Hạnh ngộ cuộc đời của nữ "sứ giả nhạc tiền chiến"

(PLO) - Vóc dáng mảnh mai, áo dài trắng tha thướt, giọng hát điêu luyện đầy cảm xúc những ca khúc tiền chiến... Đó là hình ảnh của ca sĩ Ánh Tuyết, “sứ giả của nhạc tiền chiến” nổi danh với những tình khúc bất hủ của cố nhạc sỹ Văn Cao. 
“Ca sỹ nào vậy? Ở đâu ra vậy?”
Với tiếng hát Ánh Tuyết, dường như người ta luôn bắt gặp sự tươi mới đi ngược lại với quy luật thời gian. Chị có khả năng thể hiện các ca khúc ở nhiều thể loại với phong cách hết sức riêng biệt. Nhưng có lẽ như một định mệnh, khán giả yêu mến âm nhạc vẫn hình dung đến tiếng hát ấy qua những tác phẩm tiền chiến, cũng như những ca khúc trữ tình còn mãi với thời gian.
Khi tiếng hát của chị cất lên, người nghe có cảm giác như được đắm mình vào không gian và thời gian của tác phẩm thực sự. Bởi lẽ, giọng hát của chị luôn xuất phát từ chính những rung động của trái tim mình với khát khao được giao cảm với cuộc đời, được đồng điệu với cảm hứng sáng tạo của người nhạc sĩ.
Ánh Tuyết còn nhớ, sự tình cờ “bén duyên” nhạc Văn Cao. “Ai lướt đi ngoài sương gió - không dừng chân đến em bẽ bàng”, câu hát của Buồn tàn thu vang lên giữa một khoảng thinh không cũng đủ làm người nghe nao lòng đến lạ! Đó là lần đầu Ánh Tuyết trong chiếc áo dài chấm chân, gương mặt thoáng buồn cất giọng hát nhạc Văn Cao để “thế chỗ” một ca sỹ vắng mặt... bỗng dưng đẹp đến lạ lùng! “Thôi tình em đấy/như mùa thu chết/rơi theo lá vàng...”.
Nước mắt Ánh Tuyết rơi dài khi câu hát kết thúc để rồi sau đó là một sự vỡ òa của xúc cảm. Tiếng pháo tay vang lên. Tiếng xì xào hỏi với nhau: “Ca sỹ nào vậy? Ở đâu ra vậy?”. Còn nhạc sỹ Văn Cao, ông ngẩng đầu lên và nhìn về hướng cô ca sỹ rồi gật gật đầu nhưng vẫn không nói gì.
Một năm sau, đêm nhạc của nhạc sỹ Văn Cao được tổ chức ở Nhà Văn hóa Thanh niên (TP.HCM), ông nghe lại Ánh Tuyết hát Trương Chi, Thiên thai, Cung đàn xưa. Cầm lòng không nổi, ông rơi lệ và nói với Ánh Tuyết: “Đầu đời Văn Cao đã có một Kim Tiêu, không ngờ cuối đời lại gặp một Ánh Tuyết”.
Nghe đến đây, Ánh Tuyết chỉ biết khóc: “Bác ơi, Tuyết rồi cũng sẽ tan thôi!”. Và, kể từ đó tiếng hát Ánh Tuyết đã “tan” thật sự, tan trong từng nốt nhạc, tan trong từng lời ca của Văn Cao để một lần nữa chắp cánh cho nó thăng hoa, bay lên, bay lên cùng một tiếng hát cứ mãi vút cao. “Đó là một cuộc hạnh ngộ mà có lẽ là đẹp nhất trong cuộc đời của tôi” , nữ ca sỹ Ánh Tuyết tâm sự.
Còn nhớ, bốn năm sau ngày nhạc sỹ Văn Cao đi xa, một đêm nhạc giữa Nhà hát Lớn (Hà Nội) dồn nén một không khí khó diễn tả. Những ai yêu quý  Văn Cao chờ đợi một đêm nhạc mà họ đã chờ đợi lâu lắm rồi mới diễn ra giữa lòng Hà Nội. Hai phần ba khán giả tóc đã lốm đốm bạc, họ như đang triền miên trong miền ký ức, trong sự chờ đợi với cõi riêng của họ. Và Ánh Tuyết xuất hiện, có lẽ lâu lắm rồi chị mới hát bằng cả trái tim mình giữa lòng Hà Nội, hát nhạc Văn Cao giữa những con người đi tìm cuộc hạnh ngộ.
Hình như đêm đó, Văn Cao hiện diện đâu đó trong tâm trí mỗi người, như đang trầm tư lắng nghe cuộc hạnh ngộ này, mặc dù ông đã đi xa. Cũng từ đó, năm nào Ánh Tuyết cũng ra Hà Nội hoặc vào tháng 7 (tháng Văn Cao mất), hoặc trước tháng sinh nhật Văn Cao để thắp cho ông một nén hương, để nói với ông rằng dù ông có đi xa thì âm nhạc của ông vẫn được Ánh Tuyết cất lên mỗi đêm giữa phố phường Sài Gòn đầy náo nhiệt... Năm nay, tôi ra Hà Nội đúng dịp sinh nhật ông (15/11) và  tham gia đêm nhạc kỷ niệm sinh nhật 90 của ông, là cách để nhớ về một “tiền bối” đã dành tình cảm cho đời và cho Ánh Tuyết “danh phận” như hôm nay”, nữ ca sỹ chia sẻ.
Và lưu giữ những hoài niệm
Ca sỹ Ánh Tuyết trải lòng: “Mỗi lần biểu diễn là một lần tôi tiếp tục hành trình đi tìm chính bản thân con người mình. Trong mỗi giấc mơ của tôi có lẽ vẫn thường trực đâu đó hình ảnh của Suối mơ, Thiên Thai, Lá đổ muôn chiều, Bóng chiều xưa… Vì thế, những không gian ấy với chị trở nên thân thuộc để rồi chủ thể của tác phẩm khi tới với khán giả qua tiếng hát của Ánh Tuyết sống động và lắng đọng hơn bao giờ hết.
Tìm về với dòng nhạc tiền chiến còn là tâm niệm muốn tri ân các nhạc sĩ lão thành của nền âm nhạc Việt Nam mà nữ ca sỹ Ánh Tuyết đã ấp ủ suốt bao tháng năm hoạt động nghệ thuật của mình. Không chỉ với cố nhạc sĩ Văn Cao, người bằng tác phẩm của mình đã tạo dựng tên tuổi của chị, với các nhạc sĩ thuộc thế hệ trước như Đoàn Chuẩn, Hoàng Giác, Lê Thương, Trịnh Công Sơn, Y Vân, Phạm Trọng Cầu..., chị đều để lại trong họ một ấn tượng tốt đẹp. Ánh Tuyết thường cố gắng gặp gỡ các tác giả lắng nghe những tâm sự giữa cuộc sống đời thường của họ để nắm bắt tư tưởng của từng tác phẩm một cách rõ ràng và trọn vẹn nhất.
Ngoài việc thể hiện các ca khúc tiền chiến, có thể nói rằng, Ánh Tuyết là một cuốn “bách khoa thư” sống về dòng nhạc này, chị có thể nói sôi nổi hàng giờ như khi cất cao lời ca về giai thoại của các tác giả tiền chiến, hoàn cảnh ra đời và số phận những tác phẩm của họ. 
Ánh Tuyết đã rơi lệ nhiều lần trên sân khấu khi nhắc lại kỷ niệm về những cố nhạc sĩ đã vĩnh viễn lìa xa cõi đời này chỉ còn vang vọng dư âm qua mỗi giai điệu. Và như một lẽ thường, nữ ca sỹ Ánh Tuyết trong khoảnh khắc ấy chính là người đem tâm hồn, trái tim của những người nghệ sĩ tài danh đó ở lại với thế gian này.
Mỗi lần trở lại Hà Nội, bao giờ với tiếng hát Ánh Tuyết khán giả cũng có được sự hình dung rất đặc biệt ở nhiều góc độ, vẫn những giai điệu đó nhưng cách chị đem tác phẩm tới khán giả luôn có sự linh hoạt và đa dạng ở từng không gian và thời gian riêng biệt mà không bao giờ làm mất đi tinh thần thực sự của nguyên tác.
Cùng là Suối mơ người ta có thể thấy chị hát “chay” giữa khán phòng Nhà hát Lớn với những thanh âm vút cao đến bất tận, hay da diết u hoài khi chị trình bày giữa một dàn hợp xướng đông đảo... Làm mới tác phẩm ở khía cạnh bắt nguồn từ tính đa diện sẵn có của nguyên tác là một sự tìm tòi công phu mà không phải bất cứ người ca sĩ nào khi thể hiện cũng chú tâm.

Sự đồng cảm của tâm hồn người nhạc sỹ, ca sỹ đã tạo ra men say níu kéo bao thế hệ người yêu nhạc. Theo người thân trong gia đình kể lại thì vào những giờ phút cuối của cuộc đời, cố nhạc sĩ tài hoa Đoàn Chuẩn, chàng lãng tử của mùa thu đất Bắc luôn chỉ nghe những tác phẩm của mình được ngân vang từ giọng ca Ánh Tuyết mà theo ông đẹp cả thanh lẫn sắc. Chính sự yêu mến ấy, đã khiến chị rất yêu dòng nhạc tiền chiến và “chưa bao giờ có ý định từ bỏ dòng nhạc mình yêu thích và gắn bó”.

Đọc thêm

Chương trình nghệ thuật chính luận “Vĩ tuyến 17 - Khát vọng hòa bình”

Cụm di tích lịch sử Cầu Hiền Lương – Sông Bến Hải- Vĩĩ tuyến 17 (Ảnh: Trần Tiến)
(PLVN) -  Nhân dịp kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Khu vực Vĩnh Linh (25/8/1954 -25/8/2024), Báo Nhân Dân phối hợp tỉnh Quảng Trị tổ chức Chương trình nghệ thuật chính luận “Vĩ tuyến 17 - Khát vọng hòa bình”. Chương trình sẽ diễn ra vào tối ngày 19/7/2024 tại Kỳ đài Bờ Bắc – Khu Di tích Đôi bờ Hiền Lương, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị.

Vở nhạc kịch Shrek - hạnh phúc khi là chính mình

Hành trình đưa nhạc kịch đến với khán giả khắp Việt Nam mang tên "Shrek: On National Tour". (Ảnh BTC)
(PLVN) - Vở nhạc kịch Shrek đã phá vỡ những định kiến thông thường, đem lại thông điệp vô cùng ý nghĩa: Mỗi người dù là ai, đều thật đẹp khi là chính mình và đều xứng đáng có được hạnh phúc. Chính thông điệp này đã chạm đến trái tim của những khán giả thưởng thức vở nhạc kịch và để lại những dư âm thật sâu sắc, rực rỡ.

Xem phim kinh điển trên Hanoi On

Đài Phát thanh-Truyền hình Hà Nội ra mắt ứng dụng nội dung đa phương tiện Hanoi On (ảnh P.V)
(PLVN) - Hanoi On là một hệ sinh thái nội dung số cho Hà Nội và về Hà Nội. Ứng dụng này gồm các chương trình truyền hình, thông tin điện tử, chương trình phát thanh và các nội dung nghe nhìn đặc sắc. Ngoài ra, Hanoi On còn có hàng vạn chương trình âm nhạc, hàng nghìn sách nói, cùng thư viện phim bộ đặc biệt là bộ sưu tập những bộ phim kinh điển của Việt Nam và nước ngoài.

60 thí sinh vào bán kết Hoa hậu Du lịch Việt Nam 2024

Thí sinh tham dự Hoa hậu Du lịch Việt Nam 2024. (Ảnh T.Thanh)
(PLVN) - Tại vòng Bán kết, top 60 thí sinh xuất sắc nhất đến từ khắp đất nước tập trung tại Sa Pa (Lào Cai) và bắt đầu chuỗi hành trình quảng bá, lan tỏa vẻ đẹp của du lịch Sa Pa nói riêng và Việt Nam nói chung đến cộng đồng.

Hội thảo về Danh nhân Lưu Đình Chất

Tham luận của các nhà nghiên cứu, nhà sử học góp phần làm rõ nét hơn về cuộc đời và sự nghiệp của vị đại quan Lưu Đình Chất. (Ảnh: Y. Khương).
(PLVN) - Ngày 6/7/2024, Hội thảo “Vai trò của danh nhân Lưu Đình Chất trong lịch sử dân tộc và việc bảo tồn, phát huy các giá trị di sản về ông” diễn ra tại huyện Hoằng Hóa, (Thanh Hóa), góp phần làm rõ nét hơn về cuộc đời và sự nghiệp của vị đại quan Lưu Đình Chất, cũng như đóng góp của ông trong lịch sử dân tộc.

Ca sĩ Phương Linh từng ở ẩn để chữa bệnh

Ca sĩ Phương Linh trở lại với sân khấu sau thời gian dài điều trị bệnh (ảnh P.V)
(PLVN) - Hạn chế việc đi hát, ít ai biết được rằng ca sĩ Phương Linh phải đối diện với việc bị tràn dịch khớp gối. Sau nhiều năm điều trị từ Đông y đến Tây y, đến nay nữ ca sĩ mới phục hồi được 80%.

Nhiều người trẻ tâm huyết với nghệ thuật hát bội

Nhiều người trẻ tâm huyết với nghệ thuật hát bội
(PLVN) - Trước dòng chảy như vũ bão của nghệ thuật hiện đại với sự du nhập của nhiều loại hình giải trí mới, các loại hình nghệ thuật truyền thống như hát bội rơi vào khủng hoảng, bấp bênh. Lo ngại di sản niên đại hàng trăm năm của ông cha đứng trước nguy cơ mai một, thất truyền, các bạn trẻ Gen Z đã tâm huyết, nỗ lực tổ chức nhiều chương trình giới thiệu, đưa các loại hình nghệ thuật truyền thống đến gần công chúng, tạo cầu nối giữa nghệ thuật truyền thống và hiện đại…

Vẻ đẹp Tây Hồ trên khuôn nhạc

Vẻ đẹp mênh mang của Hồ Tây luôn dễ chạm vào trái tim người nghệ sĩ, tạo nguồn cảm hứng bất tận cho thi ca. (Ảnh: Zing.vn)
(PLVN) - Hồ Tây là góc lãng mạn nhất trong bức tranh Hà Nội đa màu, là thế giới của những làn gió trong trẻo, sự phóng khoáng và giàu chất thơ. Như một lẽ rất tự nhiên, vẻ đẹp mênh mang của Hồ Tây luôn dễ chạm vào trái tim người nghệ sĩ, tạo nguồn cảm hứng bất tận cho thi ca, nhạc họa, văn chương bao đời nay. Vẻ đẹp lung linh, lãng mạn của Hồ Tây được hiện lên trên từng khuôn nhạc.

'Vui lên nào, anh em ơi' - bộ phim ca ngợi sức mạnh tình bạn

"Vui lên nào, anh em ơi" hướng đến khẳng định giá trị bản thân, sức mạnh của tình bạn (ảnh trong phim)
(PLVN) - “Vui lên nào, anh em ơi” khẳng định sức mạnh của tình bạn, giá trị của niềm tin, sự khích lệ và lối sống tích cực. Bộ phim không chỉ mang đến cho khán giả những tiếng cười mà còn truyền tải những bài học quý giá về cuộc sống, khơi dậy sự lạc quan trong mỗi người.

18 tác phẩm hội họa tại 'Hồng Sen'

Một số bức tranh hoa sen với nét vẽ tài hoa của các họa sĩ đương đại Việt Nam (ảnh Sơn Tùng).
(PLVN) - 18 tác phẩm hội họa có chủ đề về hoa sen thuộc bộ sưu tập “Hồng Sen” của nhà sưu tập Thúy Anh được trưng bày tại Hà Nội. Những bức tranh hoa sen với nét vẽ tài hoa của các họa sĩ đương đại Việt Nam xuất hiện bên áo dài, nón lá đã tạo điểm nhấn đẹp đẽ, khó phai, góp phần tôn vinh vẻ đẹp của đất nước, con người Việt Nam.

Triển lãm “Cuộc sống quanh ta 2024” tôn vinh nét đẹp bình dị

Cuộc sống quanh ta 2024” tôn vinh nét đẹp đời thường (Ảnh: BTC).
(PLVN) - Triển lãm “Cuộc sống quanh ta 2024” trưng bày 63 tác phẩm, là những sáng tác mới của 62 tác giả thuộc thuộc Câu lạc bộ Mỹ thuật sáng tác đề tài xây dựng Tổ quốc. Người xem có thể bắt gặp những hình ảnh bình dị với làng gốm, làng thổ cẩm, làng nón, phong cảnh bốn mùa, đình làng, Khuê Văn Các...