Hàng Việt gian nan tìm đường vào tim "thượng đế"

Không chỉ là chuyện tiêu thụ được hàng, quan trọng hơn, sản phẩm “made in Vietnam” đã tạo được niềm tin nơi “thượng đế”: chất lượng hàng Việt đủ tốt với người Việt Nam.

Hàng tốt đi kèm với giá rẻ

Chất lượng hàng Việt Nam ngày càng tốt hơn là một thực tế ai cũng thấy. Ngày càng nhiều doanh nghiệp lựa chọn giải pháp chinh phục thị trường nội địa bằng nâng cao chất lượng sản phẩm. Vở Hồng Hà không chỉ còn bó hẹp ở một vài chủng loại mà có tới mấy chục dòng sản phẩm khác nhau với đủ kích cỡ, mẫu mã. Chất lượng giấy không còn trắng lóa mà đã tốt hơn cho thị lực người dùng. Bàn ghế học sinh Xuân Hòa có thêm những sản phẩm dành cho bé mới đi học để ngồi không bị cong lưng. Nhựa Đại Đồng Tiến thì ứng dụng công nghệ nano silver vào các sản phẩm nhựa dòng Sina để sản phẩm có thêm tính năng bảo quản thực phẩm tươi lâu hơn, không bị thay đổi chất và đặc biệt là diệt khuẩn, khử mùi. Ở dòng sản phẩm cao cấp, gốm sứ Minh Long được người tiêu dùng ngưỡng mộ với những bộ đồ ăn tráng nano không bám bẩn, men sứ trắng tinh, mỏng manh. Sơ-mi An Phước sánh ngang với Piercardin về kiểu dáng, chất lượng. Những dòng sản phẩm này tự hào có chất lượng sánh ngang với các sản phẩm quốc tế cùng loại.

Nhưng chất lượng tốt chưa phải là yếu tố quyết định để “người Việt Nam dùng hàng Việt Nam”. Phần đông người dân thành thị, chưa nói đến nông thôn, khó mà khoác lên người chiếc áo giá 800 nghìn đến 1 triệu đồng; có mấy gia đình người Việt sở hữu một, chứ chưa nói đến vài bộ bát của Minh Long với giá 1-3 triệu đồng/bộ? Và hơn 70% dân số ở nông thôn đến bao giờ mới có cơ hội sử dụng rổ nhựa nano silver?

Vấn đề đặt ra là hàng nội địa phải bảo đảm chất lượng cao mà giá cả phải phù hợp với túi tiền của số đông người dân. Vì vậy, trong những tháng gần đây, sản phẩm gốm sứ Minh Long được bày bán nhiều hơn trong các siêu thị với giá chỉ 350.000-700.000 đồng/bộ, bằng 1/3 trước đây. Công ty Cổ phần tập đoàn kỹ nghệ Trường Thành chinh phục thị trường nội địa bằng chiến dịch “bán hàng giá sỉ” để dễ dàng tiếp cận với người tiêu dùng trong nước hơn.

Người Việt yêu hàng Việt - cách nào ?

Thực tế cho thấy, nếu quy hết trách nhiệm chinh phục thị trường nội địa cho doanh nghiệp thì thật không công bằng. Làm thế nào để sản xuất hàng chất lượng cao mà giá bán phải rẻ là bài toán đau đầu của  tất cả doanh nghiệp. Lời giải nhiều khi lại không do doanh nghiệp tự nghĩ ra được.

Phần lớn doanh nghiệp hiện nay thiếu vốn sản xuất. Sản phẩm tiêu thụ trong nước chủ yếu do các doanh nghiệp nhỏ và vừa cung cấp. Nhưng những doanh nghiệp này lại rất khó tiếp cận nguồn vốn ngân hàng, chưa kể lãi suất vay quá cao vượt quá khả năng thu hồi vốn của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, chính sách quản lý thị trường nội địa có quá nhiều kẽ hở khiến cuộc cạnh tranh giữa hàng nội địa và hàng nhập khẩu trở nên không cân sức. Trong 6 tháng đầu năm 2009, hàng Trung Quốc chiếm tới 70% tổng số vụ nhập lậu, hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng bị kiểm tra, xử lý. Ở hầu hết vùng nông thôn, thành thị dễ dàng gặp cảnh “bước chân ra ngõ là gặp hàng Trung Quốc”, bởi giá bán quá rẻ do chất lượng kém lại không phải chịu thuế nhờ nhập lậu.

Quy mô nhập khẩu và buôn lậu quá lớn nên việc cạnh tranh thị trường  trở nên khốc liệt, nhất là trong điều kiện khủng khoảng kinh tế, thị trường rất khó khăn đối với doanh nghiệp Việt Nam. Bên cạnh đó, hàng Trung Quốc chất lượng thấp tràn vào thị trường Việt Nam với số lượng lớn, một phần do chính sách Nhà nước đưa ra nhưng chưa tính đến năng lực đáp ứng thực tế. Điển hình như chính sách đội mũ xe máy (thị trường mũ xe máy 400 triệu USD) nhưng khi chính sách này đưa ra, ngay lập tức trên thị trường xuất hiện mũ Trung Quốc. Điều hành chính sách cũng không linh hoạt gây khó cho doanh nghiệp. Thời điểm cuối  năm 2008, đầu năm 2009, giá nguyên liệu trên thế giới giảm xuống mức đáy nhưng doanh nghiệp phải chịu chết đứng nhìn vì thiếu USD do chính sách tỷ giá thiếu linh hoạt. Những bất lợi này đang là rào cản để hàng Việt Nam trở nên đáng yêu hơn trong tim người tiêu dùng Việt Nam.

Rõ ràng là để người Việt yêu hàng Việt là một cuộc chiến quá gian nan và vất vả, nhưng không thể không làm. Cuộc chiến này cần có sự chung tay của cả ba bên: Chính phủ,  doanh nghiệp và người tiêu dùng. Trong đó, người tiêu dùng mới là người quyết định. Họ chính là người bỏ tiền để mua sản phẩm, là lý do để sản phẩm và doanh nghiệp tồn tại trên thương trường và nhìn xa hơn là một nền kinh tế ổn định, bền vững. Nhưng “đường vào tim không giống đường xe lửa”, không có nhà ga và những con tàu để hàng Việt Nam có thể đến và ở lại đó.

Vì vậy, còn sự lựa chọn nào khác ngoài doanh nghiệp cùng với sự hỗ trợ từ phía Chính phủ, không phải chỉ là vấn đề vốn mà còn là những cơ chế chính sách đúng và kịp thời, để doanh nghiệp có thể xây nên những nhà ga và những con tàu trong tim “thượng đế”.

Thuận Nguyễn