quyết tranh chấp đất đai, xóa bỏ các phong tục tập quán lạc hậu, đến phương pháp tuyên truyền chủ trương, pháp luật sao cho mềm mại, dễ hiểu đối với đồng bào chưa thành thạo tiếng phổ thông.

Phía cơ quan chuyên môn tỉnh Tuyên Quang cũng trao đổi nhiều cách làm sáng tạo trong việc phát huy vai trò người có uy tín tham gia giữ gìn an ninh trật tự khu vực giáp ranh, vận động đồng bào hiến đất làm đường nông thôn mới.

Người có uy tín được ví như “cánh tay nối dài” của chính quyền cơ sở. Bằng sự am hiểu sâu sắc về phong tục, địa bàn và tâm lý họ hàng, dòng tộc, họ chính là những người tháo gỡ mâu thuẫn ngay từ khi mới manh nha, giữ cho bản làng luôn yên bình.

Buổi giao lưu không chỉ giúp các đại biểu tích lũy thêm kỹ năng dân vận khéo léo, mà còn khẳng định vai trò là kênh thông tin hai chiều quan trọng: vừa đưa đường lối của Đảng đến với nhân dân, vừa phản ánh trung thực tâm tư, nguyện vọng chính đáng của đồng bào lên cấp ủy, chính quyền.

Gắn bài toán kinh tế với cội nguồn văn hóa

Một điểm nhấn sâu sắc khác của chuyến đi là chuỗi hoạt động trải nghiệm văn hóa, tâm linh tại Thiền viện Trúc Lâm Chính Pháp Tuyên Quang và Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây).

Dạo bước trong không gian tái hiện đời sống, kiến trúc truyền thống của 54 dân tộc anh em tại Đồng Mô, các đại biểu người Tày, Nùng, Dao, Mông… của tỉnh Lạng Sơn như được nhìn thấy hình bóng quê hương mình trong dòng chảy văn hóa chung của đất nước. Chuyến tham quan khơi dậy niềm tự hào dân tộc sâu sắc, đồng thời đặt ra một nhận thức mới về sự phát triển bền vững: Làm kinh tế không thể tách rời việc giữ gìn bản sắc văn hóa.

Phát triển kinh tế giúp nâng cao đời sống vật chất, nhưng chính văn hóa truyền thống từ những nếp nhà sàn, làn điệu Then, điệu Sli, trang phục dân tộc mới là nền tảng tạo nên bản sắc và sức mạnh nội sinh của cộng đồng. Người có uy tín sau chuyến đi càng thêm kiên định với mục tiêu vừa vận động bà con làm giàu, vừa tích cực bảo tồn những giá trị văn hóa tốt đẹp của ông cha để lại.

Chuyến công tác 4 ngày khép lại với nhiều ấn tượng tốt đẹp và những bài học kinh nghiệm sâu sắc. Đây là minh chứng rõ nét cho cách tiếp cận mới của Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lạng Sơn trong việc triển khai chính sách đối với người có uy tín: không dừng lại ở sự hỗ trợ, thăm hỏi định kỳ mang tính hình thức, mà tập trung bồi dưỡng năng lực, trao quyền và tạo điều kiện tối đa để họ tự tin khẳng định vị thế của mình.

Trở về các bản làng nơi biên cương, 70 đại biểu mang theo không chỉ là những tài liệu, hình ảnh mô hình kinh tế mới, mà là ngọn lửa nhiệt huyết và tinh thần đổi mới. Với uy tín sẵn có cùng vốn kiến thức vừa được tôi luyện, họ sẽ tiếp tục là hạt nhân đoàn kết, tiên phong hướng dẫn bà con xóa đói giảm nghèo, củng cố niềm tin vững chắc vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, góp phần xây dựng quê hương Lạng Sơn ngày càng giàu đẹp, văn minh và giàu bản sắc.